La Revolución cubana ye la principal resultáu del movimientu revolucionariu cubanu d'izquierda que provocó la cayida del réxime del dictador Fulgencio Batista, y la llegada al poder del líder del Exércitu Guerrilleru, Fidel Castro. Como los revolucionarios siguen nel poder de magar, considérase a la revolución como'l periodu entendíu ente l'alzamientu contra Batista y l'actualidá.
La Revolución cubana representó un eventu importante na historia d'América al ser la primera y con más ésitu de delles revoluciones d'izquierdes qu'asocedieron en diversos países del continente. El réxime resultante de la revolución consideráu por organizaciones como Amnistía Internacional como autoritariu y restrictivuInforme de AI, Amnistía InternacionalAición urxente AI, Amnistía Internacional— caltuvo'l gobiernu nel país a pesar de la enorme cantidá d'adversidaes, calteniéndose a flote entá depués de la cayida del bloque socialista. acusóse-y de violar dellos derechos como la llibertá d'espresión o la llibertá de circulación, magar en términos xenerales resultó esitosa en munches de les reformes que fizo, principalmente nel sistema de salú y el sistema educativu públicu y gratuitu. Estaos Xuníos caltién un embargu económicu a la islla dende principios de los años 60 del sieglu XX. Esta política ye considerada como «bloquéu económicu» nel marcu de les Naciones Xuníu y refugao cada añu pola Asamblea Xeneral d'esa instancia internacional que vota a favor d'una resolución denomináu Necesidá de poner fin al bloquéu económicu, comercial y financieru impuestu polos Estaos Xuníos contra Cuba. A pesar de la presión internacional, Estaos Xuníos sigue xustificando la so política anteponiendo la esistencia de numberoses denuncies de violaciones de los derechos humanos na isla. Tanto la persistencia norteamericana nes sanciones unillaterales contra Cuba como los efeutos qu'esto trai a la so población queden reflexaos en múltiples resolvimientos de les Naciones Xuníes dende l'añu 1992.
Antecedentes Dempués de los enclinos reformista y autonomista de notables pensadores criollos, como José de la Luz y Caballero y Félix Varela, los pensadores más progresistes del sieglu XIX llegaron a la conclusión de que namái la independencia de Cuba podría reivindicar a la so población. A pesar de les alvertencies d'autonomistes cubanos (Rafael Montoro; Domingo del Monte) y de políticos y militares españoles como Práxedes Mateo Sagasta y Arsenio Martínez Campos, de la utilidá del estatus d'autonomía pa Cuba, n'ares de nun perdela totalmente, el gobiernu de Cánovas llevó a cabu una política encerriscao y burocrático d'estorsión y estremismu cola islla caribeña. Una vegada fracasada la Guerra de los Diez Años (1868-78), el pensamientu revolucionariu cubanu tomó una forma más acabada, con un sostén filosóficu, ideolóxicu y social muncho más fondu col pensamientu y l'aición organizativa de José Martí quien dedicó práuticamente tola so vida adulta a la llucha pola independencia. Martí creó'l Partíu Revolucionariu Cubanu (PRC) en Nueva York col motivu d'axuntar cubanos coles mesmes idees y veteranos de la Guerra de los Diez Años. Tres munchos conflictos ya intentos fallíos, finalmente llogróse qu'empezara la "Guerra Necesaria" como Martí llamó a la Guerra d'Independencia empecipiada'l 24 de febreru de 1895. En 1898, ante un poder español cada vez más acosáu nunos pocos nucleos urbanos, cola guerra francamente a favor del trunfu de los insurrectos, los Estaos Xuníos, con William McKinley como presidente, ordenen la intervención armada nel conflictu, de xuru acelerando la total derrota d'España nuna guerra que yá tenía perdida. El congresu d'EEXX da a conocer la enmienda Teller que declaraba'l "desinterés sobre Cuba" al dase la independencia d'España. Martí, quien alvirtiera con tiempu del peligru que entrañaban los Estaos Xuníos pa Cuba y el restu d'América Llatina, cayera en combate'l 19 de mayu de 1895. El 7 d'avientu de 1896 cayera tamién el Llugarteniente Xeneral Antonio Macio, l'otru dirixente y guerreru revolucionariu. El Xeneral en Xefe Máximo Gómez, indiscutible líder militar de la Revolución de 1895, nun se sentía autorizáu, pola so condición de dominicanu, pa dirixir los destinos de Cuba y torgar lo que taba asocediendo ante los sos güeyos. Una vegada llográu'l trunfu norteamericanu sobre España, EEXX entainar a establecer el so dominiu sobre Cuba. Por ello da a conocer la enmienda Platt qu'impunxo a la naciente constitución cubana na cual s'autu-otorgaba'l derechu a permanecer y a intervenir en Cuba cuando la considerara necesaria, apoderar de la base militar en Guantánamo qu'ocupa illegalmente inda, crea les bases llegal y económicu pal dominiu total de la economía y propiedaes en Cuba, mientres torga'l gocie de la independencia d'España a que teníen derechu los patriotes cubanos.
Antecedentes llatinoamericanos
Los antecedentes xenerales de revolucionarios llatinoamericanos remonten a la Revolución d'Ochobre en Rusia arriendes de la cual creáronse numberosos partíos d'ideoloxía socialista y comunista en tol subcontinente. N'Arxentina desenvolvióse la corriente del "socialismu espiritual", ente que los sos ideólogos destacóse'l sociólogu y psicólogu social José Inxenieros. L'acercamientu a la Xunión Soviética, sumáu a la presión de les mesmes capes primíes de la población (como les mases llabradores), influyeron fuertemente nel camín socialista de la Revolución cubana. El 19 d'abril de 1958, Fidel Castro dixo a los norteamericanos nuna entrevista en Sierra Maestra. "We are not communists", ("nós nun somos comunistes"), magar unos años dempués, nun discursu proclamáu'l 22 d'avientu de 1961, sostenía que "vamos ser siempres marxista-leninistes".
Los antecedentes más inmediatos de la Revolución Cubana atopar nos "diez años de primavera" de Guatemala (1944-1954), y nel gobiernu de Juan Domingo Perón n'Arxentina (1946-1955).Jorge Obeid, Cuba, Fidel y el Peronismu.
En 1944, en Guatemala un movimientu estudiantil encuadráu nel ampliu movimientu de la Reforma Universitaria llatinoamericana, derrocó al dictador Ubico y pocu dempués producióse un golpe d'Estáu de militares progresistes qu'impunxo un sistema democráticu per primer vegada na historia guatemaliana, resultando eleutu presidente Juan José Arévalo. Arévalo, un educador formáu na Arxentina que xuntaba a una ideoloxía qu'él denominaba "socialismu espiritual", empecipió una serie de reformes polítiques y sociales. El so socesor (escoyíu en 1951), el coronel Jacobo Arbenz, afondó tales midíes y en 1952 empecipió un importante procesu de reforma agraria, qu'afectó seriamente los intereses de la empresa d'Estaos Xuníos United Fruit Company, que tenía sólidos llazos cola alministración del presidente Eisenhower. Sosteniendo que se trataba d'un gobiernu comunista, Estaos Xuníos empezó a operar entós pa desestabilizar al gobiernu de Arbenz, rematando nun golpe d'Estáu al mandu del coronel Carlos Castillo Armas en 1954.
Tamién tuvo una fuerte influencia nel pensamientu llatinoamericanu'l gobiernu popular de Juan Domingo Perón n'Arxentina, derrocáu por un golpe militar en 1955. De fechu Castro atópase en Bogotá nel añu 1948, promocionando un alcuentru estudiantil peronista, cuando participó nel llamáu "Bogotazo" qu'españó depués del asesinatu del caudiellu lliberal Jorge Eliécer Gaitán.
La cayida de los gobiernos de Jacobo Arbenz y Juan Domingo Perón llevó a amplios sectores nacionalistes d'América Llatina a abandonar la vía democrática» pa realizar reformes sociales y a exacerbar los sentimientos contrarios al imperialismu norteamericanu. El antimperialismu, una ideoloxía con antiguos raigaños n'América, convirtióse entós nuna posición política xeneralizada nes fuercies polítiques de la izquierda llatinoamericanes, con fuerte influencia de la URSS.
Partíu comunista Revolucionariu thumb|Fulgencio Batista, presidente de Cuba, frente al mapa de Cuba señalando Sierra Maestra, onde dende 1956 yá s'escondía Fidel Castro, quien preparaba'l golpe contra'l gobiernu cubanu. El trunfu de la Revolución d'ochobre de 1917 en Rusia, l'espardimientu de los ideales socialista y socialdemócrata europeos y llatinoamericanos, llevaron a la creación del primer partíu Comunista de Cuba, fundáu primero por Carlos Baliño (quien fora fundador del PRC y conocíu de Martí) y Julio Antonio Mella (sobrín-nietu de Matías Ramón Mella, padre de la patria dominicana) en 1925. Mella foi un gran organizador, dirixente universitariu, notable sindicalista y home d'aición obrera, que dirixó numberoses manifestaciones (tanto escrites como na cai) de protesta y condena a los gobiernos de vez. Depués de exiliase en 1926, siguió la so actividá lluchadora en Méxicu, onde algamó rangu continental poles sos idees clares con respectu al orde de les aiciones pa llevar a cabu una llucha política esitosa. En 1929 foi asesináu misteriosamente en Méxicu, entá s'alderica si'l so asesinatu foi ordenáu por Gerardo Machado o por Stalin. Cínicamente, el mesmu Machado participó nel so entierru, onde dio condolencias y faló irónicamente de que "...yera una bona persona, pero comunista", lo que-y valió'l calificativu de "pollín con garres" que-y axudicó'l líder obreru y poeta Rubén Martínez Villena.
Dempués de la muerte de Mella, la Revolución del 30 dirixida pol agonizante Martínez, barrió cola dictadura de Machado, pero tomar del poder per parte de la oposición nun llegó a producise. Dempués d'un periodu que foi llamáu "efebocracia" y "mangonéu" por Raúl Roa García (más tarde primer Canciller de la Revolución Cubana y per munchos años activu antimperialista), y de dellos presidentes que los sos nomes fueron práuticamente escaecíos na isla, llegó al poder la Pentarquía, siguida dempués pol Triunviratu del Gobiernu de los Cien Díes, nel qu'alternaron fuercies tres tendencies distintos: l'antimperialismu consecuente, revolucionariu y popular d'Antonio Guiteras Holmes, la politiquería dubiosa ya inconsecuente de Ramón Grau San Martín y la oposición sordo pero amenazador de Fulgencio Batista quien xubiera al poder tres la castrense "Revolución de los Sarxentos" pol ABC. Batista amás taba en contautu permanente cola Embaxada norteamericana, dirixida por Jefferson Caffery, quien fuera secamente llamáu por Guiteras a llindase a les sos funciones diplomátiques. Nesti periodu llegalizó'l partíu comunista de Cuba.
Guiteras, quiciabes el revolucionariu cubanu más consecuente de la década de 1930, yera enemigu acérrimo del Partíu Comunista de Cuba d'esos años, que'l so home más notable yera entós Juan Marinello, escelente lliteratu y organizador sindical, pero apologista de la organización stalinista de la Xunión Soviética, colo cual Guiteras taba en plenu desalcuerdu porque yá se conocíen les otomíes de Stalin. Sicasí, nel so intensísima actividá como Secretariu de Gobernación, llegalizó la so actividá y tuvo dellos alcuentros violentos con Batista pola represión a que fueron sometíos más d'una vegada.
Batista, amás de reprimir les manifestaciones y fuelgues obreres de too esi periodu, a lo postrero llogró l'asesinatu de Guiteras en Matanzas (al pie de Carlos Aponte), cuando ésti intentaba exiliase pa entamar la insurrección dende l'esterior.
Dempués d'un curtiu periodu aparentemente constitucional (la nueva Constitución de 1940 yera una de les más avanzaes del mundu, d'habese aplicáu consecuentemente), favorecíu pola política del Bon vecín aguiyada pol presidente norteamericanu Franklin Delano Roosevelt, Batista, ante la radicalización de los nuevos revolucionarios y la so evidente impopularidá ante otru candidatos presidenciales, aseguróse'l sofitu de la Embaxada de los Estaos Xuníos antes de tomar una aición más radical.
Orixe políticu inmediatu de la Revolución Cubana