«Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band» ― восьмы альбом брытанскага рок-гурта «The Beatles», выдадзены 26 мая 1967 года ў Злучаным Каралеўстве, а на наступны дзень у ЗША. Альбом запісваўся 129 дзён, пачынаючы з 6 снежня 1966 года. Гэта першы кампакт-дыск, запісаны «Бітлз» з канца канцэрта і прысвечаны працы студыі. Яго адрознівае незвычайная разнастайнасць стыляў, загадкавыя тэксты песень, выкарыстанне інавацыйных прыёмаў запісу і нетыповыя для поп-музыкі таго часу музычныя інструменты.
Перадгісторыя
К канцу 1965 года «The Beatles» стаміліся ад жывых выступаў. Паводле Джона Ленана, «мы маглі б адпраўляць замест сябе чатыры васковыя фігуры, і натоўпу б гэтага хапіла. Канцэрты "The Beatles" больш не маюць нічога агульнага з музыкай. Гэта проста чортавы дзікунскія абрады». У чэрвені 1966 года, праз два дні пасля завяршэння працы над альбомам «Revolver», гурт адправіўся ў чарговае , якое пачалося ў Заходняй Германіі. Знаходзячыся ў Гамбургу, яны атрымалі ананімную тэлеграму, у якой гаварылася: «Не ляціце ў Токіа. Вашы жыцці ў небяспецы». Пагроза была ўспрынята ўсур'ёз у святле палемікі наконт будучых канцэртаў сярод рэлігійных і кансерватыўных груп Японіі, якія асабліва пратэставалі супраць выступаў квартэта на арэне «Nippon Budokan», што лічыцца свяшчэннай. У якасці дадатковай меры перасцярогі было мабілізавана 35 000 паліцэйскіх, якія перавозілі музыкантаў з гатэляў на канцэртныя пляцоўкі на браніраваных аўтамабілях; .. Затым «The Beatles» выступілі на Філіпінах, дзе некаторыя мясцовыя жыхары выкрыквалі пагрозы і спрабавалі прымяніць рукапрыкладства за тое, што яны не наведалі першую ледзі краіны Імельду Маркас. Гурт быў злы на свайго менеджара Браяна Эпстайна за тое, што ён настаяў на гэтым, паводле іх, цяжкім і дэмаралізавальным маршруце.
Пасля публікацый у ЗША выказванняў Ленана пра тое, што «The Beatles» «папулярнейшыя за Ісуса», гурту быў абвешчаны байкот з боку т. зв. Біблейскага пояса Амерыкі. Публічныя прабачэнні аслабілі скандал, але , які азнаменаваўся зніжэннем продажаў квіткоў у параўнанні з рэкорднай наведвальнасцю гурта ў 1965 годзе, а таксама пасрэднымі выступамі, аказаўся для іх апошнім; : зніжэнне продажаў квіткоў, рэкордная наведвальнасць у 1965 годзе; : пасрэдныя выступы.. Пісьменнік Нікалас Шэфнер адзначаў:
Пасля вяртання «The Beatles» у Англію пачалі цыркуляваць чуткі пра магчымы распад гурта. Джордж Харысан паведаміў Эпстайну, што пакідае квартэт, аднак яго пераканалі застацца, запэўніўшы, што гастроляў больш не будзе. У выніку бітлы ўзялі трохмесячны перапынак, на працягу якога засяродзіліся на асабістых справах. Харысан адправіўся ў Індыю на шэсць тыдняў, каб засвоіць сітар пад кіраўніцтвам Раві Шанкара і паглыбіцца ў індуісцкую філасофію. Будучы апошнім з чацвёркі, хто прызнаў, што іх жывыя выступы страцілі сэнс, Пол Мак-Картні пачаў працу з Джорджам Марцінам над саўндтрэкам да фільма , пасля чаго правёў адпачынак у Кеніі ў кампаніі Мэла Эванса, аднаго з гастрольных менеджараў «The Beatles». Ленан зняўся ў сатырычнай стужцы «Як я выйграў вайну» і пачаў наведваць мастацкія выставы, адна з іх праходзіла ў , дзе ён пазнаёміўся са сваёй будучай жонкай Ёка Она. Рынга Стар скарыстаўся перапынкам, каб правесці больш часу са сваёй жонкай Марын і нованароджаным сынам Закам; ..
Крыніцы натхнення і канцэпцыя
У верасні 1966 года, падчас здымак фільма «Як я выйграў вайну» на поўдні Іспаніі, Ленан паглыбіўся ў глыбокі самааналіз. Яго турботы за сваю будучыню і будучыню гурта знайшлі адлюстраванне ў песні «Strawberry Fields Forever» пра дзяцінства ў Ліверпулі, якая стала адпраўным пунктам для новага альбома. Пасля вяртання ў Лондан Ленан далучыўся да мастацкай культуры горада, часткай якой быў Мак-Картні, і пачаў падзяляць інтарэсы свайго сябра да авангарднай і электроннай музыкі такіх кампазітараў, як Карлхайнц Штокхаўзен, Джон Кейдж і Лучана Берыа.
У лістападзе, падчас вяртання з Афрыкі, у Мак-Картні ўзнікла ідэя для песні, якая ў выніку і перарасла ў канцэпцыю «Sgt. Pepper». Ідэя заключалася ў тым, каб выканаць песню ад імя выдуманага аркестра эдвардыянскай эпохі, для якога Эванс прыдумаў назву ў стылі гуртоў з Сан-Францыска, такіх як Big Brother and the Holding Company і Quicksilver Messenger Service. За кошт выкарыстання альтэр-эга «The Beatles» атрымлівалі поўную свабоду ў музычным эксперыментаванні. Марцін успамінаў, што хаця гэтая канцэпцыя не абмяркоўвалася ў пачатку сесій, дзякуючы ёй альбом неўзабаве зажыў «уласным жыццём».
Альбом адлюстроўвае цікавасць «The Beatles» да блюзу, запісаў лэйбла Motown і іншых традыцыйных амерыканскіх музычных накірункаў. Паводле пісьменніка Іэна Макдональда, у канцы 1966 года, пры вывучэнні апошніх рэлізаў сваіх асноўных канкурэнтаў, «The Beatles» вылучылі пласцінку «The Beach Boys» «Pet Sounds», якую Браян Уілсан сачыніў у адказ на іх «Rubber Soul». Мак-Картні быў вельмі ўражаны яе «гарманічнымі структурамі» і падборам інструментаў, адзначыўшы, што гэтыя элементы падштурхнулі яго да думкі: «The Beatles» маглі б «капнуць яшчэ глыбей». Ён назваў «Pet Sounds» сваёй галоўнай крыніцай натхнення ў перыяд стварэнння «Sgt. Pepper», дадаўшы: «[Мы] запазычылі адтуль некалькі ідэй», хаця ён усё ж лічыў, што альбому бракавала авангардызму, да якога ён так імкнуўся. Яшчэ адным рэлізам, які паўплываў на бітлоў, лічыцца «Freak Out!» гурта «The Mothers of Invention». Паводле біёграфа , падчас студыйных сесій Мак-Картні неаднаразова заяўляў: «Гэта наш "Freak Out!"». Публіцыст адзначаў, што Мак-Картні захацеў запісаць канцэптуальны альбом менавіта пасля праслухоўвання пласцінкі Фрэнка Запы.
Яшчэ адным творчым арыенцірам была індыйская музыка, аднак збольшага толькі для Ленана і Харысана. У інтэрв'ю 1967 года апошні сказаў, што няспынны поспех гурта натхняў іх працягваць развівацца ў музычным плане, і, улічваючы статус гурта, яны маглі рабіць «тое, што нам падабаецца, не азіраючыся на ўмоўнасці поп-жанра. Мы далучаны не толькі да поп-музыкі, але і ва ўсю музыку ў цэлым». Мак-Картні лічыў, што альтэр-эга «The Beatles» змогуць уключыць у свой рэпертуар «крышку Бі Бі Кінга, крышку Штокхаўзена, крышку Альберта Эйлера, крышку Раві Шанкара, крышку "Pet Sounds", крышку "The Doors"». Ён разглядаў «The Beatles» як гурт, які «рассоўвае [музычныя] межы», падобна да іншых перадавых кампазітараў таго часу, нават нягледзячы на тое, што ім «не абавязкова падабалася тое, што, скажам, рабіў Берыа».
Запіс і прадзюсаванне
Працэс стварэння
Сесіі пачаліся 24 лістапада 1966 года ў другой студыі EMI Studios (у далейшым вядомай як студыя «Эбі-Роўд»). На іх музыканты ўпершыню сабраліся разам з верасня. Маючы ў сваім распараджэнні амаль бязмежны бюджэт і адсутнасць часавых рамак, квартэт браўся за працу ў 19:00, застаючыся ў студыі столькі, колькі лічыў патрэбным. Запіс пачаўся са «Strawberry Fields Forever», за якой паследавалі яшчэ дзве песні, тэматычна звязаныя з дзяцінствам музыкантаў — «When I’m Sixty-Four», першая сесія якой адбылася 6 снежня, і «Penny Lane»; ..
У лютым 1967 года «Strawberry Fields Forever» і «Penny Lane» былі выпушчаны ў якасці двайнога сінгла пасля таго, як EMI і Эпстайн націснулі на Марціна, праз неабходнасць гурта нагадаць пра сябе. Калі рэліз не здолеў пакарыць брытанскі чарт, мясцовыя СМІ пачалі намякаць пра канец папулярнасці квартэта. Прэса застракацела загалоўкамі «"The Beatles" не здолелі дасягнуць вяршыні», «Упершыню за чатыры гады» і «Ці лопнула бурбалка?». У адпаведнасці з падыходам гурта да раней выпушчаных сінглаў, песні былі аўтаматычна выключаны з будучага альбома. У далейшым Марцін назваў адмову ад гэтых песень «найвялікшай памылкай у маёй кар'еры». Паводле яго, «Strawberry Fields Forever», на запіс якой яны патрацілі беспрэцэдэнтных 55 гадзін студыйнага часу, «задавала тон для ўсёй пласцінкі»: патрацілі 55 гадзін у студыі; : «задавала тон для ўсёй пласцінкі».. Ён тлумачыў: «Гэта мусіў быць альбом… [з песнямі, якія] немагчыма было б выканаць ужывую: яны былі задуманы як студыйныя творы, у гэтым і была розніца». Мак-Картні заявіў: «Гэты альбом павінен быў замяніць сабой нашы канцэрты».
Паводле музыказнаўцы , «Sgt. Pepper» знамянуе сабой пачатак узыходжання Мак-Картні як дамінантнай творчай сілы «The Beatles». Ён сачыніў больш за палову ўсяго матэрыялу, адначасова ўзмацняючы кантроль над запісам сваіх кампазіцый. Музыканты зрабілі мноства дубляў, спрабуючы дабіцца патрэбнага яму гуку ў песні «Getting Better». Калі было прынята рашэнне перазапісаць асноўную гукавую дарожку, Стар быў экстрэнна выкліканы ў студыю, аднак яго не задзейнічалі, паколькі на той момант акцэнт пераключыўся з рытму на вакал. Большая частка бас-гітары была зведзена загадзя. Аддаючы перавагу накладанню сваіх партый у апошнюю чаргу, Мак-Картні, як правіла, граў на іншых інструментах падчас запісу мінусовак. Такі падыход дазваляў яму пускацца ў меладычныя аванцюры, прыдумляючы незвычайныя басовыя хады — паўтараючы адну з асаблівасцей, якой ён асабліва захапляўся ў працы Браяна Уілсана над «Pet Sounds», — і дадаваць іх ужо ў фінальныя аранжыроўкі песень; : «адна з асаблівасцей, якой ён асабліва захапляўся на "Pet Sounds"».. Акрамя басу, на некаторых песнях Мак-Картні сыграў на электрагітары, а таксама клавішных, такіх як фартэпіяна, раяль і , у той час як Марцін зрабіў унёсак партыямі на клавесіне, фісгармоніі і : Орган Лоури в «Lucy in the Sky with Diamonds»; : піянет у «Getting Better», : клавесін у «Fixing a Hole»; : губны гармонік у «Being for the Benefit of Mr. Kite!»; : раяль у «A Day in the Life».. У песнях Ленана таксама аддавалася перавага клавішным інструментам.
Хаця роля Харысана як сольнага гітарыста была ў многім адсунута на задні план, Эверэт лічыць «яго ўнёсак у альбом важным у многіх аспектах». Дзякуючы яму на пласцінку трапілі такія індыйскія інструменты, як сітар, тампура і свармандал. Марцін называў яго самым адкрытым з бітлоў да новых музычных накірункаў. У сваю чаргу выкарыстанне Старам мембраны з цялячай скуры для том-томаў яго ўдарнай устаноўкі забяспечыла гучанню барабанаў глыбейшы тэмбр, у адрозненне ад ранейшай пластыкавай абіўкі. Як і ў выпадку з альбомам «Revolver», «The Beatles» усё часцей запрашалі сесійных музыкантаў, асабліва для запісу аранжыровак, натхнёных класічнымі творамі. Паводле Філіпа Нормана, выразны вакал Ленана ў некаторых песнях Мак-Картні «значна ўзмацніў іх атмасферу», асабліва ў кампазіцыі «Lovely Rita».
Праз гадзіну пасля завяршэння апошніх альбомных накладанняў, 20 красавіка 1967 года, гурт вярнуўся да кампазіцыі «Only a Northern Song» Харысана, асноўную частку якой яны запісалі ў лютым. Музыканты дадалі ў яе выпадковыя гукі і аркестроўку, перш чым адправіць яе United Artists у якасці першай з чатырох новых песень, якія яны павінны былі прадставіць гэтай кампаніі для ўключэння ў анімацыйны фільм «Жоўтая падводная лодка». Паводле пісьменніка Марка Льюісана, гэта была «дзіўная» сесія, аднак яна прадэманстравала «вялізны апетыт бітлоў да стварэння матэрыялу». Падчас працы ў студыі гурт таксама запісаў «Carnival of Light» пад кіраўніцтвам Мак-Картні, эксперыментальную п'есу, створаную для мерапрыемства «Million Volt Light and Sound Rave», што праходзіла ў «Roundhouse Theater» 28 студзеня і 4 лютага. Сесіі завяршыліся 21 красавіка запісам выпадковых шумоў і галасоў, уключаных у какафонію, якая завяршае пласцінку. Ім папярэднічалі вельмі высокія гукі — недаступныя для чалавечага вуха — якія маглі пачуць толькі сабакі (і некаторыя іншыя жывёлы).
Студыйная атмасфера