Мікалай Альфрэдавіч Платэ́ (4 лістапада 1934, Масква — 16 сакавіка 2007, Масква) — савецкі і расійскі хімік, спецыяліст па палімерах. Акадэмік АН СССР (1987), галоўны вучоны сакратар РАН (1996—2001).

Біяграфія М. А. Платэ — унук выбітнага рускага хіміка акадэміка М. Д. Зялінскага і сын прафесара МДУ . Маці — мастачка Раіса Мікалаеўна Зялінская-Платэ.

Акадэмік Мікалай Платэ быў адным з выбітных прадстаўнікоў расійскай палімернай навукі, вучнем акадэміка і адзін з першых выпускнікоў кафедры высокамалекулярных злучэнняў Маскоўскага дзяржаўнага універсітэта імя М. В. Ламаносава (разам з акадэмікамі і ).

Быў буйным арганізатарам навукі і адным з кіраўнікоў Расійскай акадэміі навук.

Стварыў колькасную тэорыю рэакцыйнай здольнасці функцыянальных груп макрамалекул як навуковай асновы мадыфікацыі палімерных матэрыялаў, адкрыў тэрматропныя вадка-крышталічныя палімеры з мезагеннымі групамі, што прывяло да стварэння новага пакалення вадка-крышталічных палімераў і кампазітных матэрыялаў для оптыкі, электронікі і іншых галін высокіх тэхналогій. Сярод яго навуковых адкрыццяў стварэнне арыгінальнага напрамку ў галіне палімерных матэрыялаў медыка-біялагічнага прызначэння — селектыўных сарбентаў для дэтаксікаціі арганізму чалавека, а таксама біясумяшчальных палімерных матэрыялаў для пратэзаў, органаў і тканак.

Пад кіраўніцтвам Платэ ўдалося вырашыць прынцыпова важную праблему стварэння новай безын’екцыйнай лекавай формы інсуліну для лячэння дыябету, якая паспяхова прайшла клінічныя выпрабаванні.

У якасці члена Дзяржаўнай камісіі РФ па хімічным раззбраенні і члена Бюро Савета бяспекі РФ Платэ з’яўляўся адным з распрацоўшчыкаў дактрыны хімічнай і біялагічнай бяспекі краіны, зацверджанай прэзідэнтам РФ, і прымаў актыўны ўдзел у рэалізацыі праграмы знішчэння хімічнай зброі.

Быў адным з аўтараў і каардынатараў работ па выкарыстанні арыгінальнай ракетнай тэхналогіі і дызельных рухавікоў для знішчэння таксічных хімічных рэчываў, уключаючы хімічную зброю, і для хімічнай перапрацоўкі прыроднага газу ў экалагічна бяспечныя віды паліва.

Пахаваны на Новадзявочых могілках у Маскве побач з маці.

Сям’я Першая жонка, Наталля Васільеўна Шахава (нар. 1999); дзеці: Аляксей (1959—2020), Кацярына (нар. 1972). Другая жонка, Вольга Мікалаеўна Эмануэль, Дачка акадэміка .

Званні і пасады

Віцэ-прэзідэнт Расійскай акадэміі навук c 14.11.2001 па 16.03.2007 Член-карэспандэнт АН СССР c 26.11.1974, акадэмік c 23.12.1987 Член Бюро Аддзялення хіміі і навук матэрыялаў РАН Дырэктар Інстытута нафтахімічнага сінтэзу імя А. В. Тапчыева РАН Старшыня Аб’яднанага навуковага савета па хіміі нафты, газу і цвёрдага паліва Галоўны рэдактар часопіса «Высокамалекулярныя злучэнні» Галоўны рэдактар «Весніка Расійскай акадэміі навук» Старшыня навукова-Выдавецкага савета РАН Член Прэзідыума Расійскага Пагуошскага камітэта пры Прэзідыуме РАН Член Academia Europaea.

Асноўныя працы

Мак­ро­мо­ле­ку­ляр­ные ре­ак­ции. М., 1977 (в со­авт.); Греб­не­об­раз­ные по­ли­ме­ры и жид­кие кри­стал­лы. М., 1980 (совм. с В. П. Ши­бае­вым); Фи­зио­ло­ги­че­ски ак­тив­ные по­ли­ме­ры. М., 1986 (совм. с А. Е. Ва­силь­е­вым).

Узнагароды За дасягненні ў галіне навукі быў ўдастоены розных узнагарод.

Літаратура

Про­фес­со­ра и док­то­ра на­ук Мо­с­ков­ско­го го­су­дар­ст­вен­но­го уни­вер­си­те­та им. М. В. Ло­мо­но­со­ва. М., 1998; Академик Н. А. Платэ (1934—2007) // Нефтехимия, 2007, т. 47, № 4, с. 335—336; Николай Альфредович Платэ. 1934—2007 / сост., вступ. ст. А. Д. Литманович, вступ. ст. И. С. Калашников. — М.: Наука, 2009. — 204 с. : портр. — (Материалы к биобиблиографии учёных : химические науки; вып. 112). — ISBN 978-5-02-035426-5 Паренаго О. П. 75 лет со дня рождения Н. А. Платэ // Нефтехимия, 2010, т. 50, № 1, с. 81-82; Академик Н. А. Платэ по воспоминаниям современников / под ред. С. Н. Хаджиева и О. Н. Эмануэль. М., 2014. Губарев В. С. Секретные академики. Кто сделал СССР сверхдержавой. — М.: Вече, 2015. — 320 с. — ISBN 978-5-4444-2546-6.

Спасылкі

Материалы на сайте ИНХС РАН Статья в БЭКМ Историческая справка в Архиве РАН. Запесоцкий А. С. Человек, излучавший тепло Пахомов А. П. Памяти академика Николая Альфредовича Платэ посвящается… Встреча Н. А. Платэ со студентами СПбГУП 19 февраля 1999 Жизнь как реакция (из последнего интервью академика Николая Платэ) // «Российская газета», 20.03.2007

Катэгорыя:Члены Еўрапейскай акадэміі Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Трыумф» Катэгорыя:Галоўныя навуковыя сакратары Расійскай акадэміі навук Катэгорыя:Віцэ-прэзідэнты РАН Катэгорыя:Хімікі Расіі Катэгорыя:Хімікі СССР Катэгорыя:Узнагароджаныя Ганаровай граматай Кабінета Міністраў Украіны Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі Урада РФ у галіне навукі і тэхнікі Катэгорыя:Лаўрэаты Дзяржаўнай прэміі СССР Катэгорыя:Лаўрэаты Дзяржаўнай прэміі РФ Катэгорыя:Камандоры ордэна Заслуг перад Рэспублікай Польшча Катэгорыя:Кавалеры ордэна Ганаровага легіёна Катэгорыя:Узнагароджаныя медалём «За ўмацаванне баявой садружнасці» (Мінабароны Расіі) Катэгорыя:Узнагароджаныя медалём «У памяць 850-годдзя Масквы» Катэгорыя:Узнагароджаныя медалём «Ветэран працы» Катэгорыя:Кавалеры ордэна «Знак Пашаны» Катэгорыя:Кавалеры ордэна Дружбы народаў Катэгорыя:Кавалеры ордэна «За заслугі перад Айчынай» 4 ступені Катэгорыя:Кавалеры ордэна «За заслугі перад Айчынай» 3 ступені Катэгорыя:Кавалеры ордэна «За заслугі перад Айчынай» 2 ступені Катэгорыя:Правадзейныя члены РАН Катэгорыя:Правадзейныя члены АН СССР Катэгорыя:Дактары хімічных навук