За час акупацыі практычна ўсе яўрэі Гродзенскага раёна былі забітыя, а нешматлікія выратаваныя ў большасці ваявалі пасля ў партызанскіх атрадах.

Немцы, рэалізуючы нацысцкую праграму знішчэння яўрэяў, стварылі на тэрыторыі раёна 8 гета: у Галынцы (да лютага—сакавіка 1943Национальный архив Республики Беларусь (НАРБ). — фонд 845, опись 1, дело 8, лист 31Государственный архив Гродненской области (ГАГО), — фонд 1, опись 1, дело 54, листы 37-38;Государственный архив Российской Федерации (ГАРФ). — фонд 7021, опись 86, дело 40, листы 4, 56, 58, некалькі сотняў загінулых), два ў Гродне (лістапад 1941 — май 1943, каля 1000 загінулых), у Індуры (да 2 лістапада 1942Л. Смиловицкий. По следам еврейских кладбищ Беларуси. Индура. , невядомая колькасць загінулых), Азёрах (да лютага—сакавіка 1943, невядомая колькасць загінулых), Парэччы (да 5 сакавіка 1943, 234 забітыхНациональный архив Республики Беларусь (НАРБ). — фонд 845, опись 1, дело 64, лист 31;), Скідзелі (да лютага—сакавіка 1943, 2300 загінулыхПамяць. Гродна. Минск, изд. «Беларуская энцыклапедыя», 1999, с. 393 ISBN 985-11-0147-8Борисов И. «На зямлю продкаў», газета «Культура », № 43, 28 октября — 3 ноября 2006 года), Сапоцкіне (да лютага—сакавіка 1943, некалькі сотняў загінулых).

У Гродзенскім раёне 51 чалавек быў удастоены ганаровага звання «Праведнік народаў свету» ад ізраільскага Мемарыяльнага комплексу Катастрофы і гераізму яўрэйскага народа «Яд ва-Шэм» «у знак глыбокай удзячнасці за дапамогу, аказаную яўрэйскаму народу ў гады Другой сусветнай вайны»: Хармушка ПавелЯд Вашем. История спасения. Хармушко Павел. , Цывінская Крысціна, Юркоўская (Цывінская) ДанутаЯд Вашем. История спасения. Цивинская Кристина. , Фалейчык Пётр і Соф’яЯд Вашем. История спасения. Фалейчик Петр и Софья. , Марцінек Генрых і ГалінаЯд Вашем. История спасения. Мартинек Генрих и Галина. , Сарока ТадэвушЯд Вашем. История спасения. Сорока Тадеуш. , Талочка Зыгмунт, Катажына, Казімір, Талочка (Васільева) ВацлаваЯд Вашем. История спасения. Толочко Зигмунт. , Валанскія Валяр’ян і ЭміліяЯд Вашем. История спасения. Воланские Валериан и Эмилия. , Пухальскія Ян і Ганна, Багінская (Пухальская) Ірэна, Мацееўская (Пухальская) Крысціна, Казімерчык (Пухальская) СабінаЯд Вашем. История спасения. Пухальская Анна. , Шыманскія Пётр, Элеанора, Вітольд, Чэслаў, ІрэнаЯд Вашем. История спасения. Шиманский Петр. , Раманчук Антоній і ВітольдЯд Вашем. История спасения. Романчук Антоний и Витольд. , Быкоўскія Антон, Уладзіслава, Станіслаў, Астроўская (Быкоўская) Галіна, Рачкель (Быкоўская) ГенрыкаЯд Вашем. История спасения. Быковский Антон. , Янулевіч Баляслаў-бацька, Баляслаў-сын, Бабараўская (Янулевіч) ЛеакадзіяЯд Вашем. История спасения. Янулевич Болеслав. , Неведзкая Сафія-маці, Сафія-дачка, ІрэнаЯд Вашем. История спасения. Неведзкая София. , Гаўронік Іосіф і СтэфаніяЯд Вашем. История спасения. Гавроник Стефания. , Кучынскі Аляксандр і КрысцінаЯд Вашем. История спасения. Кучинская Кристина. , Карыевы Ян і КацярынаЯд Вашем. История спасения. Кариевы Ян и Екатерина. , Літвінчык Баляслаў і СтаніславаЯд Вашем. История спасения. Литвинчик Болеслав и Станислава. , Навумюк Аляксандр, Надзея, ПётрЯд Вашем. История спасения. Наумюк Александр. , Мацюкевіч КанстанцінЯд Вашем. История спасения. Матюкевич Константин. , Мацкевіч Казімір і ТаццянаЯд Вашем. История спасения. Мацкевич Казимир и Татьяна. .

Помнікі ахвярам генацыду яўрэяў устаноўлены ў Гродне, Скідзелі і Галынцы.

Крыніцы

Літаратура

Гродзенскі раён Катэгорыя:Гісторыя Гродзенскага раёна