Узровень тэхналагічнай гатоўнасці (анг. Technology Readiness Level) ці шкала TRL — гэта метад ацэнкі ступені гатоўнасці тэхналогіі да ўкаранення і камерцыялізацыі. Шкала TRL складаецца з дзевяці ўзроўняў, пачынаючы ад базавых навуковых даследаванняў (TRL 1) да поўнасцю функцыянуючай ў рэальных умовах тэхналогіі (TRL 9).

Гісторыя Канцэпцыя TRL была распрацавана ў 1970-х гадах у НАСА для ацэнкі гатоўнасці тэхналогій у касмічных праграмах. Пазней шкала была адаптаваная іншымі арганізацыямі, уключаючы Міністэрства абароны ЗША, Еўрапейскае касмічнае агенцтва (ESA) і Еўрапейскую камісію. У 2013 годзе Міжнародная арганізацыя па стандартызацыі (ISO) зацвердзіла стандарт ISO 16290:2013, які вызначае крытэрыі ацэнкі ўзроўняў TRL.

Апісанне ўзроўняў TRL Кожны ўзровень TRL прадстаўляе сабой стадыю развіцця тэхналогіі:

TRL 1: Апісанне асноўных прынцыпаў. TRL 2: Фарміраванне канцэпцыі або бачання прымянення тэхналогіі. TRL 3: Эксперыментальнае пацверджанне канцэпцыі. TRL 4: Лабараторная праверка асобных кампанентаў або макета. TRL 5: Выпрабаванне кампанентаў ва ўмовах, набліжаных да рэальных. TRL 6: Дэманстрацыя прататыпа або сістэмы ва ўмовах, блізкіх да эксплуатацыйных. TRL 7: Дэманстрацыя прататыпа ў рэальных умовах эксплуатацыі. TRL 8: Завяршэнне распрацоўкі і тэставанне сістэмы праз выпрабаванні. TRL 9: Паспяховая эксплуатацыя тэхналогіі ў рэальных умовах.

Выкарыстанне Шкала TRL выкарыстоўваецца для ацэнкі рызык пры ўкараненні новых тэхналогій, планавання даследаванняў і распрацовак, а таксама пры прыняцці рашэнняў аб фінансаванні праектаў (напрыклад, у праектах Horizon EU). Яна знаходзіць прымяненне ў розных галінах, уключаючы аэракасмічную, абаронную, энергетычную і інфармацыйныя тэхналогіі.

Крытыка і абмежаванні Нягледзячы на шырокае распаўсюджванне, шкала TRL падвяргаецца крытыцы за недастатковую ўвагу да аспектаў інтэграцыі тэхналогій у сістэмы і да вытворчай гатоўнасці. У адказ на гэта былі распрацаваны дадатковыя шкалы, такія як узроўні гатоўнасці вытворчасці (Manufacturing Readiness Levels, MRL) і ўзроўні гатоўнасці сістэмы (System Readiness Levels, SRL), якія дапамагаюць больш поўна ацаніць узровень гатоўнасці тэхналогіі.

Зноскі

Гл. таксама

Трансфер тэхналогій

Катэгорыя:Тэхналогіі Катэгорыя:Інавацыі Катэгорыя:Вынаходніцтва Катэгорыя:Трансфер тэхналогій