Алякса́ндраўскае вае́ннае вучы́лішча () — ваенна-навучальная ўстанова Расійскай імператарскай арміі, якая рыхтавала афіцэраў пяхоты. Размяшчалася ў Маскве.
Гісторыя Стварэнне і развіццё Венгерскі паход паказаў перавагу афіцэраў з адукацыяй кадэцкіх карпусоў над тымі, хто атрымаў званне з радавых. Гэта прывяло да рашэння павялічыць колькасць ваенна-навучальных устаноў.
25 снежня 1849 года на базе Александрынскага сіроцкага інстытута ў Маскве быў створаны Александрынскі сіроцкі кадэцкі корпус для 400 сірот штаб- і обер-афіцэраў, а таксама чыноўнікаў з патомных дваран. Першым дырэктарам стаў П. А. Грэсер.
25 жніўня 1863 года ў сувязі з рэформай ваеннай адукацыі корпус быў пераўтвораны ў ваеннае вучылішча, якое з верасня таго ж года стала называцца Аляксандраўскім ваенным. Першы набор складаў каля 240 юнкераў. Першым начальнікам стаў палкоўнік Б. А. Шванебах.
У 1864 годзе вучылішчу быў прысвоены 3-і нумар. 27 красавіка 1867 года ўстанову наведаў імператар Аляксандр II, які прыняў шэфства над вучылішчам. Пазней шэфамі былі імператары Аляксандр III і Мікалай II.
З 1894 года вучылішча атрымала назву Аляксандраўскае ваеннае (без нумара).
Арганізацыя навучання thumb|right|Губараў П. К. Гарніст і юнкер 3-га Аляксандраўскага ваеннага вучылішча ў параднай форме. 1874 год. Вучылішча складалася з аднаго батальёна (4 роты). Тэрмін навучання складаў два гады. Вывучаліся тактыка, артылерыя, фартыфікацыя, ваеннае заканадаўства, Закон Божы, мовы, матэматыка, хімія, фізіка, гісторыя.
Першапачаткова ў вучылішча прымалі пераважна дваран. Правілы прыёму неаднаразова змяняліся: у 1863 годзе дапускалася моладзь усіх саслоўяў на свабодныя вакансіі, у 1894 годзе былі ўведзены саслоўныя абмежаванні.
З пачаткам Першай сусветнай вайны вучылішча перайшло на паскораны чатырохмесячны курс падрыхтоўкі. Да 1916 года недахоп афіцэраў прымусіў дазволіць прыём моладзі ўсіх саслоўяў, якія скончылі гімназіі з адзнакай. У 1917 годзе ў вучылішчы навучалася каля 2000 юнкераў.
У тым жа 1917 годзе адбыўся выпуск дзяўчат-прапаршчыкаў (каля 25 чалавек). Многія з іх загінулі ў баях Грамадзянскай вайны, удзельнічалі ў Ледзяным паходзе.
Падчас рэвалюцыі і пасля
У кастрычніку 1917 года ў будынку вучылішча знаходзіўся аператыўны штаб Маскоўскай ваеннай акругі. Юнкеры і афіцэры аказалі ўзброены супраціў бальшавікам. Пасля артылерыйскага абстрэлу 3 лістапада абаронцы здаліся, і вучылішча было ліквідавана.
Аляксандраўскае вучылішча было адроджана ў Белым руху. 31 студзеня 1919 года ў Екацярынадары былі сфарміраваны курсы, якія пазней дзейнічалі ў Ейску, Чугуеве, Крыме і Галіпалі (як Аляксандраўскае генерала Аляксеева ваеннае вучылішча). Першы выпуск у эміграцыі адбыўся ў 1921 годзе.
У савецкі час у будынку вучылішча размяшчаўся Рэўваенсавет, затым Наркамат абароны. Цяпер комплекс заняты Міністэрствам абароны РФ.
Будынак
Будынак пабудаваны ў 1792 годзе архітэктарам Ф. І. Кампарэзі ў стылі ранняга класіцызму для С. С. Апраксіна. У 1944—1946 гадах ён быў рэканструяваны архітэктарамі М. В. Пасохіным і А. А. Мндаянцам.
Начальнікі вучылішча Барыс Антонавіч Шванебах (1863—1874) Міхаіл Пятровіч Самахвалаў (1874—1886) Пётр Мікалаевіч Анчуцін (1886—1891) Іларыён Міхайлавіч Левачоў (1891—1901) Павел Аляксандравіч фон Лаймінг (1901—1903) Пётр Пятровіч Якаўлеў (1903—1905) Яўген Аляксандравіч Ферсман (1905—1908) Мікалай Іванавіч Генішта (1908—1917) Сяргей Пятровіч Міхееў (1917—1918) Аляксей Аляксандравіч Курбатаў (1919—...)
У культуры Вучылішча апісана ў рамане выпускніка Аляксандра Купрына «Юнкера». Падзеі, звязаныя з вучылішчам, адлюстраваны ў фільмах «Сібірскі цырульнік», «Юнкера», «Батальён».
Крыніцы
Літаратура
Спасылкі
Катэгорыя:Аляксандраўскае ваеннае вучылішча Катэгорыя:Ваенныя вышэйшыя навучальныя ўстановы Масквы Катэгорыя:Навучальныя ўстановы, заснаваныя ў 1849 годзе Катэгорыя:Навучальныя ўстановы, расфарміраваныя ў 1917 годзе Катэгорыя:Колішнія навучальныя ўстановы Масквы