Па́ўлаўскае вае́ннае вучы́лішча () — пяхотнае ваеннае вучылішча Расійскай імперыі, якое існавала ў Пецярбургу да лістапада 1917 года.
Гісторыя вучылішча ўзыходзіць да Гатчынскага сіроцкага дома (заснаваны ў 1794 годзе), які пасля шэрагу пераўтварэнняў стаў Імператарскім ваенна-сіроцкім домам (1798), а затым Паўлаўскім кадэцкім корпусам (1829). У 1863 годзе на базе спецыяльных класаў корпуса было створана 1-е ваеннае Паўлаўскае вучылішча, перайменаванае ў 1894 годзе ў Паўлаўскае ваеннае вучылішча.
Свята вучылішча адзначалася , храмавае свята — (дзень памяці святых Канстанціна і Алены).
Гісторыя
Вучылішча было створана ў жніўні 1863 года па ўказе імператара Аляксандра II са спецыяльных класаў Паўлаўскага кадэцкага корпуса. Яно атрымала сцяг корпуса, а таксама будынак і архіў 1-га кадэцкага корпуса. Першым начальнікам стаў генерал-маёр П. С. Ванноўскі.
Навучанне доўжылася два гады. Штат складаў 300 юнкераў (батальён з 4 рот), з 1882 года павялічаны да 400. У вучылішча прымаліся выпускнікі кадэцкіх карпусоў і іншых сярэдніх навучальных устаноў.
Вывучаліся тактыка, ваенная гісторыя, артылерыя, фартыфікацыя, тапаграфія, заканадаўства, Закон Божы, мовы, механіка, хімія. Летнія лагеры праходзілі ў Красным Сяле.
Выпускнікі падзяляліся на 3 разрады: 1-ы разрад — выпускаліся падпаручнікамі з годам старшынства, лепшыя прыкамандзіроўваліся да гвардыі. 2-і разрад — выпускаліся падпаручнікамі без старшынства. 3-і разрад — пераводзіліся ў войска унтэр-афіцэрамі з правам на атрыманне афіцэрскага чына праз 5 месяцаў.
Юнкеры і выпускнікі вучылішча мелі мянушку «паўлон».
З пачаткам Першай сусветнай вайны вучылішча перайшло на паскораную (4-месячную) падрыхтоўку, штат павялічыўся да 1000 юнкераў.
За 50 гадоў існавання вучылішча падрыхтавала 7730 афіцэраў. 52 выпускнікі сталі кавалерамі ордэна Святога Георгія. Да 1913 года чвэрць афіцэраў Генеральнага штаба складалі «паўлаўцы».
У кастрычніку 1917 года вучылішча было акружана салдатамі і чырвонагвардзейцамі і раззброена. Камандны састаў на чале з начальнікам генералам Мельнікавым быў арыштаваны. 6 лістапада 1917 года вучылішча было расфарміравана.
Размяшчэнне З 1856 года Паўлаўскі кадэцкі корпус знаходзіўся ў будынку казарм Дваранскага палка на Вялікай Спаскай вуліцы (цяпер вуліца Чырвонага Курсанта, 21). Будынак быў узведзены ў 1833—1837 гадах архітэктарам А. Я. Штаўбертам.
З 1864 па 1887 год вучылішча размяшчалася на Васільеўскім востраве ў будынках 1-га кадэцкага корпуса (побач з Меншыкаўскім палацам). У 1887 годзе яно вярнулася на Петраградскую старонку ў будынак былога Дваранскага палка.
Сімволіка 23 снежня 1898 года вучылішчу быў падараваны юбілейны сцяг узору 1883 года: белае палотнішча з чырвонай каймой, выявай святых Канстанціна і Алены і вензелем Мікалая II.
Нагрудны знак, зацверджаны ў 1898 годзе, уяўляў сабой злучаныя вензелі імператараў Паўла I і Мікалая II у вянку з дубовага і лаўровага лісця.
Начальнікі вучылішча Пётр Яўстаф'евіч Веймарн (1798—1805) Фёдар Іванавіч Ген (1805—1814) Мікіта Васільевіч Арсеньеў (1815—1828) Карл Фёдаравіч Клінгенберг (1828—1847) Уладзіслаў Піліпавіч Клюпфель (1843—1847) Пётр Аляксандравіч Языкоў (1847—1851) Ота Іванавіч Мейнандэр (1851—1861) Пётр Сямёнавіч Ванноўскі (1861—1868) Аляксандр Васільевіч Прыгароўскі (1868—1879) Васіль Пятровіч Акімаў (1879—1886) Сцяпан Васільевіч Рыкачоў (1886—1890) Леанід Мацвеевіч Дзямбоўскі (1890—1897) Людвіг Людвігавіч Драке (1897—1899) Мікалай Паўлавіч Шацілаў (1899—1901) Мікалай Васільевіч Дубасаў (1901—1905) Сяргей Сямёнавіч Хабалаў (1905—1914) Іван Іванавіч Вальберг (1914—1917) Дзмітрый Антонавіч Мельнікаў (1917)
Вядомыя выпускнікі Аляксей Інакенцьевіч Антонаў — генерал арміі, начальнік Генштаба Чырвонай Арміі ў гады Вялікай Айчыннай вайны. Аляксей Мікалаевіч Курапаткін — генерал ад інфантэрыі, ваенны міністр Расійскай імперыі. Раман Фёдаравіч Унгерн фон Штэрнберг — генерал-лейтэнант, дзеяч Белага руху на Далёкім Усходзе. Міхаіл Гардзеевіч Драздоўскі — генерал-маёр, адзін з арганізатараў Белага руху на Поўдні Расіі. Пётр Мікалаевіч Красноў — генерал ад кавалерыі, пісьменнік і публіцыст, атаман Усевялікага Войска Данскога. Якаў Аляксандравіч Слачшоў — генерал-лейтэнант, актыўны ўдзельнік Белага руху ў Крыме. Міхаіл Міхайлавіч Зошчанка — пісьменнік-сатырык (выпуск 1915 года). Сямён Якаўлевіч Надсан — паэт.
Крыніцы
Літаратура Исторический очерк Павловского военного училища, Павловского кадетского корпуса и Императорского военно-сиротского дома. 1798-1898 гг.. — СПб., 1898.
Спасылкі
Катэгорыя:Паўлаўскае ваеннае вучылішча Катэгорыя:Навучальныя ўстановы, заснаваныя ў 1829 годзе Катэгорыя:Навучальныя ўстановы, расфарміраваныя ў 1917 годзе Катэгорыя:Ваенныя навучальныя ўстановы Расійскай імперыі Катэгорыя:Колішнія навучальныя ўстановы Санкт-Пецярбурга