Раніцай 27 чэрвеня 2025 года ў г. Екацярынбург быў праведзены сумесны рэйд Расгвардыі, МУС і ФСБ Расіі ў некалькі кватэр, дзе пражывалі этнічныя азербайджанцы, грамадзяне РФ і Азербайджана. У ходзе рэйду праваахоўнікі затрымлівалі, як сцвярджаецца расійскім бокам, падазраваных у датычнасці да забойстваў у 2001, 2010 і 2011 гадах. Падчас затрымання загінулі выхадцы з Азербайджана браты Зіядзін і Гусейн Сафаравы, яшчэ некалькі чалавек былі шпіталізаваныя, астатніх даставілі ў суд з бачнымі слядамі збіцця. Агулам было затрымана каля 50 чалавек, якіх даставілі ў мясцовае ўпраўленне Следчага камітэта. І хоць у Следчым камітэце Расіі заявілі, што адзін з братоў памёр ад сардэчнага прыступу, а прычыны смерці другога ўдакладняюццаСмерть при задержании и агенты ФСБ: как конфликт Азербайджана и России связан с геополитикой (пазней у Баку заявілі, што, згодна з заключэннем расійскай судмедэкспертызы, ён быў забіты ў выніку траўмы, выкліканай тупым прадметам)Судмедэксперт о причине смерти Зияддина Сафарова — многочисленные травмы, судмедэкспертыза ў Азербайджане ўстанавіла, што Гусейн Сафараў памёр ад посттраўматычнага і постгемарагічнага шоку на фоне множных пераломаў рэбраў і іншых траўмаў, а яго брат Зіядзін загінуў ад посттраўматычнага шоку. Генеральная пракуратура Азербайджана завяла крымінальную справу па факце наўмыснага забойства двух азербайджанцаў супрацоўнікамі праваахоўных органаў РасііУбийство братьев Сафаровых: Генпрокуратура возбудила уголовное дело.

Здарэнне адбілася на азербайджанска-расійскіх адносінах. МЗС Азербайджана выклікаў часовага паверанага ў справах РФ праз непрымальны гвалт падчас рэйдаў у Екацярынбургу. Азербайджанскія ўлады адмянілі ўсе культурныя мерапрыемствы, звязаныя з Расіяй, адмовіліся ад супрацоўніцтва на парламенцкім узроўні, а само кіраўніцтва Азербайджана выказала пратэст у сувязі з затрыманнем. МЗС Расіі заявіла, што дзеянні расійскіх сілавікоў былі ў рамках крымінальных спраў, а ў расійскім парламенце рэакцыю Азербайджана назвалі гіпертрафаванай. Пазней азербайджанскія сілавікі затрымалі двух супрацоўнікаў радыё «Спутник», абвінаваціўшы іх у працы на ФСБ. Неўзабаве адбылося затрыманне некалькіх грамадзян Расіі, якія з’ехалі ў Азербайджан пасля 2022 — улады Баку абвінавачвалі іх у гандлі наркотыкамі з Іранам і ў здзяйсненні кіберзлачынстваў. У судзе расіяне з’явіліся з прыкметнымі гематомамі і наступствамі збіццяПрограммист, предприниматель, психолог и путешественник. Что известно об арестованных в Баку россиянах.

Затрыманне падазраваных 27 чэрвеня 2025 года расійскія сілавікі правялі масавыя затрыманні на больш чым дзесяці адрасах. Падчас мерапрыемстваў аказалі супраціў і былі ліквідаваныя два браты, ураджэнцы горада АгдамИнцидент в Екатеринбурге и антиазербайджанские высказывания лидеров мнения в России толкают отношения двух стран к кризисному состоянию, малы прадпрымальнік Гусейн і таксіст Зіядзін Сафаравы, трое былі дастаўлены ў бальніцу з цяжкімі траўмамі, а дзевяць чалавек было затрымана. МУС РФ заявіла, што затрыманні былі здзейсненыя ў рамках расследавання ўчыненых злачынстваў. Адзін з двух братоў, які аказаў супраціў падчас аперацыі, Гусейн Сафараў быў грамадзянінам Азербайджана, а другі, Зіядзін Сафараў — грамадзянінам РасііЧетверо под стражей: в Екатеринбурге арестованы ещё уроженцы Азербайджана. На апублікаваным азербайджанскімі СМІ відэа жыхар Екацярынбурга Раміль Сафараў распавядае, што да яго ў кватэру раніцай «уварваліся супрацоўнікі ФСБ, збілі яго і яго бацьку і патрабавалі прызнацца ў забойстве».

Чатырох затрыманых падчас рэйду суд у Екацярынбургу адправіў у СІЗА. Яшчэ двое трапілі ў бальніцу ў цяжкім стане. Адвакат аднаго з затрыманых паведаміў, што сілавікі зламалі яго падабароннаму рэбры. Іншы з’явіўся ў судзе з сінякамі і гематомамі на твары, але сказаў журналістам, што «ўпаў да затрымання». Яшчэ адзін, Камол Сафараў, па выніках рэйду, трапіў у рэанімацыю. Выданне Sota.Vision сцвярджала, што фігурантаў справы катавалі токам. На кадрах журналістаў з суда відаць, што затрыманых прывезлі на пасяджэнне са слядамі збіцця. У Генпракуратуры Азербайджана заявілі, што Гусейн Сафараў памёр ад атрыманых траўмаў у той жа дзень, 27 чэрвеня, каля 15:00, прама ў адміністрацыйным будынку органаў унутраных спраў Екацярынбурга, а яго брата Зіядзіна Сафарава нібыта забілі раніцай у службовай машыне супрацоўнікаў аператыўных органаўКонфликт России и Азербайджана: нескольких россиян среди задержанных в Баку опознали.

Па словах азербайджанскіх следчых, затрыманыя «былі практычна бездапаможныя і не маглі абараніць сябе ад удараў, падвяргаліся катаванням і цяжкім цялесным пашкоджанням шляхам нанясення ім множных удараў цвёрдымі, тупымі прадметамі па розных частках цела як пры затрыманні, так і ў транспарце, у якім яны перавозіліся».

2 ліпеня Следчым камітэтам РФ шасцярым падазраваным па справе аб злачыннай групе ў Екацярынбургу затрыманым 27 чэрвеня былі прад'яўленыя афіцыйныя абвінавачванні, са спасылкай, што адзін з абвінавачаных, па словах СКР, даў падрабязныя паказанні па эпізодах і выкрыў саўдзельнікаў. У ліку фігурантаў Мазахір Сафараў, Акіф Сафараў, Аяз Сафараў, Ахліман Гяджыеў, Шахін Лалаеў і Бакір Сафараў. На думку следства, заяўлена, што яны датычныя да двух забойстваў і замаху на забойства выхадцаў з Азербайджана. Матыў забойстваў — раздзел сфер уплыву ў бізнесе. Адвакат Мазахіра Сафарава раней заяўляў, што яго падабаронны нібыта даў прызнальныя паказанні пад ціскам, у прыватнасці, пад уздзеяннем сілы і пад пагрозамі ў адрас яго сям’і.

2 ліпеня начальнік следчага ўпраўлення Генпракуратуры Азербайджана Немат Авазаў падчас брыфінгу заявіў, што на падставе дадзеных папярэдняга расследавання было ўстаноўлена:

Вынікі судмедэкспертызы цел забітых 30 чэрвеня целы двух выхадцаў з Азербайджана былі дастаўлены самалётам на гістарычную радзімуТела двух азербайджанцев, убитых в Екатеринбурге, переданы родственникам.

Па словах гендырэктара Аб’яднання судова-медыцынскай экспертызы і патолагаанатаміі Міністэрства аховы здароўя Азербайджана Адалета Гасанава, целы падвергліся збіццю з ужываннем тупога прадмета. Як адзначыў Гасанаў, экспертыза целаў, праведзеная ў Азербайджане, выявіла шматлікія траўмы як на паверхні цела, так і ўнутры.

У Гусейна былі выяўленыя множныя знешнія і ўнутраныя пашкоджанні: зрушаныя пераломы костак, дэфармацыя грудной клеткі, гематома ў галіне скроні, сінякі на слізістай абалонцы вуснаў, ранкі ў галіне броваў, сінякі на спіне, руках, сцягне і ў пахвіннай вобласці. Падчас выкрыцця былі зафіксаваныя нутрачарапныя кровазліцці, кровазліцці пад абалонкамі галаўнога мозгу, множныя двухбаковыя пераломы рэбраў са зрушэннем, пашкоджанні лёгкіх касцянымі адломкамі, кровазліццё ў міжрэбравыя мышцы, парывы плевры і лёгкіх, двухбаковы гемапнеўматаракс. Таксама адзначаны разрыў брушыны і яе прамочванне крывёю. Прычынай смерці Гусейна Сафарава Гасанаў назваў посттраўматычны і постгемарагічны шок.

Паўторная экспертыза цела Зіядзіна зафіксавала пералом носа са зрушэннем, дэфармацыю грудной клеткі, гематому памерам 14×12 см пад левым вокам, кровазліццё на слізістай абалонцы вуснаў, ранкі на лбе і ў вобласці броваў, сінякі на спіне і пэндзлях рук. Таксама былі выяўленыя ранкі ў паяснічнай вобласці і паласападобная рана на ўнутраным баку левага сцягна памерам 17×2,5 см. Унутранае абследаванне паказала масіўныя кровазліцці пад скурай галавы. Акрамя гэтага, па словах Гасанава, усе рэбры Зіядзіна былі зламаныя, а адно з іх было выдалена.

У перададзеным азербайджанскім бокам медыцынскім пасведчанні аб смерці Гусейна Сафарава, выдадзеным у Свярдлоўскай вобласці, у якасці прычыны смерці паказаная «траўма». У заключэнні расійскага судмедэксперта Ксеніі Валер’еўны Грачовай пазначана, што ён загінуў у выніку «траўмы, выкліканай тупым прадметам, з нявызначанымі намерамі і ў нявызначаных умовах». Зіядзін Сафараў жа, паводле гэтага заключэння, памёр ад вострай сардэчнай недастатковасці.

1 ліпеня браты Сафаравы былі пахаваны на могілках вёскі Гаджыбедэлі Агджабедзінскага раёнаВ Агджабеди похоронены убитые в Екатеринбурге братья Сафаровы.

26 жніўня расійскае інтэрнэт-выданне «Проект» паведаміла, што па сцвярджэнні яго крыніц, братам Сафаравым нібыта «адрэзалі палавыя органы», пры гэтым застаецца незразумелым, ці адбылося гэта падчас катаванняў ці ўжо пасля смерціКавказские пленники. Рассказ о том, почему в Екатеринбурге убили азербайджанцев.

Рэакцыя ў Азербайджане Азербайджан выказаў рашучы пратэст дзеянням Расіі. Так, 28 чэрвеня МЗС Азербайджана выклікала часовага паверанага ў справах РФ Пятра ВалокавыхБаку выразил России протест из-за задержания азербайджанцев. Дзеянні расійскага боку асудзіла таксама Руская абшчына Азербайджана, заклікаўшы да аб’ектыўнага расследаванняСмертоносный рейд в Екатеринбурге и реакция Азербайджана. Что известно?.

Інцыдэнт прывёў да рэзкага пагаршэння адносін паміж Баку і Масквой. 29 чэрвеня ўсе культурныя мерапрыемствы ў Азербайджане пры ўдзеле Расіі былі адмененыя. У Міністэрстве культуры Азербайджана паведамілі, што гэта зроблена «ўлічваючы факты наўмысных і пазасудовых забойстваў і актаў гвалту, учыненых расійскімі праваахоўнымі органамі ў дачыненні да азербайджанцаў па прыкмеце іх этнічнай прыналежнасці на тэрыторыі Екацярынбургскай вобласці Расійскай Федэрацыі, а таксама той факт, што ў апошні час падобныя выпадкі сталі сістэматычнымі». Дэпутат Нацыянальнага сходу Азербайджана Нігяр Фікрэт кызы Мамедава паведаміла, што паездка віцэ-прэм’ера Расіі Аляксея Аверчука ў Азербайджан у гэтым месяцы адменена з-за «гвалту супраць Азербайджана»Баку отменил российские культурные мероприятия после задержания азербайджанцев в Екатеринбурге.

Азербайджанскае выданне Minval.Az апублікавала артыкул, у якім абвінаваціла асабіста прэзідэнта Расіі Уладзіміра Пуціна ў ксенафобскіх нападах, хвалі гвалту і рэпрэсій, якія адбыліся на тэрыторыі Расіі апошнім часам. Выданне ўзгадала крушэнне азербайджанскага грамадзянскага лайнера над Актау, які збіла расійскае СПА; сістэматычнае падаўленне «дружалюбных» народаў, якіх Пуцін на самай справе пагарджае; расійскую агрэсію супраць Украіны. Выданне назвала Расію «імперыяй страху і прыніжэння».

1 ліпеня пасол Азербайджана ў Расіі Рахман Сагіб аглы Мустафаеў падчас свайго візіту ў МЗС РФ уручыў ноту пратэсту «ў сувязі з сур’ёзным парушэннем закона ў Екацярынбургу»Посол Азербайджана вручил России ноту протеста.

Генеральная пракуратура Азербайджана распачала крымінальную справу па шэрагу цяжкіх артыкулаў, уключаючы наўмыснае забойства групай асоб з асаблівай жорсткасцю, перавышэнне службовых паўнамоцтваў з цяжкімі наступствамі і прымяненне катаванняў, якое прывяло да смерціБаку возбудил уголовное дело об убийстве и пытках двух азербайджанцев в Екатеринбурге.

2 ліпеня азербайджанскія СМІ распаўсюдзілі асабістыя звесткі супрацоўнікаў паліцыі РФ, адказных, як паведамляецца, за нібыта забойства братоў СафаравыхРасследование: кто стоит за трагедией азербайджанских братьев в Екатеринбурге?!Омоновцы, убившие азербайджанцев.

30 чэрвеня азербайджанская паліцыя прыйшла ў рэдакцыю расійскага інфармацыйнага агенцтва Sputnik у Баку. Былі затрыманыя кіраўнік рэдакцыі Sputnik Ігар Картавых, шэф-рэдактар Яўген Белавусаў і яшчэ пяць чалавек. Была ўзбуджаная крымінальная справа аб махлярстве, незаконным прадпрымальніцтве і легалізацыі маёмасці, набытага злачынным шляхам. МЗС Расіі выклікаў пасла Азербайджана. 1 ліпеня ў Азербайджане былі арыштаваныя восем расійскіх грамадзян, якія абвінавачваліся ў транзіце наркотыкаў і кіберзлачынствах. На кадрах з суда, дзе разглядалася пытанне аб абранні ім меры стрымання, відаць, што ў мужчын на тварах сінякі

26 жніўня прэзідэнт Азербайджана Ільхам Аліеў у інтэрв’ю тэлеканалу «Аль-Арабія» Саудаўскай Аравіі назваў катаванні і забойства братоў Сафаравых «беспрэцэдэнтным актам супраць нашага народа»Президент Азербайджана Ильхам Алиев дал интервью телеканалу «Аль-Арабия».

Міжнародная рэакцыя