Клерушы

Клерух (Тэрмін паходзіць ад грэчаскага слова , klēroukhos, літаральна «ўладальнік жэрабя», klēroukhia; таксама клероўхі і клеручы ) у класічнай Грэцыі — спецыялізаваны тып калоніі, заснаванай Афінамі.

Гісторыя

Звычайна грэчаскія калоніі былі палітычна незалежнымі; яны мелі асаблівыя адносіны з матчыным горадам (мегаполіяй), але ў астатнім былі незалежнымі адзінкамі. Клерухіі істотна адрозніваліся. Пасяленцы або клерухі захоўвалі сваё афінскае грамадзянства, а супольнасць заставалася палітычна залежнай ад Афін — становішча, якое ўмацавалася шляхам усталявання інстытутаў мясцовага самакіравання, заснаваных на афінскіх мадэлях, такіх як савет на Самасе.

Паводле Плутарха, клерухіі прызначаліся бедным афінскім грамадзянам, якія потым жылі за мяжой, захоўваючы сваё афінскае грамадзянства. Аднак эпіграфічныя сведчанні сведчаць аб тым, што афінскія клерухі часцей былі багатымі і працягвалі жыць у Афінах, пакуль рабы працавалі ў іх заморскіх маёнтках. Такім чынам, клерухіі сталі значнай крыніцай прыватнага багацця ў Афінах — 3000 клерояў на Лесбасе забяспечвалі 100 талентаў у год, паводле Фукідыда.

Лічыцца, што першым клерухіем быў Саламін, захоплены Афінамі ў Мегары ў VI стагоддзі да н.э. Іншыя клерухіі былі створаны на Фракійскім Херсанесе пасля яго адваявання ў Персідскай імперыі пасля грэка-персідскіх войнаў V стагоддзя да н.э., а таксама ў Халкідзе пасля паразы гэтага горада ў вайне з Афінамі. У перыяд Дэласскай лігі і Другой Афінскай лігі (V–IV стагоддзі да н.э.) Афіны стварылі яшчэ шмат клерухіяў, напрыклад, на Самосе. Афінская сістэма клерухіяў дасягнула свайго росквіту ў канцы V стагоддзя, калі яна распасціралася на ўсход да Аміса на Чорным моры. Гэтая сетка клерухіяў была страчана ў канцы Пелапанескай вайны і больш ніколі не дасягнула такога маштабу, хоць некаторыя клерухіі былі адноўлены ў IV стагоддзі, напрыклад, на Лемнасе і Самосе.

Бібліяграфія