Іван Пятровіч Вярцелка (; ) — савецкі ваенны дзеяч, генерал-палкоўнік КДБ СССР, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, член Саюза пісьменнікаў Расіі.

Біяграфія Нарадзіўся 17 жніўня 1926 года ў сяле Стрыгава Пачэпскага павета Бранскай губерні (цяпер Пачэпскі раён Бранскай вобласці).

Падчас Вялікай Айчыннай вайны Вярцелка працаваў на будаўніцтве нямецкіх абарончых умацаванняў, затым утрымліваўся ў канцлагеры, адкуль потым збег.

У РСЧА з 1943 года. 3 лістапада 1943 года прыняў вайсковую прысягу. З 1944 года — на фронце. Служыў у 75-м асобным матацыклетным разведвальным батальёне (29-ы гвардзейскі Знаменскі танкавы корпус, 5-я гвардзейская танкавая армія). Быў зараджаючым танка Т-34, удзельнічаў у вызваленні Мінска, Вільнюса, іншых гарадоў. Удзельнік штурму Кёнігсберга. Быў паранены, пазбавіўся пальца на левай руцэ.

Пасля заканчэння вайны паступіў у 2-е танкавае вучылішча ў Казані, затым быў пераведзены ў ваеннае вучылішча горада Арджанікідзэ, скончыў яго ў 1948 годзе.

Займаў пасады камандзіра Су-152, роты, афіцэра для даручэнняў намесніка камандуючага Беларускай ваеннай акругі. У 1954 годзе ўпотай ад начальства скончыў поўны курс навучання ў сярэдняй школе.

З 1955 года па 1958 год вучыўся ў Ваеннай акадэміі бранятанкавых войск.

З 1958 года займаў пасаду начальніка разведкі штаба палка, затым — пасаду спачатку намесніка камандзіра, а затым і камандзіра танкавага батальёна.

У 1963 годзе прызначаны на пасаду камандзіра танкавага палка 102-й гвардзейскай мотастралковай дывізіі.

З 1967 года па 1969 год вучыўся ў Ваеннай акадэміі Генштаба.

З 1969 года займаў пасаду камандзіра 3-й гвардзейскай танкавай дывізіі Беларускай ваеннай акругі. Генерал-маёр танкавых войск (29.04.1970)Калашников К. А., Додонов И. Ю. Высший командный состав Вооружённых сил СССР в послевоенный период. Справочные материалы (1945—1975 гг.). Том 3. Командный состав танковых войск. Усть-Каменогорск: «Медиа-Альянс», 2017. — ISBN 978-601-7887-15-5. — С. 644..

У 1971 годзе прызначаны на пасаду кіраўніка камісіі па выпрабаваннях танка Т-72, яму ўдалося пераканаць членаў камісіі прыняць на ўзбраенне гэтую ваенную машыну. З 1972 займаў пасаду 1-га намесніка камандуючага 5-й гвардзейскай танкавай арміяй.

З 1973 служыў у КДБ СССР. Быў намеснікам начальніка Галоўнага ўпраўлення пагранічных войск.

З 1983 года займаў пасаду 1-га намесніка начальніка Галоўнага ўпраўлення памежных войск КДБ СССР. У адстаўцы з 1990 года.

Указам пастаяннага Прэзідыума З’езда народных дэпутатаў СССР Вярцелка было прысвоена званне Героя Савецкага Саюза. Паколькі пастаянны Прэзідыум З’езда народных дэпутатаў СССР не меў права ўручаць савецкія ўзнагароды, гэта ўзнагароджанне з’яўляецца нелегітымным. Тым не менш, Вярцелка рэгулярна насіў на кіцелі Залатую Зорку.

Аўтарам мемуараў «Патаемна. Служыў Савецкаму Саюзу». У кнізе ён распавядае пра сваю службу ў пагранвойсках КДБ СССР. Член Саюза пісьменнікаў Расіі.

Жыў у Маскве. Памёр 14 чэрвеня 2021 года ў пансіянаце ў падмаскоўным Сколкава. Пахаваны з воінскімі ўшанаваннямі на Траякураўскіх могілках.

Крыніцы

Катэгорыя:Танкісты Вялікай Айчыннай вайныКатэгорыя:ПагранічнікіКатэгорыя:Мемуарысты РасііКатэгорыя:Члены Саюза пісьменнікаў Расіі Катэгорыя:Генерал-палкоўнікі СССР