Сад міру ЮНЕСКАSpeech by H.E. Mr. KANO Takehiro (Japan) - Revisiting the UNESCO Japanese Garden (12 September 2025) — японскі сад, падарунак урада Японіі ЮНЕСКАArchitectuul: UNESCO garden, разбіты каля галоўнага будынка арганізацыі ў Парыжы. Сад з'яўляецца месцам адпачынку для супрацоўнікаў і наведвальнікаў UNESCO і напамінам ім аб прыхільнасці абароне біяразнастайнасці, памяці аб культурнай спадчыне народаў і перадачы ведаў ад аднаго пакалення да іншага.
Гісторыя, апісанне і адрозненні Сад быў створаны ў 1957 годзе японска-амерыканскім скульптарам Ісаму Нагуці. Яму дапамагаў нашчадкавы садоўнік Таемон Сано. У цэлым сад працягвае агульныя традыцыі японскіх садоў, паўсюль нясе адбітак японскага духу. У той жа час ён авангардны і паўсюль выказвае асабістую мастацкую творчасць Нагуці. Вось некаторыя адрозненні:
Позірку наведвальніка адкрываецца ўвесь сад. Для гэтага Нагуці стварыў платформу, або верхні сад (бутай, сцэна). Аднак традыцыйны сад нельга ахапіць позіркам цалкам. Яго трэба адкрываць паступова. Сад складаецца з трох восяў: вось, што ідзе ад платформы да месца, прызначанага для чайнай цырымоніі на адкрытым паветры вось «кветкавай сцежкі» і ручая вось, што ідзе ад выгнутага моста да ліхтара, праходзячы праз месца, прызначанае для чайнай цырымоніі на адкрытым паветры. Восі японскіх садоў традыцыйна нябачныя. Іх бачнасць тут адлюстроўвае волю стваральніка. «Кветкавая сцежка» () і «бутай» не з'яўляюцца традыцыйнымі элементамі японскага сада: тым не менш, гэта традыцыйныя элементы японскай культуры, перш за ўсё тэатра кабукі. У суадносінах прырода/чалавек тут аддаецца перавага чалавечаму тварэнню. Гэта істотная рыса сучасных садоў: створанае чалавекам пераважае над натурай. Выкарыстанне асфальту ў гэтым садзе шакуе любога японца. Але асфальт — гэта фіксаваная форма, то бок можа разглядацца як скульптура. Спосаб раскладкі камянёў з'яўляецца фундаментальна японскім. Самі камяні таксама былі імпартаваныя з Японіі. У традыцыйных садах межы паміж рознымі матэрыяламі, паміж рознымі прасторамі наўмысна вельмі размытыя. Максімальна выкарыстоўваюцца натуральныя матэрыялы. Сад ЮНЕСКА характарызуецца выразна пазначанымі межамі, кожная зона незалежная. Сад — гэта кампазіцыя вельмі аўтаномных прастор, і кожная з іх глыбока выказвае японскую культуру і густ. Расліны сада найбольш блізкія да прыродных ландшафтаў Японіі і дазваляюць наведвальніку адчуць змену пораў года.
Гісторык ландшафтаў Джон Дыксан Хант у кнізе «Свет садоў» рэзюмуе: «Тое, што сад ЮНЕСКА выклікаў гарачыя дэбаты як аб яго „японскасці“, так і аб яго сучаснасці, было непазбежна… гэта ўзмацнялася міжнародным маштабам ЮНЕСКА і ўнутранымі звадамі наконт сада».
Рэстаўрацыя З 2024 года ў садзе праходзіць маштабная рэстаўрацыя, каб вярнуць яму першапачатковую пышнасць. У верасні 2025 года рэстаўрацыя дасягнула важнага этапу дзякуючы камандзе японскіх экспертаў па садоўніцтве, якія старанна абнавілі расліны і ландшафт, застаючыся вернымі мастацкаму бачанню Нагуці. Як выказаўся адзін садоўнік: «Наша ідэя складаецца ў тым, каб па-сапраўднаму паважаць і прытрымлівацца бачання Ісаму Нагуці. Мы прытрымліваемся яго дызайну. Гэта сапраўды важна».
Крыніцы
ЮНЕСКА Катэгорыя:ЮНЕСКА Катэгорыя:Парыж