Ігар Барысавіч Грэкаў (; ) — савецкі гісторык, доктар гістарычных навук, вядучы навуковы супрацоўнік Інстытута славяназнаўства і балканістыкі АН СССР, спецыяліст па гісторыі міжнародных адносін ва Усходняй Еўропе ў Cярэднія вякі і ранні Новы час.

Біяграфія Нарадзіўся ў сям’і гісторыка Барыса Дзмітрыевіча Грэкава. У 1941 годзе разам з сям’ёй эвакуіраваўся спачатку ў Казань, затым у Ташкент, куды былі вывезены большасць гісторыкаўБухерт В. Г. «В эти грозные дни надо было быть вместе». Письма академика Б.Д. Грекова. 1941—1944 гг. // Великая Отечественная война в современном общественно-историческом сознании: Материалы Всероссийской научной конференции / Отв. ред. Е.И. Пивовар. М.: Архив РАН, 2016. С. 95.. У 1943 годзе сям’я вярнулася ў МасквуГорская Н.А. Борис Дмитриевич Греков. — М., 1999. 272 с. — С. 136.. У 1945 годзе скончыў гістарычны факультэт Маскоўскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Ламаносава. Вучыўся ў аспірантуры да 1949 года. У 1950 годзе абараніў у Інстытуце славяназнаўства АН СССР кандыдацкую дысертацыю «Вечны мір 1686 г.». У 1950—1993 гадах працаваў у Інстытуце славяназнаўства малодшым навуковым супрацоўнікам, затым старэйшым і вядучым навуковым супрацоўнікамРыбаков Б. А., Костюшко И. И. Памяти Игоря Борисовича Грекова // ННИ. 1995. № 1..

У 1971 годзе ў Інстытуце гісторыі АН СССР абараніў доктарскую дысертацыю «Краіны Усходняй Еўропы і Залатая Арда на мяжы XIV—XV стст.»Греков Игорь Борисович // Сотрудники Института славяноведения РАН / Отв. ред. М. А. Робинсон, А. Н. Горяинов. М.: Индрик, 2012. С. 101—102.Греков Игорь Борисович // Славяноведение в СССР. Биобиблиограф. словарь. New York, 1993. С. 144.Греков Игорь Борисович // Историки-слависты СССР: Биобиблиографический словарь-справочник. М.: Наука, 1981. С. 66..

Навуковая дзейнасць Асноўная сфера навуковых інтарэсаў — гісторыя міжнародных адносін ва Усходняй Еўропе ў Сярэднія вякі і ранні Новы час, палітычныя і культурныя сувязі Расіі з суседнімі краінамі — Польшчай, Асманскай імперыяй, Крымскім ханствам, пытанні крыніцазнаўства гісторыі феадальнай Русі.

У кнізе «Уз’яднанне Украіны з Расіяй у 1654 г.» (1954), напісанай у суаўтарстве з У. Д. Каралюком і І. С. Мілерам да 300-годдзя падзеі, аўтары ў традыцыях гістарыяграфіі 1950-х гадоў спыняліся на адзінстве паходжання, блізкасці і агульнасці гістарычнага развіцця народаў Расіі і Украіны.

У манаграфіі «Нарысы па гісторыі міжнародных адносін Усходняй Еўропы. XIV—XVI стст» (1963) аўтар разглядае ўзаемаадносіны Залатой Арды і краін Усходняй Еўропы, аналізаваў прыёмы палітыкі Залатой Арды ў дачыненні да найбольш буйных цэнтраў аб’яднання ў рускіх землях. Апісваючы распад Залатой Арды ў першай палове XV стагоддзя, даследчык спыняецца на ўзаемадзеянні Арды, Літвы і Маскоўскага княства, а таксама характарызуе ролю асобных улусаў Арды ў гэтых адносінах. Грэкаў вывучаў сістэму міжнародных адносін у XV—XVI стагоддзяў пасля распаду Арды і месца ў гэтай сістэме Крымскага ханства і Турцыі, маскоўска-літоўскія сувязі, суперніцтва Рыма з Канстанцінопалем ва Усходняй Еўропе ў абстаноўцы пачатку рэфарматарскага руху і распаўсюджвання Маскоўска-Наўгародскай ерасі. Аўтар разглядаў Рымска-габсбургскую дыпламатыю ў дачыненні да Маскоўскай дзяржавы, а таксама змяненне міжнароднай абстаноўкі ў перыяд праўлення Івана Грознага: пераход Масквы да актыўнай знешняй палітыцы на Усходзе і на захадзе і яе ўплыў на ўзаемаадносіны Масквы, Рыма, Вены і Канстанцінопаля і новую расстаноўку сіл ва Усходняй Еўропе.

Праца «Усходняя Еўропа і заняпад Залатой Арды (на мяжы XIV—XV стст.)» (1975) прысвечана вывучэнню асноўных тэндэнцый развіцця краін Усходняй Еўропы XIII — першай паловы XIV стагоддзяў і станаўлення ўсходнееўрапейскай палітыкі Арды, характарыстыцы міжнародных адносін ва Усходняй Еўропе ў 50-х — пачатку 80-х гадоў XIV стагоддзя, палітычнага жыцця Усходняй Еўропы ў 1385—1400 гадах і развіццю гэтых адносін у першай чвэрці XV стагоддзя. Аўтар разглядаў ідэйна-палітычныя тэндэнцыі ў гістарычных помніках феадальнай Русі канца XIV — пачатку XV стагоддзяў на матэрыяле аналізу агульнарускага летапіснага зводу 1392 года, «Спісу рускіх гарадоў далёкіх і блізкіх», Траецкім летапісе і іншых крыніц, характарызуючы новыя павевы ў грамадска-палітычнай думкі на мяжы XIV—XV стагоддзяў у абстаноўцы ўтварэння шматнацыянальных дзяржаў ва Усходняй Еўропе. Вывучаючы супярэчлівыя працэсы збліжэння і захавання нацыянальных асаблівасцяў рускага, украінскага і беларускага народаў, даследчык бачыў у складанні Расійскай дзяржавы складаны працэс узаемадзеяння цэнтраімклівых і цэнтрабежных сіл.

Крыніцы

Літаратура Бухерт В. Г. «В эти грозные дни надо было быть вместе». Письма академика Б. Д. Грекова. 1941—1944 гг. // Великая Отечественная война в современном общественно-историческом сознании: Материалы Всероссийской научной конференции / Отв. ред. Е. И. Пивовар. — М.: Архив РАН, 2016. — С. 95—114. Горская Н. А. Борис Дмитриевич Греков. — М., 1999. 272 с. — С. 136. Греков Игорь Борисович // Историки-слависты СССР: Биобиблиографический словарь-справочник / отв. ред. В. А. Дьяков. — М.: Наука, 1981. — С. 24—25, 66. Греков Игорь Борисович // Славяноведение в СССР. Биобиблиограф. словарь. — New York, 1993. — С. 144. Греков Игорь Борисович // Сотрудники Института славяноведения РАН / Отв. ред. М. А. Робинсон, А. Н. Горяинов. — М.: Индрик, 2012. — С. 101—102. Рыбаков Б. А., Костюшко И. И. Памяти Игоря Борисовича Грекова // Новая и новейшая история. — 1995. — № 1. Катэгорыя:Медыявісты Катэгорыя:Гісторыкі СССРКатэгорыя:Даследчыкі гісторыі Вялікага Княства ЛітоўскагаКатэгорыя:Славісты СССРКатэгорыя:Гісторыкі XX стагоддзя