Пі́тная со́да, таксама харчовая сода, гідракарбана́т на́трыю — неарганічнае злучэнне, кіслая натрыевая соль вугальнай кіслаты з формулай NaHCO3. У харчовай прамысловасці зарэгістравана як дабаўка E500(ii).Сода // .
Уласцівасці Пітная сода ўяўляе сабой белы крышталічны парашок без паху, растваральны ў вадзе. Яе водны раствор мае слабашчолачную рэакцыю: для аднаадсоткавага раствору паказчык pH складае 8,0—8,6.
Пры ўзаемадзеянні з кіслатамі гідракарбанат натрыю раскладаецца з вылучэннем вуглякіслага газу. Напрыклад, рэакцыя з салянай кіслатой адбываецца паводле ўраўнення:
NaHCO3 + HCl → NaCl + H2O + CO2↑.
Гэтая ж уласцівасць праяўляецца пры ўзаемадзеянні соды з воцатнай кіслатой.
Пры награванні пітная сода ператвараецца ў карбанат натрыю з вылучэннем вады і вуглякіслага газу:
2NaHCO3 → Na2CO3 + H2O + CO2↑.
Атрыманне У прамысловасці пітную соду атрымліваюць насычэннем раствору карбанату натрыю вуглякіслым газам. Утвораны гідракарбанат натрыю выпадае ў асадак, які аддзяляюць, прамываюць і высушваюць:
Na2CO3 + CO2 + H2O → 2NaHCO3.
Выкарыстанне Пітную соду выкарыстоўваюць як разрыхляльнік цеста. Пры яе рэакцыі з кіслотамі або раскладанні пад уздзеяннем цяпла ўтвараецца вуглякіслы газ, бурбалкі якога робяць цеста порыстым. У беларускай кулінарыі соду дадаюць, у прыватнасці, у цеста для аладак, бліноў і іншых мучных вырабаў.
У харчовай вытворчасці гідракарбанат натрыю ўжываюць таксама як рэгулятар кіслотнасці і буфернае рэчыва. Яго выкарыстоўваюць пры вырабе безалкагольных напіткаў і штучных мінеральных вод, у медыцыне, бытавых сродках для чысткі.
Гл. таксама Кальцыніраваная сода Крышталічная сода Пякарскі парашок
Зноскі
Літаратура Сода // . Сячко В. І. Хімія: вучэбны дапаможнік для 7-га класа ўстаноў агульнай сярэдняй адукацыі з беларускай мовай навучання. — Мінск: Адукацыя і выхаванне, 2019. Рэўтовіч Т. У., Рэўтовіч У. І. Пакаштуйце — смачна. — Мінск: Полымя, 1993. — 319 с. — ISBN 5-345-00604-0.
Катэгорыя:Гідракарбанаты Катэгорыя:Злучэнні натрыю Катэгорыя:Харчовыя дадаткі Катэгорыя:Разрыхляльнікі