thumb|right|Пасольства Украіны ў Мінску Дыпламатычныя адносіны паміж Рэспублікай Беларусь і Украінай былі ўсталяваны 27 снежня 1991 года. У 1993 годзе адкрылася Беларускае пасольства ў Кіеве. З 13 чэрвеня 2016 года амбасадарам Беларусі ва Украіне з’яўляецца Ігар Сокал. З 2017 года амбасадар Украіны ў Беларусі — Ігар Кізім.
Двухбаковыя адносіны з’яўляюцца важнымі для абедзвюх дзяржаў, перш за ўсё з-за геаграфічнай і гісторыка-культурнай блізкасці. Аднак эканамічнае супрацоўніцтва паміж дзвюма краінамі доўгі час развіваецца значна больш актыўна палітычнага.
Украінска-беларускія адносіны да XX стагоддзя Са старажытных часоў ўкраінцаў і беларусаў аб’ядноўвае агульныя гістарычныя карані. Блізкія сувязі протаўкраінскіх і протабеларускіх зямель існавалі і ў эпоху Кіеўскай Русі, і ў літоўскі перыяд гісторыі Украіны.
Беларусы актыўна ўдзельнічалі ў грамадска-палітычным жыцці Украіны, разам з украінцамі выступалі ў народных паўстаннях супраць сваіх і чужаземных заваёўнікаў. Шмат беларусаў было сярод запарожскіх казакоў, у войсках Багдана Хмяльніцкага ў перыяд Украінскай Вызваленчай вайны. Пасля падзелу Рэчы Паспалітай паміж Расіяй, Аўстрыяй і Прусіяй ў канцы XVIII стагоддзя, калі большасць украінскіх і беларускіх зямель апынуліся пад уладай Расійскай імперыі, Украіна і Беларусь сумесна выступілі супраць каланізатарскай палітыкі рускага царызму, накіраванай на поўную асіміляцыю ўкраінцаў і беларусаў.
Украінскі-беларускія дыпламатычныя кантакты ў 1917-1920-х гадах Пад уплывам развіцця канфлікту паміж кіеўскай Цэнтральнай Радай і Часовым урадам аб аўтаноміі Украіны, Беларуская сацыялістычная грамада (БСГ), а з ёй і Цэнтральная рада беларускіх арганізацый, хутка пазбаўляліся ілюзій адносна здольнасці афіцыйнага Петраграда пайсці насустрач нацыянальным намаганням нярускіх народаў і прыняць меры ў напрамку федэралізацыі краіны. Таму цалкам лагічным стаў удзел беларускай дэлегацыі ў рабоце кіеўскага З’езду народаў. Ад БСГ у яе склад увайшлі С. Рак і І.Корбуш, ад меншавікоў — Я. Лёсік, беспартыйныя Л. Галькевіч, Паўліна Мядзіянка і І. Фарботка. Паказальна, што сёмым членам беларускай дэлегацыі стаў ураджэнец Гродзеншчыны, юрыст, эсэр Краскоўскі Іван Ігнатавіч. Падчас перамоў у Брэсце з нямецкім камандаваннем аб прадастаўленні ваеннай дапамогі, лічылася магчымым прыцягнуць нямецкія войскі, якія планавалася размясціць у Беларусі, прыцягваючы іх толькі да аховы паўночнай мяжы УНР з Беларуссю.
Пытанне прызнання Яшчэ 19 лютага 1918 г. на неакупаваную тэрыторыю Беларусі ўступілі нямецкія войскі. У гэтых абставінах Выканаўчы Камітэт Рады Усебеларускага з'езда звярнуўся да народа з Першай Устаўной граматай, у якой абвясціў сябе часовай уладай у Беларусі. Для кіраўніцтва краем ствараўся ўрад — Народны Сакратарыят. 9 сакавіка гэтага ж года Выканаўчы Камітэт з’езда прыняў Другую Устаўную грамату, у якой абвешчалася Беларуская Народная Рэспубліка. Рада Усебеларускага з’езда надзялялася заканадаўчымі, а Народны Сакратарыят — выканаўчымі паўнамоцтвамі. Трэцяй Устаўной граматай ад 25 сакавіка 1918 года было аформлена Рашэнне аб незалежнасці. Ад гэтага часу Беларуская Народная Рэспубліка абвяшчалася вольнай і незалежнай дзяржавай і народы Беларусі ў асобе свайго ўстаноўчага з’езду вызначаць будучыню сваёй краіныМартиненко В. В. Проблема кордонів у контексті налагодження українсько-білоруських відносин 1918 р. // Література та культура Полісся. — Ніжин, 2009. — № 56. Прыняцце Акту аб незалежнасці ставіла першачарговую задачу для беларускага кіраўніцтва рашучых крокаў па прызнанні новай рэспублікі суседнімі дзяржавамі і еўрапейскай супольнасцю.
Цэнтральная Рада Відавочна, што адзіным для Народнага Сакратарыята БНР партнёрскім «зацікаўленым бокам» магла быць толькі УНР, паколькі астатнія (Германія, Расія, варшаўская Рэгенцкая Рада) ні пры якіх умовах не пайшлі б на перамовы з прадстаўнікамі непрызнанага ўрада БНР. Нават петраградская і маскоўская арганізацыі БСН абвясцілі яго самазванай установай. У кастрычніку 1917 — лютым 1918 цесных кантактаў ні адбывалася. У значнай ступені гэта абумоўлена агульнай сітуацыяй грамадзянскай вайны на тэрыторыі як Беларусі, так і УНР. Але пэўную ролю ў з’яўленні нявызначанасці паміж двума кіруючымі цэнтрамі нацыянальна -дэмакратычных рэвалюцый адыграў і крызіс унутры вядучай партыі «Выканаўчага камітэта савета Усебеларускага з’езда» БСГ. Яе ўмеранае крыло паставілася з асуджэннем да бальшавіцкага перавароту ў Петраградзе, аднак левае (народніцкае) крыло праявіла схільнасць да згоды з Саўнаркамам. Урад УНР фактычна прызнаваў права Беларусі на самавызначэнне, аднак юрыдычнага пацверджання не адбылося. Увогуле, сакавік-красавік 1918 г вызначаліся інтэнсіўнасцю перамоўнага працэсу паміж Украінай і Беларуссю. Прадстаўнікі апошняй неаднаразова ўзнімалі пытанне дзяржаўных межаў падчас сумесных пасяджэнняў. Зыходзячы ўжо з таго, што ўкраінски ўрад уступіў з імі ў перамовы, беларусы на аснове законаў і звычаяў міжнароднага права бачылі ў гэтым схаваны акт прызнання Беларускай рэспублікі і паўнамоцтваў іх урада. Магчыма, у нейкай ступені, гэтаму спрыяла заява кіраўніка ўкраінскай дэлегацыі Ліхнякевіча, што ўкраінскі ўрад прызнаў БНР, але апублікаванне адпаведнага дакумента затрымалася.
Гетманат Скарападскага thumb|400px|Беларуская Народная Рэспубліка (тэрытарыяльныя прэтэнзіі на 1918) Летам 1918 года Рада БНР і Народны Сакратарыят усталявалі консульскія адносіны з Украінай. Увосень гэтага ж года ў Кіеў прыбывае беларуская надзвычайная дэлегацыя з просьбай: афіцыйнага прызнання Украінай незалежнасці беларускай дзяржавы як найбольш блізкай па сваім геаграфічным размяшчэннем, традыцыямі, і ў рэшце рэшт, кіруючыся палітычнымі і эканамічнымі інтарэсамі (гэта павінна было стаць асновай для больш цесных украінска-беларускіх адносін на глебе агульных мытных межаў, аб’яднання аўтаномных армій, скаардынаванасці знешняй палітыкі); аказаць дапамогу ў стварэнні на тэрыторыі Беларусі арміі шляхам фінансавай падтрымкі, пастаўкі зброі, ваеннага рыштунку і харчавання, накіраванне ў рэспубліку ваенных спецыялістаў. Украінскае кіраўніцтва, у асобе гетмана П. Скарападскага, паабяцала пайсці насустрач у вырашэнні вышэйакрэсленых праблем, паабяцаўшы вярнуць беларускія паветы.
У верасні-лістападзе сітуацыя становіцца пагрозлівай для беларускай дзяржаўнасці праз цяжкае эканамічнае і фінансавае становішча, адсутнасць моцнай баяздольнай арміі ва ўмовах акупацыі беларускіх зямель савецкімі войскамі. Ва ўмовах недахопу падрыхтаваных кіруючых кадраў, прадстаўнікі БНР адзначалі магчымасці прыцягнення ўкраінцаў да дзяржаўнага будаўніцтва, для прадухілення ўзмацнення ролі палякаў у палітычным жыцці Беларусі. Стаўленне ж гетманата ў БНР у многіх адносінах падобна на партнёрства Польскай Рэспублікі і УНР у эпоху дырэкторыі: аб’ектыўна з узаемнай цікавасцю ў супрацоўніцтве, але на самой справе з пазіцый сілы і прыярытэтнасці нацыянальна-дзяржаўных інтарэсаў. Слабасць БНР, з-за пастаянных унутрыпалітычных спрэчак і крызісу, нестабільнасць геапалітычнага становішча рабіла яе ў вачах Скарападскага непрывабным партнёрам на міжнароднай арэне. Будаваць з такім партнёрам адносіны на раўнапраўнай і доўгатэрміновай аснове гетманскім урадам не вырашалася, чым і тлумачыцца прамаруджванне Кіева па справе афіцыйнага прызнання БНРМатвієнко В. М. Українська дипломатія 1917—1921: на теренах постімперської Росії. — К.: Видавничо-поліграфічний центр «Київський університет», 2002. — 373 с..
Дырэкторыя УНР У снежні 1918 года ва Украіне адбываецца чарговая змена ўрада. Дырэкторыя Украінскай Народнай Рэспублікі, якая прыйшла да ўлады, дэкларавала:
22 снежня 1918 г. надзвычайным паслом ва УНР быў прызначаны Аркадзь Смоліч. Аднак, праз бальшавіцкі наступ яму не ўдалося дабрацца да Кіева, таму 23 мая 1919 Надзвычайным Паслом БНР пры ўрадзе УНР урад А. Луцкевіча прызначыў Аляксандра Цвікевіча. А.Цвікевіч звярнуўся да кіраўніка МЗС УНР А.Лівіцкага з просьбай «пазыкі на 5-гадовы тэрмін у суме 20 млн нештэмпеляваных крон». Хадайніцтва беларускага пасла было задаволена.
Палітычная і фінансавая падтрымка ўкраінскім урадам БНР набывала асаблівае значэнне яшчэ і таму, што менавіта ў той час, у кастрычніку-лістападзе 1919 г., дэлегацыя Беларускай Нацыянальнай Рады на чале з А.Луцкевічам дамагалася прызнання незалежнасці БНР у Варшаве.
Непадатлівасць Варшавы ў пытанні прызнання БНР прывяла да расколу Беларускай Рады на сесіі ў Мінску 12-13 снежня 1919 г. Большая частка тэрыторыі Беларусі была тады акупаваная польскімі войскамі. Сацыял-дэмакраты і сацыял-федэралісты падтрымлівалі ідэю аб’яднання з Польшчай. Затое беларускія эсэры вылучылі лозунг барацьбы на два фронты — супраць палякаў і бальшавікоў. Іх урад на чале з В.Ластоўскім эміграваў у Каўнас, дзе ў красавіку 1920 было заключана беларуска-літоўскае пагадненне аб сумеснай барацьбе супраць Польшчы і бальшавікоў. Прыхільнікі польскай арыентацыі 13 снежня 1919 г. стварылі «Найвышэйшую Раду БНР» на чале з С.Ракам-Міхайлоўскім і ўласны ўрад на чале якога застаўся А.Луцкевіч. Абодва ўрады падтрымлівалі саюзніцкія адносіны з Саветам Народных Міністраў УНР, нават пасля падпісання Варшаўскага дагавора ў красавіку 1920 паміж УНР і Польшчай.
Наступ бальшавіцкіх войскаў у лістападзе 1920 паклаў канец ідэі Украінска-беларускага саюза. А надзею «Вышэйшай Рады БНР» на абвяшчэнне незалежнасці краіны і ўвядзенне над яе тэрыторыяй пратэктарата Лігі Нацый ці хаця б на федэратыўнае аб’яднанне з Польшчай развеяліся пасля заключэння 12 кастрычніка 1920 у Рызе папярэдніх умоў польска-савецкага мірнага дагавора.
Устаноўка міждзяржаўных межаў Адной з ключавых у міждзяржаўным супрацоўніцтве Украіны і Беларусі на працягу 1918 заставалася праблема межаў. Асаблівую вастрыню яна набыла пасля падпісання пагаднення паміж прадстаўнікамі Украінскай Народнай Рэспублікі (УНР) і Германіі (люты 1918 г.), а пазней — пагаднення ад 3 сакавіка 1918 паміж Савецкай Расіяй і краінамі Чацвярнога саюза. Па Брэсцкай дамове Беларусь фактычна дзялілася на тры часткі: Заходняя — Гродзенская губерня і частка Віленскай з Вільняй — адышла да Германіі і атрымала назву Новая Усходняя Прусія, насельніцтва дадзеных тэрыторый станавілася грамадзянамі Германскай імперыі. Цэнтральная частка Беларусі — Мінская губерня, частка Віцебскай і Магілёўскай губерняў — лічылася часова акупаванай тэрыторыяй. Беларускае Падляшша — Белая, Янава, Тэраспаль, Кодзень, Канстанцінаў, Няміра, Міжрэчча; Берасцейшчына — паветы Брэста, Кобрын, Пружаны; Палессе — паветы Драгічына, Косаў, Лунінец, Пінск, Столін, Мазыр, Рэчыца, Гомель — прызнаваліся Германіяй за Украінай і толькі ўсходнія раёны Беларусі заставаліся ў складзе Савецкай Расіі.
Абвешчаная БНР займала ўсе тэрыторыі, дзе пражывала і пераважала беларускае насельніцтва: Магілёўшчыну, беларускія часткі Міншчыны, Гродзеншчыны (з Гроднам, Беластокам і інш.), Віленшчыну, Віцебшчыну, Смаленшчыну, Чарнігаўскую і памежныя часткі суседніх губерняў, населеных беларусамі. Такім чынам, Трэцяя Устаўная грамата пераглядала на сваю карысць украіна-беларускую мяжу, усталяваную на перамовах у Брэст-Літоўску. А гэта ставіла пад пагрозу дыпламатычныя перамовы з УНР. Урад УНР адзначаў — пытанне вызначэння межаў паміж Донам, Кубанню, Беларуссю і Украінай павінна вырашацца сумеснымі дамоўленасцямі, без удзелу Расіі. Дыпламаты БНР адстойвалі этнаграфічны прынцып устанаўлення межаў з Украінай і Расіяй.
На працягу сакавіка-красавіка 1918 года адбываўся актыўны перамоўны працэс паміж прадстаўнікамі Цэнтральнай Рады і Беларускай Народнай Рэспублікі. Аднак працяг сумесных пасяджэнняў і падпісанне пагаднення аб межах было перапынена ўсталяваннем гетманата Скарападскага.
Што да спрэчных тэрыторый, аб якіх ішла гаворка, то гэта часткі Ноўгарад-Северскага і Гараднянскага паветаў Чарнігаўскай губерні, паўднёвыя воласці Мазырскага і Пінскага паветаў Мінскай губерні, часткі Пружанскага, Кобрынскага і Брэст-Літоўскага паветаў Гродзенскай губерні.
Налады гандлёвых сувязяў 300px|thumb|right|БССР на шведскай карце еўрапейскай часткі СССР 1926