Ёжэф Дудаш (; , Марошвашархей — , Будапешт) — румынскі і венгерскі палітычны актывіст, удзельнік камуністычнага падполля, потым непрымірымы антыкамуніст. Займаў самыя радыкальныя пазіцыі ў Венгерскім паўстанні 1956 года. Узначаліў групу баевікоў, камандаваў масавымі пагромамі і забойствамі супрацоўнікаў камуністычнай дзяржбяспекі. Узначальваў адзін з рэвалюцыйных камітэтаў, сфармуляваў і абвясціў палітычную праграму паўстанцаў. Пасля падаўлення паўстання арыштаваны і пакараны смерцю.
Камуніст у Румыніі Нарадзіўся ў працоўнай сям'і трансільванскіх венграў. У 14-гадовым узросце далучыўся да працоўнага руху. Глыбока прасякнуўся камуністычнымі ідэяміDudás József és '56, быў у нелегальнай кампартыі Румыніі. Быў арганізатарам страйкавага руху. За падпольную камуністычную дзейнасць у 1933 годзе быў арыштаваны румынскімі ўладамі і прысуджаны да 9-гадовага зняволення. У 1939 годзе вызвалены па амністыі.
Калі ў 1940 годзе Трансільванія была перададзена ў склад Венгрыі ў выніку Другога Венскага арбітражу, Ёжэф Дудаш перабраўся ў Будапешт. Без спецыяльнай адукацыі асвоіў інжынерныя навыкі, працаваў механікам на заводзе.
Антыфашыст у вайне Ёжэф Дудаш прымаў актыўны ўдзел у венгерскім антыфашысцкім руху, быў сувязным камуністычнага падполля. Выступаў у якасці пасярэдніка паміж кіраўнікамі кампартыі Венгрыі Ласла Райкам, Дзьюлай Калаі і лідарамі Незалежнай партыі дробных гаспадароў (НПДГ) Золтанам Тылдзі, Янушам Чорбай.
Цесныя сувязі Дудаша з камуністамі сталі вядомыя прыхільнікам-антынацыястам Міклаша Хорці. Па іх ініцыятыве Дудаш быў уключаны ў склад дэлегацыі прэм'ер-міністра Гезы Лакаташа, якая праводзіла ў Маскве перамовы пра выхад Венгрыі з Другой сусветнай вайны. Ёжэф Дудаш знаходзіўся ў Венгерскім фронце, што яднаў камуністаў, сацыял-дэмакратаў і НПДГ, быў адным з заснавальнікаў прасавецкага Вызвольнага камітэта Венгерскага нацыянальнага паўстанняSovetika.ru — сайт о советской эпохе: Венгрия, Белая книга, Иожеф Дудаш и его сообщники.
Апазіцыянер у Венгрыі Пасля вайны Ёжэф Дудаш усё больш дыстанцыяваўся ад камуністаў, якія прыйшлі да ўлады. Дудашу не падабаліся татальная рэгламентацыя, палітычныя рэпрэсіі, наяўнасць на тэрыторыі Венгрыі савецкіх войскаў. Дудаш уступіў у НПДГ і быў абраны ва Урад Будапешта. Яго стаўленне да партыйнага рэжыму Мацьяша Ракашы рабілася ўсё больш негатыўным.
Дудаш зблізіўся з антыкамуністычным падполлем, заняўся распаўсюдам улётак. У 1947 годзе ён быў арыштаваны камуністычнай дзяржбяспекай, але на наступны год вызвалены па заступніцтве Ласла Райка.
У 1951 годзе Дудаш быў зноў арыштаваны і выдадзены румынскім камуністычным уладам, якія арыштавалі яго па абвінавачанні ў правакатарстве ў гады вайны. Вызваліўшыся ў 1954 годзе, Дудаш вярнуўся ў Венгрыю. Працаваў спецыялістам па халадзільнай тэхніцы.
Гл. таксама Гергей Понграц Шандар Рац
Катэгорыя:Венгерскае паўстанне 1956 года Катэгорыя:Камуністы Румыніі Катэгорыя:Сацыялісты Венгрыі Катэгорыя:Рэвалюцыянеры Венгрыі Катэгорыя:Палітыкі Венгрыі Катэгорыя:Антыкамуністы Катэгорыя:Пакараныя смерцю палітыкі