Omladinske radne akcije su naziv za dobrovoljni rad na teritoriji Jugoslavije.
Počeci radnih akcija se vežu za period Narodnooslobodilačke borbe. Prva omladinska radna akcija bila je organizovana u ljeto 1942. godine u dolini rijeke Sanice kod Ključa, poznata i kao „Žetva u Saničkoj dolini“. imala je svoj štab, komandanta i komesara, 10 bataljona i 57 četa. Omladinske radne brigade, radne čete i brojne grupe u svim krajevima Jugoslavije dale su tokom rata 35 miliona radnih dana.
Fenomena omladinskih radnih akcija uobičajeno se dijeli u šest „faza“: Radne akcije za trajanja Drugog svjetskog rata Velike poslijeratne radne akcije: 1946–1951. Lokalne radne akcije: 1952–1957. Oživljavanje velikih radnih akcija: 1958–1964. Lokalne radne akcije: 1965–1967. Reafirmacija dobrovoljnog omladinskog rada: od 1968. godine.
Poslije rata Za vrijeme Drugog svjetskog rata uništeno je, trajno onesposobljeno ili oštećeno 80% čitave mreže jugoslavenskih željeznica. Posljedice destrukcije industrijskog potencijala i saobraćaja postavile su pred Komunističku partiju Jugoslavije velike izazove, prije svega zadatak oporavka i sređivanja privrednog života.
Država nije raspolagala investicionim sredstvima i jedini način da se izgradi saobraćajna infrastruktura bio je dobrovoljni rad o čemu je početkom 1946. godine donesena posebna odluka. Sredinom marta 1946. godine, građevinsko odjeljenje tadašnjeg ministarstva saobraćaja dobilo je nalog za izvođenje pripremnih radova na pruzi Brčko-Banovići. Elaborat o izgradnji bio je gotov za nepunih mjesec dana. Prvog aprila počele su pripreme i taj datum se kasnije u Jugoslaviji slavio kao dan omladinskih radnih akcija. Prve pruge Omladinsku prugu Brčko – Banovići, dugu 92 km, u 190 dana 1946. godine izgradilo je 62.268 članova Narodne omladine Jugoslavije. U domaćim brigadama radilo je i oko 2.200 dobrovoljaca iz brojnih zemalja. Pruga Šamac – Sarajevo, dužine 242 km, 1947.god. Pruga Doboj – Banja Luka, dužine 93,5 kilometra, urađena je 1951. god. Pruga Kučevo – Brodica, Pruga Šabac – Zvornik Izgradnja fabrika Pored izgradnje pruga omladina je učestvovala i u izgradnji velikih industrijskih objekata: Fabika „Ivo Lola Ribar“ u Železniku (od aprila 1947. do početka 1948. uz učešće 15.566 omladinaca); Fabrika hidrauličnih ležajeva i parnih kotlova u Žitnjaku, kod Zagreba; Fabrika za prehrambenu i hemijsku industriju „Jedinstvo“ u Žitnjaku, kod Zagreba; Fabrika za proizvodnju tempera i sivog liva „Titarf“ u Kamniku; Fabrika magnezijskih opeka (današnji „Magnohrom“) u Kraljevu; Hemijski kombinat u Vitkovićima, kod Goražda (od 1950. do 1951); Fabrika „Maglić“ i „Sutjeska“ u Foči (1950); Fabrika tekstila „Raška“ u Novom Pazaru (od 1951. do 1953); Fabrika kablova „Moša Pijade“ u Svetozarevu (1952); Fabrike u Aranđelovcu i Mladenovcu; Fabrika „Krušik“ u Valjevu; Željezara u Zenici (od 1948. do 1953); Valjaonica bakra u Sevojnu, kod Užica (od 1950. do 1952); Željezara u Nikšiću (1951). Naselja Novi Beograd Nova Gorica Novi Travnik Studentska naselja u Zagrebu, Ljubljani i Beogradu Aktivnosti i život na radnim akcijama Omladinci su na akcijama ustajali rano i prvi dio dana su radili fizičke poslove na terenu. Nakon završetka rada vraćali su se u naselje gde su se bavili sportskim, kulturnim i idejno-političkim aktivnostima: pohađali su kino, foto, radio, elektrovarilačke i daktilo kurseve, kurseve kozmetike, ikebane, saobraćajne kulture polagali su ispit za sportskog sudiju učili su voziti moped, automobil ili traktor.
Reference
Kategorija:Omladinske radne akcije