Sigurnosna izvještajna služba (SIS) bila je sigurnosno-obavještajna služba povezana s HVO-om na teritoriji Hrvatske Republike Herceg-Bosne tokom rata u Bosni i Hercegovini. U dokumentima i transkriptima Međunarodnog krivičnog suda za bivšu Jugoslaviju (MKSJ) navodi se da je SIS djelovala kao informacijska i kontraobavještajna služba HVO-a, formalno organizovana kao uprava unutar resora odbrane.
Pozadina i osnivanje Nastanak SIS-a vezuje se za institucionalizaciju struktura HR-HB/HVO u drugoj polovini 1992. Prema stručnim prikazima, 14. oktobra 1992. razmatran je početni ustroj SIS-a (centralni operativni i analitički odjel te administrativno-tehnički odsjek) i imenovan dužnosnik za sigurnost u sastavu odbrane.
Mandat i nadležnosti U transkriptima MKSJ SIS je opisan kao informacijska i kontraobavještajna služba HVO-a, s napomenom da je riječ o tajnoj službi o kojoj je javno dostupno malo informacija.
Organizacija i lanac komandovanja
SIS je ustrojen u sastavu Ministarstva odbrane HR-HB/HVO. U sjedištu su djelovala dva osnovna odjela (operativni i analitički) te Odsjek za administrativno-tehničke poslove (početni ustroj, oktobar 1992), a na terenu mreža regionalnih centara organiziranih po operativnim zonama/zbornim područjima.
+ Organizacijska struktura i lanac komandovanja (1993–1994) Element Opis (funkcija/razina) Relevantne jedinice / napomene Izvori Centrala (sjedište) SIS u sastavu Ministarstva/ Odjela odbrane HR-HB/HVO Sjedište Mostar Centralni odjeli Operativni; Analitički; Odsjek za administrativno-tehničke poslove (početni ustroj, X/1992) — Regionalni centri Centri organizirani po operativnim zonama / kasnije zbornim područjima Jugoistočna Hercegovina (Mostar; ispostava Čapljina); Sjeverozapadna Hercegovina (Tomislavgrad; ispostava Rama); Srednja Bosna (Vitez/Kiseljak/Travnik); Bosanska Posavina (Orašje/Derventa) Oficiri sigurnosti u postrojbama Oficiri sigurnosti u brigadama i taktičkim grupama; operativno vezani za SIS Razine brigada i TG Komandni lanac Pomoćnik ministra odbrane za SIS → Šef SIS-a pri MO/OO → Rukovoditelji regionalnih centara → Oficiri sigurnosti u postrojbama U praksi: stožerni vrh u Mostaru; varijacije po periodima/reorganizacijama
Djelovanje i nalazi međunarodnih sudova Aktivnosti SIS-a obrađivane su u više predmeta MKSJ-a, uključujući postupanje sa zatvorenicima i interne istrage (navodi atribuirani sudskim dokumentima).
Postupanje sa zatvorenicima U predmetu Prlić i dr. korišten je izvještaj SIS-a HVO-a od 13. novembra 1992. (Exhibit P 00740), koji se odnosi na zatvorenike odvedene iz Heliodroma na rad, uključujući i na linijama fronta (navodi atribuirani transkriptu).
Istrage o zločinima (atribuirano) U predmetu Blaškić razmatrana je odbrambena teza da nadređeni nisu bili obaviješteni o rezultatima istrage SIS-a Mostar niti o imenima počinitelja; Žalbeno vijeće analiziralo je (ne)postojanje efektivne kontrole u konkretnim okolnostima. Spominje se i zaduženje „šefu SIS-a u Srednjoj Bosni“ za istragu o Ahmićima (atribuirano transkriptu).
Navodi o vezama s Republikom Hrvatskom U predmetu Kordić i Čerkez tužilaštvo je sugeriralo postojanje kontakata obavještajnih struktura HVO-a s agencijama u Republici Hrvatskoj (npr. ured HIS-a u Mostaru). Svjedok je naveo da za takve aranžmane nema saznanja; potvrđeno je slanje izvještaja upravi Vojne policije i komandi OZ Srednja Bosna (atribuirano transkriptu).
Ukidanje i nasljeđe Nakon Washingtonskog sporazuma (1994) slijedi reorganizacija službi u FBiH. Prema literaturi, SIS je 1996. preimenovan u Službu nacionalne sigurnosti (SNS). Planirana integracija SNS-a i bošnjačke AID u jedinstvenu službu Federacije (OSS FBiH) nije u cijelosti provedena zbog političkih neslaganja; odvojene službe određeno vrijeme nastavljaju paralelno postojati.
Vidi još Hrvatsko vijeće obrane Hrvatska Republika Herceg-Bosna Agencija za istraživanje i dokumentaciju Služba nacionalne sigurnosti (Federacija BiH) Hrvatska izvještajna služba
Reference
Kategorija:Vojne obavještajne službe Kategorija:Hrvatska Republika Herceg-Bosna Kategorija:Organizacije osnovane 1992. Kategorija:Organizacije ukinute 1996.