Turske zračne snage () jesu zračna grana Turske i jedna od glavnih komponenti turskih oružanih snaga. Svoje porijeklo vuku iz osmanske vojne avijacije, čiji se početak u turskoj vojnoj tradiciji veže za 1. juni 1911, dok su kao posebna komanda unutar savremenih turskih oružanih snaga institucionalno oblikovane sredinom 20. stoljeća.
Turska je postala članica NATO-a 18. februara 1952, nakon čega je modernizacija zračnih snaga ubrzana kroz dublju integraciju u zapadne vojne strukture, novu opremu i standarde obuke. Danas Turske zračne snage spadaju među najveće i najznačajnije zračne sile u jugoistočnoj Evropi i istočnom Mediteranu, a u njihovom sastavu nalaze se borbeni avioni, avioni za rano upozoravanje i kontrolu, tankeri za dopunu gorivom u zraku, transportni avioni, školski avioni i bespilotne letjelice.
Historija
Počeci turske vojne avijacije sežu u kasni osmanski period, kada su 1911. poduzeti prvi koraci ka formiranju zrakoplovnih jedinica i školovanju pilota. U godinama koje su uslijedile osmanska avijacija učestvovala je u Balkanskim ratovima i Prvom svjetskom ratu.
Nakon osnivanja Velike narodne skupštine Turske 1920, zrakoplovne jedinice reorganizirane su u okviru novih državnih i vojnih struktura. Tokom 1920-ih i 1930-ih proširivane su škole, obuka i tehnička infrastruktura, a zračne jedinice postepeno su rasle po broju i važnosti.
Kao zasebna komanda Turske zračne snage uspostavljene su 31. januara 1944, a 1. jula 1949 učvršćen je savremeni sistem komandovanja u kojem su kopnena, pomorska i zračna komponenta strukturirane kao posebne grane pod Generalštabom.
Ulaskom Turske u NATO 1952 započela je intenzivna modernizacija, posebno u oblasti mlazne avijacije, komandno-kontrolnih sistema i interoperabilnosti sa savezničkim snagama. Tokom druge polovine 20. stoljeća u sastav su uvedeni novi tipovi borbenih aviona, među njima i F-4 Phantom II te F-16 Fighting Falcon, koji je postao oslonac borbene avijacije.
Organizacija
Sjedište komande nalazi se u Ankari. Na čelu grane nalazi se komandant Turskih zračnih snaga; prema službenoj stranici komande tu dužnost obavlja general Ziya Cemal Kadıoğlu.
U savremenom sistemu Turske zračne snage obavljaju zadatke kontrole i odbrane zračnog prostora, zračne potpore drugim granama vojske, strateškog i taktičkog transporta, zračnog izviđanja, ranog upozoravanja i zračne dopune gorivom. U njihov sastav uključeni su i kapaciteti povezani sa satelitskim izviđanjem i savremenim bespilotnim sistemima.
Oprema
Borbenu avijaciju Turskih zračnih snaga danas uglavnom čine varijante aviona F-16C/D. Prema podacima koje prenosi Janes, Turska je 2024. potpisala pismo o prihvatanju za nabavku 40 novih aviona F-16 Block 70/72 i modernizaciju 79 postojećih letjelica standardom F-16V; isti izvor navodi da se u inventaru nalazilo 174 aviona F-16C i 58 F-16D.
Za rano upozoravanje i kontrolu koriste se avioni E-7 AEW&C iz programa Peace Eagle, dok sposobnost dopune gorivom u zraku osiguravaju avioni KC-135R Stratotanker. Transportnu komponentu čine, između ostalog, A400M Atlas, C-130 Hercules i CASA CN-235.
Posljednjih godina veći značaj dobili su domaći programi bespilotnih i školskih letjelica. Među njima su Bayraktar TB2, Akıncı, Aksungur i Anka, dok se za obuku i tranziciju pilota razvijaju platforme Hürkuş i Hürjet. U aprilu 2024. objavljeno je da je Turska naručila dodatne avione Hürjet Block 1 i Hürkuş za potrebe zračnih snaga.
U oktobru 2025. Turska je također zaključila ugovor za nabavku 20 aviona Eurofighter Typhoon, čime je otvorena nova faza modernizacije borbene komponente.
Reference
Kategorija:Ratno zrakoplovstvo po državama Kategorija:NATO