Vicky Kalogera (), punim imenom Vassiliki Kalogera, grčka je astrofizičarka i profesorica fizike i astronomije na Univerzitetu Northwestern. Bavi se kompaktnim objektima, posebno crnim rupama, neutronskim zvijezdama i bijelim patuljcima, te njihovom evolucijom u binarnim zvjezdanim sistemima. Jedna je od istaknutih članica naučne saradnje LIGO, koja je 2015. prvi put direktno registrovala gravitacijske talase.
Suosnivačica je i direktorica Centra za interdisciplinarna istraživanja u astrofizici (CIERA), a vodi i NSF-Simons AI Institute for the Sky, istraživački institut usmjeren na primjenu umjetne inteligencije u proučavanju neba.
Obrazovanje Kalogera je rođena u Serresu u Grčkoj. Osnovni studij fizike završila je 1992. na Aristotelovom univerzitetu u Solunu, a doktorat iz astronomije stekla je 1997. na Univerzitetu Illinois Urbana-Champaign. Njena doktorska disertacija nosila je naslov Formation of Low-Mass X-Ray Binaries ("Formiranje niskomasenih rendgenskih binarnih sistema"), a mentor joj je bio Ronald F. Webbink.
Nakon doktorata radila je kao postdoktorska istraživačica u Harvard–Smithsonian centru za astrofiziku. Prije dolaska na Northwestern dobila je Clay Fellowship, istraživačku stipendiju namijenjenu mladim astronomima i astrofizičarima.
Karijera Fakultetu Univerziteta Northwestern pridružila se 2001. Ondje je razvila istraživačku grupu koja povezuje teorijsku astrofiziku, računsko modeliranje, statistiku i posmatračke podatke. Godine 2009. imenovana je za E. O. Haven profesora fizike i astronomije, a kasnije je dobila univerzitetsku profesorsku titulu Daniel I. Linzer Distinguished University Professor.
Kao suosnivačica CIERA-e učestvovala je u izgradnji interdisciplinarnog centra u kojem se astrofizika povezuje s računarskom naukom, primijenjenom matematikom, statistikom i inženjerstvom. Njena kasnija istraživačka i organizacijska uloga uključuje i razvoj SkAI-a, instituta koji koristi metode umjetne inteligencije za obradu velikih astronomskih skupova podataka.
Istraživanja Glavno područje Kalogerinog rada jeste nastanak, evolucija i spajanje kompaktnih objekata. Takvi objekti nastaju nakon završnih faza zvjezdane evolucije, a u binarnim sistemima mogu razmjenjivati masu, emitirati rendgensko zračenje i na kraju se spojiti u događajima koje registruju detektori gravitacijskih talasa.
U ranim radovima proučavala je nastanak niskomasenih rendgenskih binarnih sistema i posljedice asimetričnih eksplozija supernove na orbite preživjelih sistema. Ti radovi povezali su brzine koje neutronske zvijezde dobijaju pri rođenju, promjene orbitalnih parametara i kasniju populaciju sistema vidljivih u rendgenskom dijelu spektra.
U okviru LIGO naučne saradnje bila je dio zajednice koja je interpretirala prvi direktno registrovani signal gravitacijskih talasa, označen kao GW150914. Detekcija je potekla od spajanja dvije crne rupe i objavljena je 2016. u časopisu Physical Review Letters. Kalogerina stručnost posebno je vezana za astrofizičku interpretaciju takvih događaja: mase, spinove, učestalost spajanja, moguće kanale formiranja i vezu između pojedinačnih opažanja i populacije binarnih sistema u svemiru.
Kasniji rad uključuje pripremu naučnih ciljeva za novu generaciju zemaljskih opservatorija gravitacijskih talasa. U tim projektima istražuju se spajanja crnih rupa i neutronskih zvijezda kroz kosmičko vrijeme, porijeklo teških elemenata, veza s elektromagnetskim opažanjima i razvoj višeprenosničke astronomije.
Priznanja Za istraživanja kompaktnih objekata i njihovih elektromagnetskih i gravitacijskotalasnih signala Kalogera je dobila Dannie Heineman Prize for Astrophysics 2018, koju dodjeljuju American Institute of Physics i American Astronomical Society. Dobitnica je i Hans A. Bethe Prize 2016. Američkog fizičkog društva za rad na evoluciji i sudbini kompaktnih binarnih sistema.
Kao članica tima koji je učestvovao u otkriću GW150914 dobila je, zajedno s drugim članovima LIGO saradnje, Special Breakthrough Prize in Fundamental Physics 2016. i Gruber Cosmology Prize 2016. Izabrana je u Nacionalnu akademiju nauka Sjedinjenih Američkih Država 2018, u Američku akademiju umjetnosti i nauka 2021. te za članicu Američke asocijacije za unapređenje nauke.
Reference
Kategorija:Biografije, Serres Kategorija:Grčki astronomi Kategorija:Američki astronomi Kategorija:Rođeni 1971. Kategorija:Živi ljudi