Suzana Bubić (rođena 16. novembra 1953) je bosanskohercegovačka pravnica, univerzitetska profesorica i profesorica emerita Pravnog fakulteta Univerziteta "Džemal Bijedić" u Mostaru. U svom naučnom i nastavnom radu bavi se prvenstveno porodičnim pravom, a posebno pitanjima bračnog, roditeljskog i starateljskog prava.
Na Pravnom fakultetu obavljala je dužnost dekanice u više mandata, a od 2008. do 2010. bila je rektorica Univerziteta "Džemal Bijedić" u Mostaru. Godine 2018. promovisana je u počasno zvanje profesorice emerite.
Biografija
Obrazovanje i akademska karijera
Suzana Bubić rođena je 16. novembra 1953. u Mostaru. U rodnom gradu završila je osnovnu školu 1966. i Gimnaziju 1972. Godine 1976. diplomirala je na Pravnom fakultetu u Mostaru, tada Odjeljenju Pravnog fakulteta Univerziteta u Sarajevu. Magistarski rad Izdržavanje bračnog druga kao posljedica razvoda braka završila je na Pravnom fakultetu Univerziteta u Beogradu 1981, a doktorsku disertaciju Intervencija društva u porodičnim odnosima 1988.
Nakon diplomiranja započela je rad na Pravnom fakultetu Univerziteta "Džemal Bijedić" u Mostaru. Od 1976. do 1981. bila je asistentica na predmetima Porodično pravo i Građansko procesno pravo. Godine 1981. stekla je zvanje docentice na predmetu Porodično pravo. U zvanje vanredne profesorice izabrana je 1999, a od 2007. do 2016. bila je redovna profesorica na istom predmetu.
Tokom njenog nastavnog rada oblast porodičnog prava na studiju je proširena i podijeljena na obavezne predmete Bračno pravo i Roditeljsko i starateljsko pravo, kao i izborne predmete Evropsko porodično pravo, Prava djeteta i Pravna klinika iz porodičnog prava. Na drugom ciklusu studija predavala je Evropsko porodično pravo, koje je obuhvatalo razvoj evropskog porodičnog prava, pravo na brak i zasnivanje porodice, usklađivanje nacionalnog zakonodavstva s evropskim standardima te praksu Evropskog suda za ljudska prava.
Nakon penzionisanja nastavila je akademski i naučno djelovati kao profesorica emerita Pravnog fakulteta Univerziteta "Džemal Bijedić" u Mostaru. Učestvovala je u radu komisija za ocjenu i odbranu doktorskih disertacija te nastavila objavljivati radove iz oblasti porodičnog prava i ljudskih prava.
Rukovodne i druge funkcije
Tokom rata u Bosni i Hercegovini i neposredno nakon njega Bubić je imala važnu rukovodnu ulogu u očuvanju i obnovi rada Pravnog fakulteta Univerziteta "Džemal Bijedić" u Mostaru. Od 1993. do 1999. obavljala je funkciju vršioca dužnosti dekanice, u periodu u kojem je Fakultet, nakon gubitka svojih prostorija, opreme i dijela nastavnog kadra, bio primoran organizovati rad u privremenim i neadekvatnim prostorima. Od 1993. do 1996. Fakultet je djelovao na različitim lokacijama u dijelu Mostara pod kontrolom Armije Republike Bosne i Hercegovine, a nakon toga je, zajedno s ostalim članicama Univerziteta "Džemal Bijedić", smješten u objektima Univerzitetskog kampusa u Sjevernom logoru.
Nakon rata nastavila je rukovoditi Fakultetom u procesu njegove institucionalne konsolidacije. Bila je dekanica u mandatima 1999–2001, 2001–2003. i 2003–2005, a potom ponovo od 2010. do 2012.
Od 2008. do 2010. bila je rektorica Univerziteta "Džemal Bijedić" u Mostaru.
Članica je Odbora za pravne nauke Odjeljenja društvenih nauka Akademije nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine.
Naučni i stručni rad
Suzana Bubić najveći dio svog naučnog rada posvetila je porodičnom pravu, a u okviru ove oblasti istraživala je pitanja bračnog i roditeljskog prava, usvojenja, starateljstva, prava djeteta, porodičnog posredovanja i imovinskih odnosa bračnih partnera. Posebno je istraživala odnos evropskog prava i porodičnog prava u Bosni i Hercegovini, uključujući utjecaj evropskih pravnih standarda i prakse Evropskog suda za ljudska prava na razvoj domaćeg porodičnog zakonodavstva.
Porodično pravo i prava djeteta
Jedno od osnovnih područja njenog rada predstavljaju prava djeteta i standard "najbolji interes djeteta". U radu Opći trendovi u promovisanju najboljeg interesa djeteta – usvojenika iz 2012. analizirala je rješenja Evropske konvencije o usvojenju djece (revidirana), zakonodavstva evropskih država i praksu Evropskog suda za ljudska prava, poredeći ih s porodičnim zakonodavstvom u Bosni i Hercegovini. U radu je posebnu pažnju posvetila uslovima za zasnivanje usvojenja i usklađenosti domaćeg zakonodavstva s evropskim standardima.
Pitanju najboljeg interesa djeteta posvetila je i rad Standard "najbolji interes djeteta" i njegova primjena u kontekstu ostvarivanja roditeljskog staranja, objavljen 2014. U njemu je analizirala primjenu ovog standarda u sporovima između roditelja i u situacijama prestanka njihove zajednice, uključujući odlučivanje o tome s kojim će roditeljem dijete živjeti i ostvarivanje ličnih odnosa i kontakata s drugim roditeljem.
U svojim istraživanjima bavila se i procesnim položajem djeteta. U radu Usklađivanje domaćeg zakonodavstva s acquis-em radi jačanja procesnog položaja djeteta analizirala je pravo djeteta na izražavanje i uvažavanje mišljenja, položaj djeteta u bračnim i porodičnim postupcima te mogućnosti prilagođavanja domaćeg procesnog zakonodavstva evropskim standardima i konceptu pravosuđa prilagođenog djetetu.
Bavila se i pitanjem ekonomskog položaja djece. U radu Siromaštvo djece – uzroci i sredstva za njegovo smanjenje, objavljenom 2015, razmatrala je uzroke siromaštva djece i pravna sredstva kojima se može utjecati na njegovo smanjenje.
Evropsko pravo i ljudska prava
Važan pravac njenog kasnijeg naučnog rada predstavlja proučavanje odnosa evropskog prava i domaćeg porodičnog zakonodavstva. U radu Utjecaj evropskog prava na porodično pravo u Bosni i Hercegovini iz 2013. analizirala je rješenja u porodičnom zakonodavstvu Bosne i Hercegovine koja su oblikovana pod utjecajem evropskog prava, kao i područja u kojima je smatrala potrebnim dalje usklađivanje domaćeg prava s evropskim dokumentima i praksom Evropskog suda za ljudska prava. Posebno je razmatrala zaštitu najboljeg interesa djeteta i prava bračnih i vanbračnih partnera.
Posebnu pažnju posvetila je praksi Evropskog suda za ljudska prava u vezi s pravnim priznavanjem istospolnih zajednica. U radu Uloga Evropskog suda za ljudska prava u priznavanju istospolnih zajednica, objavljenom 2017, analizirala je razvoj stavova Suda prema pravima istospolnih parova i njihovom priznavanju u nacionalnim zakonodavstvima. Ovoj temi vratila se i u radu Istospolne zajednice u praksi Evropskog suda za ljudska prava, objavljenom 2018. u časopisu Dijalog, u kojem je razmatrala razvoj sudske prakse i njen utjecaj na nacionalna zakonodavstva.
Šire pitanje globalizacije i porodičnog prava obradila je u radu Globalization and family law, objavljenom 2018. U njemu je razmatrala promjene u porodičnom pravu povezane s procesima globalizacije, uključujući utjecaj američkog prava i prakse Evropskog suda za ljudska prava na pojedine institute porodičnog prava.
Druga područja istraživanja
U svom naučnom radu Bubić je obrađivala i porodično posredovanje. U radu Ustanova porodičnog posredovanja u evropskom, njemačkom i domaćem pravu, objavljenom u časopisu Nova pravna revija 2011, analizirala je uređenje porodičnog posredovanja u Federaciji Bosne i Hercegovine, uz osvrt na relevantne evropske propise i rješenja prihvaćena i predložena u njemačkom pravu.
Posebno područje njenog istraživanja predstavljala je pravna zaštita odraslih osoba s duševnim smetnjama. U radu Novi pristup uređenju statusa odraslih osoba s duševnim smetnjama, objavljenom 2016. u zborniku Dani porodičnog prava, razmatrala je savremeni pristup uređenju pravnog statusa tih osoba.
Bavila se i imovinskim odnosima bračnih partnera. U radu Ugovorni bračni imovinski režim u pravu EU i uporednom pravu analizirala je različita evropska rješenja o imovinskim odnosima bračnih partnera, posebno mogućnost ugovornog uređivanja tih odnosa, s ciljem sagledavanja mogućnosti unapređenja domaćeg prava.
Udžbenici i druga izdanja
Bubić je autorica i koautorica više univerzitetskih udžbenika i stručnih publikacija. S Nerimanom Traljić bila je koautorica udžbenika Porodično pravo, čije je prvo izdanje objavljeno 1998. u Sarajevu, a drugo, dopunjeno izdanje 2001.
Godine 2007. s Nerimanom Traljić objavila je i udžbenike Bračno pravo i Roditeljsko i starateljsko pravo, koje je izdao Pravni fakultet Univerziteta u Sarajevu.
U koautorstvu s Jozom Ćizmićem objavila je Građansko procesno pravo: praktikum, koji je 2009. izdao Centar za ljudska prava u Mostaru.
Sa Stefanom Pürnerom bila je koautorica poglavlja Bosnien und Herzegowina u publikaciji Eherecht in Europa, međunarodnom pregledu bračnog prava evropskih država. Poglavlje je objavljeno u trećem izdanju iz 2017.
U međunarodnom pregledu porodičnog prava The International Survey of Family Law, koji je uredio Andrew Bainham, objavila je poglavlje Family Law in Bosnia and Herzegovina.
Bubić je učestvovala i u uređivanju stručnih i naučnih publikacija, među kojima se posebno izdvaja višegodišnji rad na uređivanju zbornika radova međunarodnog naučnog skupa "Dani porodičnog prava" Pravnog fakulteta Univerziteta "Džemal Bijedić" u Mostaru.
Odabrani radovi
Knjige i udžbenici
Porodično pravo (1998. i 2001) Bračno pravo (2007) Roditeljsko i starateljsko pravo (2007) Građansko procesno pravo: praktikum (2009)
Poglavlja u knjigama
Family Law in Bosnia and Herzegovina u The International Survey of Family Law: 1996 (1998) Bosnien und Herzegowina u Eherecht in Europa (2017)
Naučni i stručni radovi
Pravo na poštovanje privatnog i porodičnog života u Evropskoj konvenciji o zaštiti ljudskih prava i osnovnih sloboda čovjeka (2001) Pravo djeteta na život sa roditeljima u Evropskoj praksi (2002) Istospolna zajednica u pozitivnom pravu i perspektive (2005) Opći trendovi u promovisanju najboljeg interesa djeteta – usvojenika (2012) Prilog raspravi o sadržaju standarda "najbolji interes djeteta" u oblasti porodičnog prava (2013) Utjecaj evropskog prava na porodično pravo u Bosni i Hercegovini (2013) Standard "najbolji interes djeteta" i njegova primjena u kontekstu ostvarivanja roditeljskog staranja (2014) Sistem akontativnog plaćanja izdržavanja za djecu: moguće rješenje za smanjenje rizika od siromaštva (2014) Siromaštvo djece – uzroci i sredstva za njegovo smanjenje (2015) Novi pristup uređenju statusa odraslih osoba s duševnim smetnjama (2016) Uloga Evropskog suda za ljudska prava u priznavanju istopolnih zajednica (2017) Globalization and family law (2018) Usklađivanje domaćeg zakonodavstva s acquis-em radi jačanja procesnog položaja djeteta (2019)
Urednički rad
Najbolji interes djeteta u zakonodavstvu i praksi (2014) Pravna sredstva za smanjenje siromaštva djece (2015) Pravna zaštita odraslih osoba (2016) Odjeci prakse Evropskog suda za ljudska prava u nacionalnim porodičnim pravima (2017)
Također pogledajte Alena Huseinbegović Kasim Trnka Pravni fakultet Univerzitet "Džemal Bijedić" u Mostaru Univerzitet "Džemal Bijedić" u Mostaru
Reference
Vanjski linkovi COBISS profili i bibliografija – Suzana Bubić Google Scholar profil – Suzana Bubić Dani porodičnog prava – Pravni fakultet Univerziteta "Džemal Bijedić" u Mostaru
Kategorija:Univerzitet "Džemal Bijedić" u Mostaru Kategorija:Profesori emeritusi Univerziteta "Džemal Bijedić" u Mostaru Kategorija:Bosanskohercegovački pravnici Kategorija:Biografije, Mostar