miniatura|350px|Mapa que mostra a gran viaxe, de 1763 a 1766. A liña negra mostra a viaxe de ida cara a Londres, entre 1763 e 1764. A liña vermella mostra a viaxe de volta a Salzburgo, entre 1765 e 1766. A liña superposta mostra a viaxe en ambas direccións. A gran viaxe da familia Mozart, foi realizada por Leopold Mozart, a súa muller Anna Maria e os seus fillos Maria Anna (Nannerl) e Wolfgang Amadeus entre 1763 e 1766, na que percorreron varias das capitais e principais cidades de Europa Occidental. Leopold era músico na corte do príncipe-arcebispo de Salzburgo e en 1763 accedeu ao cargo de segundo mestre de capela. Obtivo un permiso prolongado para ausentarse do seu posto grazas ao talento precoz dos seus fillos, de once e sete anos, para mostralo ao mundo e mellorar a súa educación musical.
As habilidades extraordinarias dos nenos xa foran reveladas durante as visitas a Múnic e Viena en 1762. En Viena actuaran ante a emperatriz María Tareixa e grazas a unha serie de actuacións públicas gañaron considerables sumas de diñeiro. As oportunidades sociais e económicas que poderían obter ao realizar unha viaxe prolongada, percorrendo as principais cortes europeas, complementaron o que Leopold entendeu que era o seu deber «como católico e alemán» de mostrar o talento prodixioso dos seus fillos.
O grande itinerario da viaxe levou a familia dende Salzburgo a Bruxelas, vía Múnic e Frankfurt. Dende aló viaxaron a París e, logo dunha estadía de cinco meses na capital francesa, marcharon a Londres e permaneceron alí 15 meses, a que sería a súa estadía máis longa durante esta viaxe. En Londres, Wolfgang coñeceu a algúns dos músicos máis destacados da época, escoitou moita música e compuxo as súas primeiras sinfonías. A familia continuou a súa viaxe cara aos Países Baixos, onde o programa de actuacións foi interrompido polas enfermidades de ambos os nenos, mais Wolfgang seguiu compoñendo prolificamente. A viaxe de volta incorporou unha segunda parada en París e unha viaxe por Suíza, antes da volta da familia a Salzburgo en novembro de 1766.
En todos os lugares nos que actuaron, as interpretacións dos nenos inspiraron comentarios de admiración e asombro. Con todo, as recompensas económicas da viaxe, aínda que segundo se informa foron substanciais, non mudaron o xeito de vida da familia, e Leopold seguiu ao servizo do príncipe-arcebispo. A viaxe achegoulles aos nenos unha grande experiencia no mundo musical cosmopolita. Os Mozart recibiron unha educación musical excepcional que, no caso de Wolfgang, continuaría con máis viaxes durante os seis anos seguintes.
Antecedentes miniatura|esquerda|A familia Mozart durante a súa viaxe: Leopold, tocando o violín; Wolfgang Amadeus, no clavecín e Nannerl, cantando. Acuarela de Louis Carrogis Carmontelle ca. 1763. Os nenos Mozart non foron os únicos nenos prodixio da música do século XVIII. O escritor Gary Spruce afirma que había centos de casos similares e cita a William Crotch de Norwich que en 1778, aos tres anos de idade, daba recitais de órgano. Jane O'Connor relaciona a popularidade dos nenos prodixio nesa época «co feito extraordinario que supuña un neno especial, tanto polo seu entretemento potencial como polo seu valor económico». Outros contemporáneos de Mozart foron o violinista e compositor Thomas Linley, que naceu o mesmo ano que Wolfgang (1756), e o organista Siegmund Bachmann. Wolfgang Amadeus Mozart foi, non obstante, quen finalmente se erixiría como figura entre os nenos prodixio a modo de estándar do éxito precoz e como nova promesa.
Debido á altísima mortalidade infantil na Europa da época, dos sete fillos que tiveron Leopold e Anna Maria Mozart só sobreviviron a cuarta, Maria Anna (Nannerl), nada o 31 de xullo de 1751, e o máis novo, Wolfgang Amadeus, nado o 27 de xaneiro de 1756. Os nenos foron educados na casa, baixo a dirección de Leopold. Alí aprenderon os principios básicos da lectura, a escritura, o debuxo e a aritmética, xunto con algunhas nocións de historia e xeografía. A súa educación musical comezou sendo moi novos, polo ensaio constante e a interpretación de Leopold e os seus compañeiros músicos. Cando Nannerl tiña sete anos, o seu pai comezou a ensinarlle a tocar o clavicordio mentres era observada por Wolfgang. Segundo conta a propia Nannerl:
Un amigo da familia, o poeta Johann Andreas Schachtner, relatou que á idade de catro anos Wolfgang comezou a compoñer un apreciable concerto para piano e foi capaz de demostrar un sentido fenomenal da entoación.
miniatura|María Antonieta aos 7 anos, cando se encontrou con Mozart en Viena, por Martin van der Meytens. A propia Nannerl foi unha alumna sumamente aplicada, non menos rápida para a aprendizaxe que o seu irmán, e tocaba o teclado cun virtuosismo abraiante para a época cando tiña once anos. En 1762, Leopold levou os nenos a Múnic para actuar para Maximiliano III, o príncipe elector de Baviera. Leopold entón levou a familia a Viena, nunha viaxe que durou tres meses. Asegurárase as invitacións de varios patróns nobres e, tres días antes de chegar, os nenos actuaron no palacio do conde Collalto. Entre os presentes encontrábanse o conselleiro do Tesouro vienés e o futuro primeiro ministro Johann Karl conde Zinzendorf, que anotou no seu diario que «un neno, que dixo ter só cinco anos e medio [Wolfgang tiña en realidade case sete anos], tocou o clavicordio». Despois dunha representación ante o reitor imperial, convidaron a Mozart á corte imperial, onde a emperatriz María Tareixa comprobou as capacidades de Wolfgang requiríndoo para que actuase co teclado cuberto. Durante esta visita á corte, Wolfgang coñeceu a arquiduquesa María Antonia, a futura raíña María Antonieta de Francia, que era dous meses maior que el. O biógrafo de Mozart Eric Blom relata unha anécdota de como a arquiduquesa axudou a Wolfgang cando esvarou sobre o chan puído; entón a arquiduquesa, segundo se supón, recibiu unha petición de man a cambio.
Como os Mozart comezaron a ser uns nenos destacados entre a aristocracia vienesa, pedíanlles frecuentemente que realizasen varias actuacións nun mesmo día. Foron ben recompensados por esta actividade e ao final da súa axitada primeira semana en Viena, Leopold foi capaz de enviar a casa o equivalente do salario de máis de dous anos. O seu programa de actuacións foi interrompido cando Wolfgang caeu enfermo de escarlatina e non logrou recuperar o seu antigo ímpeto. Con todo, a visita fixo que Leopold se mostrase impaciente por conseguir posibles oportunidades para o éxito social e financeiro da súa familia. Na súa volta a Salzburgo, Wolfgang tocou o clavicordio e o violín nun concerto de aniversarios para o arcebispo, feito que causou un asombro evidente entre os asistentes ao acto.
Gran viaxe Preparativos miniatura|Leopold Mozart en torno a 1765. Nunha carta ao seu amigo e patrón Lorenz Hagenauer (1712-1792), escrita despois da viaxe, Leopold cita as palabras do diplomático alemán Friedrich Melchior, barón von Grimm, que diría, logo de escoitar a interpretación dos nenos: «Agora por unha vez na miña vida vin un milagre: este é o primeiro». Leopold creu que proclamar este milagre ao mundo era un deber cara ao seu país, o seu príncipe e o seu Deus, polo que tiña que mostrar a Nannerl e Wolfgang á alta sociedade europea, doutro xeito sería a criatura máis ingrata. O biógrafo de Mozart, Wolfgang Hildesheimer, suxeriu que, canto menos no caso de Wolfgang, esta empresa era prematura: «demasiado pronto, o pai arrastrou o fillo por todas partes de Europa Occidental durante anos. Ese troco continuo de lugar tería desgastado mesmo a un neno robusto...». Con todo, hai poucas probas que suxiran que Wolfgang resultase danado fisicamente ou que se vise obstaculizada a súa progresión musical por estes esforzos na súa nenez, e semella que se sentiu indiferente ante o desafío do comezo da viaxe.
Leopold quería comezar a viaxe en canto fose posible, xa que canto máis novos fosen os nenos, máis espectacular sería a demostración dos seus dons. A ruta que tiña pensado tomar incluía o sur de Alemaña, os Países Baixos dos Habsburgo, París, Suíza e posiblemente o norte de Italia. A viaxe a Londres só foi engadida despois do pulo obtido durante a visita parisiense e a viaxe final neerlandesa foi un desvío que inicialmente non estaba previsto. O plan era percorrer tantas cortes principescas europeas como fose posible, así como as grandes capitais da cultura, xa que Leopold confiaba na súa rede de contactos musicais e sociais máis recentes para obter invitacións das cortes reais. A axuda debeulla practicamente a Hagenauer, cuxa ampla rede de conexións nas principais cidades proporcionou a Mozart grandes facilidades. Estes contactos permitíronlles gañar cartos polo camiño e Leopold esperaba que os beneficios das súas interpretacións entrasen cuantiosamente.
Wolfgang preparouse para a viaxe perfeccionando a súa técnica interpretativa co violín, que parece ser tería aprendido a tocar de xeito autodidacta. Como preparación máis xeral, os nenos estaban encantados de poder tocar xuntos, algo que nunca deixaron de facer. Durante a viaxe, mesmo durante os días máis ocupados, realizaban a súa práctica diaria, obtendo bos resultados nas actuacións do seu axitado programa. Para poder comezar a viaxe, Leopold necesitaba o consentimento do seu patrón, o príncipe-arcebispo. Leopold acababa de ser designado como segundo mestre de capela en xaneiro de 1763. Con todo, o arcebispo concedeulle un amplo permiso de ausencia, alegando que os éxitos de Mozart levarían a gloria a Salzburgo, ao seu soberano e a Deus.
Primeiras etapas (xullo a novembro de 1763) miniatura|esquerda|Retrato de Wolfgang Amadeus Mozart pintado por encargo de Leopold Mozart en 1763, cando a familia iniciou a súa gran viaxe. O neno viste de gala, agasallo da emperatriz de Austria entregado o inverno anterior. O autor é descoñecido aínda que posiblemente fose Pietro Antonio Lorenzoni.
O comezo da viaxe, o 9 de xullo de 1763, foi desfavorable. Durante o primeiro día, unha roda do carro rompeu e foi necesaria unha pausa de 24 horas para realizar a reparación. Leopold converteu este atraso nunha vantaxe, xa que levou a Wolfgang a unha igrexa próxima en Wasserbunrg am Inn, onde, segundo Leopold, o rapaz tocou o órgano de pedais como se o estivese estudando durante meses.Carta de Leopold Mozart, citada por Sadie, p. 37 En Múnic, durante as tardes seguintes, os nenos actuaron ante o príncipe elector Maximiliano III e obtiveron por esas actuacións o equivalente á metade do salario anual de Leopold de 354 floríns. A seguinte parada era Augsburgo, onde residía a nai de Leopold, mais esta rexeitou asistir a calquera dos tres concertos que deron alí. Entón a familia seguiu adiante ata Schwetzingen e á corte Mannheim, onde a interpretación dos nenos parece ser que abraiou o príncipe elector de Baviera e Palatinado, Carlos Teodoro, e a súa esposa, Isabel Augusta de Sulzbach.
A seguinte parada prolongada foi en Maguncia. O elector estaba enfermo, mais Mozart deu tres concertos na cidade, polos que gañou 200 floríns. Dende Maguncia, a familia tomou un barco mercante polo río Main ata Frankfurt, onde deron varios concertos públicos. Entre os asistentes ao primeiro deles encontrábase Johann Wolfgang von Goethe, de catorce anos de idade, que moitos anos máis tarde lembraría o «pequeno rapaz coa súa perruca e a súa espada». Un anuncio destes concertos aseguraba que «a rapaza» tocaría «as pezas máis difíciles dos principais maestros», mentres que «o rapaz» daría un concerto co violín e tamén repetiría o seu truco realizado en Viena anteriormente no que tocou o teclado completamente cuberto por un pano. Finalmente «el realizará unha improvisación, non só no fortepiano, senón tamén no órgano... en todas as tonalidades, mesmo nas máis difíciles, que poidan pedirlle».