Hervás é un municipio español da provincia de Cáceres, en Estremadura, cuxa capital é a vila homónima. Con 4102 habitantes en 2017, é o centro administrativo e comercial da mancomunidade do Val do Ambroz e o municipio máis poboado de devandita comarca natural. Goza de clima continental suave, con veráns cálidos e invernos fríos.
O pobo pertenceu á localidade salmantina de Béjar até 1816, cando se lle concedeu o título de vila. Até 1833 non pertenceu á provincia de Cáceres. A vila é famosa pola súa xudaría.
Elementos identitarios
Toponimia Existen dúas teorías sobre a orixe do topónimo de Hervás. Unha delas sinala que se debe á abundancia de herbas no territorio. Outra teoría afirma que ten a súa orixe na ermida de San Gervasio.
En España hai 21.587 persoas que se apellidan Hervás, 10.695 como primeiro apelido, 10.742 como segundo e 150 con ambos, sendo as provincias de Xaén e Cidade Real onde existe unha maior concentración deste apelido.Frecuencia de apellidos por provincia en España. Fonte INE No entanto, non está clara a relación entre o apelido e o topónimo, xa que o apelido parece ser orixinario de Galicia e non aparece na provincia de Cáceres até o século XVI.
Símbolos esquerda|211x211px O escudo de Hervás ten a súa orixe na Idade Media. Ao principio soamente se compuña do león rampante entre as dúas medias lúas e o piñeiro. En 1212, Afonso VIII concedeulle a cruz floreteada de ouro pola súa participación na batalla das Navas de Tolosa. En 1227, Fernando III concedeu ao señor de Hervás a bordura de goles coas oito aspas.
Xeografía física
Localización miniatura|Termo municipal de Hervás na provincia de Cáceres. Hervás está situado no norte da provincia de Cáceres, situado nas abas da serra de Béjar, no val do Ambroz. Atópase a 113 km de Cáceres e a 98 km de Salamanca.
O termo municipal de Hervás limita con:Visor SIGPAC Ministerio de Agricultura, Alimentación y Medio Ambiente
Baños de Montemayor, La Garganta e Candelario ao norte Aldeanueva del Camino e Gargantilla ao suroeste Jerte e Cabezuela del Valle ao sueste
Hidrografía O municipio de Hervás está bañado polo río Ambroz, xunto cos seus dous afluentes: Santihervás e Gallego. O Ambroz é afluente do río Alagón, que o é á súa vez do Texo.
Clima Hervás posúe un clima entre continental e mediterráneo de tipo Csaaemet.es, Atlas climático ibérico. segundo a clasificación climática de Köppen.
Historia O municipio de Hervás, xorde alá polo século XII dunha ermida situada á ribeira do río Santihervás, do cal procede o seu nome, edificada no seu día por monxes templarios, os cales axudaron a repoboar zonas tras a conquista dos cristiáns, creando asentamentos nos que edificaban ermidas baixo a advocación de mártires. Tras a expulsión dos mesmos, a principios do século, construíuse un castelo onde se foron asentando diversas familias. esquerda|miniatura|Panorámica de Hervás. No século estableceuse unha importante comunidade hebrea xunto ao río Ambroz, fundándose co padroado de San Gervasio e San Protasio, que darían nome ao pobo. Aínda que hai quen atribúe este a a raíz latina de "herba". Vestixios hebreos importantes que perduran como legado no municipio, son as armazóns de rúas e edificios xudeus que conforman, a agora soada Xudaría de Hervás. miniatura|Rúa da Xudaría de Hervás. De importancia foi o castelo da Orde do Temple en tempos da Reconquista polo rei Afonso VIII de Castela, época na que Hervás era unha aldea do alfoz de Béjar, pasando a depender do Señorío dos Zúñiga en 1396. Até entón, a vila pertencera á Comunidade de Vila e Terra de Béjar (pertencente inicialmente ao Reino de Castela e posteriormente ao Reino de León), feito que motivou a pertenza de Hervás á provincia de Salamanca na Idade Moderna.España dividida en provincias e intendencias, y subdividida en partidos corregimientos, alcaldías mayores, gobiernos políticos y militares, así realengos como de órdenes, abadengo y señorío. Obra formada por las relaciones originales de los respectivos intendentes del reyno, a quienes se pidieron de orden de S.M. por el Conde de Floridablanca en 22 de marzo de 1785. Con un nomenclator o diccionario de todos los pueblos del Reyno, que compone la segunda parte. Madrid: Imprenta Real. 1789
Tras a elevación do Señorío de Béjar a Ducado en 1485 por concesión dos Reis Católicos, Hervás foi unha das localidades baixo o dominio dos duques de Béjar, ata que en 1816, por concesión de Fernando VII, foi declarada vila libre e cabeza dunha xurisdición que antes estivo suxeita a Granadilla, "por ter todas as proporcións para ser un dos pobos máis felices do reino", segundo consta no Real Privilexio de Exención e Villazgo.
Posteriormente, con motivo da reforma administrativa do 30 de novembro de 1833, Hervás pasou a depender da provincia de Cáceres e, con iso, quedou adscrito á rexión de Estremadura.Real Decreto de 30 de noviembre de 1833 sobre la división civil de territorio español en la Península e islas adyacentes en 49 provincias
A finais do século, durante a Primeira República, a cidade declarouse cantón durante a Revolución Cantonal.
En 1893 abriuse parcialmente ao tráfico a liña Plasencia-Astorga, que permitiu a conexión da zona co resto da rede ferroviaria española. O trazado sería inaugurado na súa totalidade en 1896 e durante moitos anos formou parte do corredor ferroviario entre Xixón e Sevilla. O municipio contaba cunha estación propia, que dispuña dun edificio de pasaxeiros e instalacións para mercadorías. A estación sería pechada ao tráfico de pasaxeiros en 1985, mentres que a liña foi clausurada en 1996.
O seu lugar paisaxístico é privilexiado e o atractivo do conxunto urbano é moi notable, tanto polos seus edificios histórico-artísticos, como por textura e trazado urbano popular e tradicional. En febreiro de 2019, a localidade cumpriu o 50 aniversario do seu nomeamento como Conxunto Histórico Artístico.Patricia Valle: “En febrero celebramos el 50 aniversario como Conjunto Histórico Artístico” extremadura.com, xaneiro de 2019
Administrción e política Na seguinte táboa móstranse os votos nas eleccións municipais de Hervás, co número de concelleiros entre parénteses, desde as primeiras eleccións municipais democráticas: SocialistasPopularesEsquerdaOutrosPSOE: 770 (4)Non se presentaronPCE: 221 (1)UCD: 950 (6)PSOE: 1347 (7)AP-PDP-UL: 689 (4)Non se presentaronNon houbo máis candidaturasPSOE: 991 (6)AP: 521 (3)EU: 90 (0)AIH: 406 (2) EU: 154 (0)PSOE: 1697 (9)PP: 543 (2)Non se presentaronNon houbo máis candidaturasPSOE: 1658 (8)PP: 707 (3)EU-LV: 139 (0)Non houbo máis candidaturasPSOE: 1584 (7)PP: 651 (3)EU-CE: 240 (1)Non houbo máis candidaturasPSOE: 1393 (7)PP: 881 (4)EU-CE: 130 (0)Non houbo máis candidaturasPSOE: 1622 (8)PP-EU: 788 (3)Non se presentaronNon houbo máis candidaturasPSOE: 1304 (7)PP-EU: 917 (4)Non se presentaronNon houbo máis candidaturasPSOE: 856 (4)PP: 748 (3)QHQ: 780 (4)Non houbo máis candidaturasPSOE: 891 (5)PP: 792 (4)QHQ: 428 (2) Podemos EU: 157 (0)VOX: 58 (0)
Asociación de municipios
Mancomunidade Hervás é a capital da Mancomunidade Vale do Ambroz, unha mancomunidade composta por 8 municipios do norte da provincia de Cáceres que ten competencias sobre a promoción e o fomento da cultura, o turismo e o desenvolvemento económico da zona. A mancomunidade, inscrita no Rexistro de Entidades Locais desde 1992, ten a súa sede na Praza González Fiori, xunto á casa consistorial de Hervás.
Hervás tamén forma parte da Mancomunidade para a Xestión Urbanística dos Municipios do Norte de Cáceres, mancomunidade creada en 2015 para xestionar o urbanismo en diversos municipios dispersos do noroeste da provincia de Cáceres.
Comarca O territorio da asociación da que Hervás é capital corresponde xeograficamente á comarca natural do Val de Ambroz, á que pertencen os 8 concellos pertencentes á citada asociación e outros municipios adscritos a outras mancomunidades veciñais, como La Granja, Zarza de Granadilla, Jarilla, Cabezabellosa e Villar de Plasencia. Non existe ningún órgano administrativo de xestión autonómica á marxe da mencionada mancomunidade. Non obstante, ten a súa sede en Hervás unha asociación sen ánimo de lucro integrada pola asociación e diversas asociacións económicas, a Asociación para o Desenvolvemento Integral do Val de Ambroz (DIVA), que ten funcións de cooperación económica e desenvolvemento comarcal. Esta asociación ten a súa sede na rúa Magdalena Leroux, a carón da praza onde se sitúa o concello e a asociación.
Administración xudicial Ao crearse os partidos xudiciais contemporáneos en 1834, o municipio de Hervás foi incluído no partido xudicial de Granadilla. En xaneiro de 1872, a capital do partido foi trasladada a Hervás por ser unha localidade de maior tamaño, pero un real decreto de xullo do mesmo ano restableceu en Granadilla a sede do rexistro da propiedadeBOE nº 206 de 24 de julio de 1872 e outro do mes de agosto restituíu a capital do partido en Granadilla, debido ás queixas dalgúns municipios de que Hervás estaba situada moi lonxe.BOE nº 242 de 29 de agosto de 1872 Ao ano seguinte, instaurada a Primeira República Española, o presidente do goberno Francesc Pi i Margall decretou o regreso definitivo da capital do partido a Hervás, alegando que para a administración de xustiza é máis importante situar os xulgados no lugar máis importante e non no máis céntrico.BOE nº 180 de 29 de junio de 1873 En 1876, sendo xa rei Afonso XII, restableceuse en Hervás a sede do rexistro da propiedade.BOE nº 151 de 30 de mayo de 1876
A capital do partido en Hervás durou ata 1988, cando a Ley de Planta Judicial incluíu a Hervás no partido xudicial n.º 4 da provincia, con capital en Plasencia.BOE nº 313 de 30 de diciembre de 1988DOE nº 1 de 2 de enero de 1990 En 2021, o xulgado de paz de Hervás forma parte do partido xudicial de Plasencia e é capital dunha secretaría de agrupación de xulgados de paz da que forman parte catorce municipios: Abadía, Aldeanueva del Camino, Baños de Montemayor, Cabezabellosa, Casas del Monte, La Garganta, Gargantilla, La Granja, Hervás, Jarilla, Oliva de Plasencia, Segura de Toro, Villar de Plasencia e Zarza de Granadilla.
Economía miniatura|Cabina telefónica de madeira. Hervás é un pobo rico en produción madeireira e frutícola, sendo un lugar de grande aceptación para o turismo estival. As súas principais árbores froiteiras son as cerdeiras; as cales proporcionan unha madeira excelente para a fabricación de mobles, actividade económica típica neste pobo.
Industria A principal industria de Hervás desde o século até o XIX foi a téxtil, chegando a contar con até cinco empresas téxtiles a principios do século . Posteriormente, a industria da madeira, baseada no castiñeiro, foi a que lle deu a esta poboación notoriedade a nivel suprarrexional. Esta industria, xunto coa artesanía segue, hoxe en día, puxante e chea de forza. No século XXI, o turismo, con todos os servizos que acompañan a esta actividade, é o principal motor económico de Hervás.
Transportes miniatura|Gasolineira no cruzamento das estradas N-630 e EX-205. miniatura|Antiga estación de ferrocarril de Hervás, actualmente Centro de Interpretación do Ferrocarril en Estremadura.
Estradas O transporte en Hervás está marcado historicamente pola antiga calzada romana coñecida como Vía da Prata, que unía Astorga con Mérida a través do val de Ambroz. Debido a isto, Hervás sitúase a uns tres quilómetros ao leste da estrada da Ruta da Prata ou A-66, na que a saída de Hervasense é 436, así como da súa estrada de servizo N-630. Desde a saída da A-66 pódese ir cara ao sur directamente á capital provincial Plasencia, á capital provincial Cáceres e á capital comarcal Mérida, seguindo a estrada cara ao oeste de Andalucía; ao norte pódese ir a Béjar, Salamanca e Asturias. Hervás está situado a 113 km de Cáceres e a 98 km de Salamanca.