alt=|miniatura|300x300px|Logotipo do Instituto Nacional da Seguridade Social. A Seguridade Social no Brasil ten as súas orixes na Constitución de 1824, máis concretamente na chamada "asistencia pública", cuxas actividades se levaban a cabo por iniciativa privada, a través da Santa Casa da Misericordia (Santas Casas da Misericordia). A seguridade social, xunto coa saúde pública e a asistencia social, forma parte da seguridade social. O Instituto Nacional da Seguridade Social (INSS), que actualmente se encarga da xestión das prestacións da seguridade social, foi creado en base ao Decreto nº do 27 de xuño de 1990, mediante a fusión do Instituto de Administración Financeira da Seguridade e Asistencia Social (IAPAS), creado en 1977, co Instituto Nacional da Seguridade Social (INPS), creado en 1966.
Operación Segundo o establecido pola Constitución, os orzamentos da Unión, dos Estados, do Distrito Federal e dos municipios deben incluír disposicións para a asignación de recursos á seguridade social. O Brasil adopta un modelo de seguridade social baseado na solidariedade (tamén chamado "sistema de reparto"), o que significa que os beneficiarios son financiados polos traballadores activos. Estes, á súa vez, ao xubilarse, serán financiados pola seguinte xeración de traballadores activos, e así sucesivamente. Debido a un desequilibrio demográfico derivado dun forte aumento da poboación de idade avanzada, sinalouse a necesidade dunha reforma do sistema de seguridade social, que supostamente é deficitario. A medida sería un intento de rectificar o desequilibrio fiscal do goberno, xa que a seguridade social consome unha gran parte do gasto primario do goberno federal, o que provoca inflación e un baixo crecemento económico. Desde a promulgación da Constitución vixente (en 1988), o país xa realizou sete reformas das pensións.
Fondo O Plan de beneficios para orfos e viúvas de oficiais da Armada creouse en 1795 co obxectivo de protexer os dependentes dos oficiais da Armada contra o risco social da morte. En 1808 constitúese o Montepio da Guarda Pessoal de D. João VI e, en 1835, o Montepio Geral dos Servidores do Estado.
En 1821, o príncipe Pedro de Alcântara decretou a concesión de prestacións de xubilación aos mestres e profesores que cumprisen trinta anos de servizo, cunha bonificación de ¼ dos seus ingresos para aqueles que continuasen traballando despois de completar o seu tempo de servizo. En 1879, fundouse a Caixa Mutual do Parque Industrial Mueller & Irmãos LTDA de Curitiba, co obxectivo de distribuír asistencia médica, farmacéutica e odontolóxica, ademais de garantir 15 días de vacacións remuneradas ao ano aos seus traballadores, servindo como unha especie de Seguridade Social . En 1888, regulouse o dereito á xubilación para os traballadores de correos . A Constitución Federal de 1891 abordaba a xubilación dos funcionarios en casos de incapacidade, pero non incluía outras categorías de traballadores.
Principios do século XX A Lei nº 3.724/1919 estableceu o seguro de accidentes, que fixo obrigatorio o pago de indemnizacións por parte dos empresarios. A seguridade social no Brasil experimentou un desenvolvemento significativo coa Lei Eloy Chaves de 1923, que creou os Fondos de Xubilación e Pensións (CAP) para os traballadores ferroviarios, financiados por empresas, empregados, tarifas ferroviarias e outras fontes. Esta lei abriu o camiño para a creación de CAP para outras categorías, como os traballadores portuarios e marítimos (Lei nº 5.129/26) e o persoal das empresas de servizos telegráficos e radiotelegráficos (Lei nº 5.485/28). En 1930, o presidente brasileiro Getúlio Vargas suspendeu as pensións dos CAP durante seis meses e promoveu unha reestruturación que acabou substituíndoos polos Institutos de Xubilación e Pensións (IAP), que eran entidades autónomas de nivel nacional centralizadas no goberno federal . Deste xeito, a afiliación pasou a basearse en categorías profesionais, a diferenza do modelo CAP, que estaba organizado por empresas. A Constitución de 1934 estableceu o sistema de financiamento tripartito, baseado nas achegas do empregado, do empresario e do Estado. A Constitución de 1946 menciona a seguridade social, sistematizando as normas de protección social contra a morte, a enfermidade, a incapacidade e a vellez. As restantes PAC transformáronse nun Fondo Nacional mediante o Decreto 34.596/53. A Lei complementaria 11/71 estableceu FUNRURAL, garantindo aos traballadores rurais o acceso aos dereitos da seguridade social. En 1974, fundouse Dataprev . En 1977, fundouse o Sistema Nacional de Seguridade e Asistencia Social (SINPAS) A LOPS foi substituída pola Consolidación das Leis da Seguridade Social (CLPS) en 1976. En 1974, fundouse Dataprev . En 1977, fundouse o Sistema Nacional de Seguridade e Asistencia Social (SINPAS) En 1974, fundouse Dataprev . En 1977, fundouse o Sistema Nacional de Seguridade e Asistencia Social (SINPAS) A LOPS foi substituída pola Consolidación das Leis da Seguridade Social (CLPS) en 1976. A LOPS foi substituída pola Consolidación das Leis da Seguridade Social (CLPS) en 1976.
Constitución de 1988 Posteriormente, a Constitución brasileira de 1988 estableceu a Seguridade Social, baseada nos tres piares de saúde, seguridade social e asistencia social, que abarca as pensións de xubilación, as prestacións por enfermidade, a prestación por maternidade, o subsidio familiar, o subsidio por prisión, o Sistema Único de Saúde, entre outros dereitos dos traballadores. No seu artigo 195, a Constitución de 1988 estableceu:
Artigo 195. A seguridade social será financiada por toda a sociedade, directa e indirectamente, de acordo coa lei, mediante recursos dos orzamentos da Unión, dos Estados, do Distrito Federal e dos Municipios, e das seguintes contribucións sociais:
I - dos empresarios, cobrado sobre a nómina, a facturación e os beneficios;
II - dos traballadores;
III - En canto aos ingresos procedentes de concursos de predicións.
Desde entón, o sistema de seguridade social brasileiro caracterizouse polo sistema de reparto. Non obstante, os problemas relacionados co déficit do sistema foron sinalados repetidamente ao longo dos anos. Desde a promulgación da Constitución de 1988, que levou o sistema á súa forma actual, propuxéronse sete emendas constitucionais destinadas a reformar o sistema de seguridade social no país. En 1990, o SIMPAS disolveuse. A Lei 8.029/1990 creou o Instituto Nacional da Seguridade Social (INSS), que incorporou o INPS e o IAPAS. O INAMPS, que operaba xunto co INPS, disolveuse e os seus servizos quedaron cubertos polo SUS . A Lei 8.213/91 estableceu os Plans de Prestacións da Seguridade Social (PBPC), derrogando o CLPS. A Lei 8.212/91 determinou o Plan de Financiamento. A asistencia social pasou a ser regulada pola Lei 8.742/93 (Lei Orgánica de Asistencia Social - LOAS).
Proposta de emenda constitucional n.º 20 de 1998 En 1998, o goberno federal cambiou as normas da seguridade social coa Proposta de Emenda Constitucional (PEC) nº 20, que estipulaba unha idade mínima de xubilación: 55 anos para as mulleres e 60 anos para os homes. Ata entón, a xubilación concedíaselles a aqueles que cotizaban entre 25 e 30 anos para as mulleres e entre 30 e 35 anos para os homes, pero sen un límite de idade mínima. O Factor da Seguridade Social tamén se creou na Emenda Constitucional nº 20/98, contida na Lei 9.876/99, que modificou as disposicións das Leis nº 8.212 e 8.213/91; ademais dunha norma transitoria para aqueles que xa cotizaban ao sistema antes da aprobación do PEC. En abril de 2003, o presidente Luiz Inácio Lula da Silva presentou persoalmente ao Congreso a proposta de reforma elaborada polo seu goberno . Esta reforma tiña como obxectivo establecer criterios de cotización para os funcionarios inactivos da Unión, os estados e os concellos, e fixar a base de cálculo para a xubilación. Elimina as regras de transición para a xubilación voluntaria, coa excepción da opción de reducir o valor por cada ano de anticipación. Os funcionarios que xa estaban xubilados, ou que tiñan o chamado dereito adquirido (que cumpren as condicións para solicitar a xubilación, pero prefiren seguir traballando), tiñan garantida na reforma a contía total e a paridade das súas prestacións. Outros funcionarios, sen dereitos adquiridos, pero que entraron en servizo antes da aprobación e promulgación da proposta, poden ter dereito a prestacións completas (xubilación igual ao seu último salario activo) e paridade (os mesmos axustes que os funcionarios en activo), pero para iso deben cumprir cinco requisitos: os homes deben ter 60 anos, 35 anos de cotización, 20 anos de servizo público, 10 anos de carreira e 5 anos no seu último posto; as mulleres deben ter 55 anos e 30 anos de cotización, ademais dos outros tres requisitos. Se non cumpren todos os requisitos, as súas pensións calcularanse en función da media dos salarios recibidos ao longo da súa vida profesional, o que necesariamente resultará nunha prestación inferior ao seu último salario activo (o máis alto xamais recibido).
Os funcionarios que se incorporen ao sector público despois da promulgación da reforma nunca terán prestacións de xubilación completas nin paridade. Para estes, a reforma prevé un límite igual á cantidade pagada polo INSS (Instituto Nacional da Seguridade Social) como prestación máxima de xubilación no sector privado, actualmente en 7.507,49 reais. Pero, como este límite só se regulou en 2013, só entrou en vigor a partir desa data, máis concretamente a partir de marzo dese ano, e só para os funcionarios federais (a obriga dos estados e concellos, cos seus propios sistemas de pensións, de crear os seus propios réximes de pensións complementarios só se determinou coa reforma levada a cabo en 2019, baixo o goberno de Bolsonaro). Esta reforma foi impugnada anos despois, debido ás circunstancias do chamado " escándalo do mensalão ", no que se cuestionou se a aprobación desta PEC estaba relacionada cos subornos recibidos polos parlamentarios acusados neste escándalo.
PEC nº 287 de 2016 A finais de 2016, o goberno de Temer enviou unha proposta de reforma das pensións ao Congreso Nacional, que foi presentada na Cámara dos Deputados como PEC 287/2016 , na que propoñía cambios no sistema de pensións brasileiro, modificando as normas de xubilación, debido á esperanza de vida media da poboación, á tendencia de redución da poboación en idade laboral, entre outros aspectos. Deste xeito, o PEC 287 propuxo que todos —agás os militares (que non estaban incluídos nesta proposta)— terían as mesmas regras de xubilación: os traballadores do sector privado, os políticos e os funcionarios públicos, incluídos os altos cargos da Unión, os Estados e os concellos, xubilaríanse aos 65 anos (homes) e aos 62 (mulleres), coa contía da prestación limitada ao teito do INSS (5.531 reais), ademais de aumentar o tempo de cotización a 40 anos para que o traballador reciba as prestacións de xubilación completas. En febreiro de 2018, o goberno de Michel Temer anunciou oficialmente a suspensión da tramitación da PEC 287/2016 e, polo tanto, abandonou a reforma da seguridade social. O goberno federal tomou esta decisión debido a máis de catorce meses de estancamento cos parlamentarios e ás repercusións negativas da idea do goberno de suspender temporalmente a intervención federal no Río de Xaneiro para votar e promulgar a reforma, xa que a Constitución impide cambios no texto durante os períodos de intervención federal.
PEC nº 6 de 2019