O templo rupestre de Dambulla (en cingalés: දඹුල්ල රජ මහා විහාරය; en támil: தம்புள்ளை பொற்கோவில்), tamén coñecido como o Templo Dourado de Dambulla, é un sitio Patrimonio da Humanidade (1991) situado na zona central de Sri Lanka.Golden Temple of Dambulla, UNESCO O complexo atópase a 148 km ao leste de Colombo, a 72 km ao norte de Kandy e a 43 km ao norte de Matale.

Dambulla é o complexo de templos rupestres máis grande e mellor conservado de Sri Lanka. A formación rochosa elévase 160 metros sobre as chairas circundantes. Na zona hai máis de oitenta covas documentadas. Os principais atractivos distribúense en cinco covas que conteñen estatuas e pinturas relacionadas con Gautama Buda e a súa vida. Hai un total de 153 estatuas de Buda, tres estatuas de reis de Sri Lanka e catro estatuas de deuses e deusas, entre estas últimas figuran Vishnu e Ganesha. As pinturas murais cobren unha superficie de 2100 m². As representacións nas paredes das covas inclúen a tentación do demo Mara e o primeiro sermón de Buda ("Dhammacakkappavattana Sutta").

É probable que poboacións prehistóricas habitasen estes complexos de covas antes da chegada do budismo a Sri Lanka, xa que na zona, concretamente en Ibbankatuwa, preto dos complexos de covas de Dambulla, existen sitios funerarios con esqueletos humanos de hai uns 2700 anos.

Historia thumb|upright|Vista de Dambulla Este complexo de templos remóntase ao século I a.C.Dambulla Cave temple of Sri Lanka, Walkers Tours Conta con cinco covas situadas baixo unha enorme rocha sobresaínte, a cal presenta unha canle tallada para evitar que a auga penetre e manter así secos os interiores. En 1938, a arquitectura enriqueceuse con columnatas arqueadas e entradas con frontóns. No interior das covas, os teitos están decorados con complexos motivos de imaxes relixiosas que seguen as formas da propia rocha. Hai representacións de Buda e de bodhisattvas, así como de diversas deidades masculinas e femininas.

O mosteiro das covas de Dambulla segue en activo e é a estrutura antiga mellor conservada de Sri Lanka. O complexo data dos séculos III e II a.C., época na que xa se consolidara como un dos mosteiros máis grandes e importantes. Segundo a tradición, foi Valagamba de Anuradhapura quen transformou as covas nun templo no século I a.C. Tras ser exiliado de Anuradhapura, refuxiouse aquí durante 15 anos para protexerse de usurpadores do sur da India. Unha vez recuperada a capital, o rei mandou construír un templo en sinal de gratitude. Posteriormente, outros monarcas realizaron ampliacións e, xa no século XI, as covas convertéranse nun importante centro relixioso, condición que manteñen na actualidade. Nissanka Malla de Polonnaruwa fixo dourar as covas e engadiu arredor de 70 estatuas de Buda no ano 1190. Durante o século XVIII, as covas restauráronse e pintáronse baixo o mandato do Reino de Kandy.

As cinco covas thumb|Dambulla-buddha O templo componse de cinco covas de tamaños e magnificencia variados.Dambulla Cave Temple in Sri Lanka, Discover Sri Lanka with Lakpura As covas, construídas na base dunha rocha de 150 metros de altura durante as épocas de Anuradhapura (século I a.C. ata o 993 d.C.) e Polonnaruwa (1073 a 1250), son, con diferenza, as máis impresionantes dos moitos templos rupestres que se atopan en Sri Lanka. O acceso realízase pola suave pendente da rocha de Dambulla, que ofrece unha vista panorámica das chairas circundantes, incluíndo a fortaleza rochosa de Sigiriya, situada a 19 km de distancia. Ao atardecer, centos de andoriñas achéganse en voo rasante á entrada da cova. A cova máis grande mide uns 52 metros de leste a oeste e 23 metros desde a entrada ata o fondo, esta espectacular cova alcanza os 7 metros de altura no seu punto máis elevado. Aquí tamén están representadas deidades hindús, así como os reis Valagamba e Nissankamalla, e Ananda, o discípulo máis devoto de Buda.

Cova do Rei Divino A primeira cova chámase "Devaraja lena" ("lena" significa "cova" en cingalés), ou "Cova do Rei Divino". A historia da fundación do mosteiro aparece recollida nunha inscrición en escritura brahmi do século I, situada sobre a entrada da primeira cova. Esta cova está presidida por unha estatua de Buda de 14 metros, tallada na propia rocha. Repintouse innumerables veces ao longo da súa historia, e probablemente recibiu a súa última capa de pintura no século XX. Aos seus pés atópase o discípulo predilecto de Buda, Ananda, á altura da cabeza, Vishnu, a quen se lle atribúe o uso dos seus poderes divinos para crear as covas. thumb|Templo Dourado de Dambulla

Cova dos Grandes Reis thumb|upright|Interior da cova de Dambulla thumb|Estatua do Buda dormente no interior da cova 5 Na segunda cova, que é a maior, ademais de 16 estatuas de Buda de pé e 40 sentadas, atópanse as divindades Saman e Vishnu, ás que os peregrinos adoitan adornar con guirlandas e, finalmente, as estatuas do rei Vattagamani Abhaya, que honrou o mosteiro no século I a.C., e do rei Nissanka Malla, responsable no século XII do dourado de 50 estatuas, tal como indica unha inscrición en pedra preto da entrada do mosteiro. Por este motivo, a cova recibe o nome de "Maharaja lena", "Cova dos Grandes Reis". A estatua de Buda tallada na rocha, situada no lado esquerdo da sala, está flanqueada por figuras de madeira dos "bodhisattvas" Maitreya e Avalokiteshvara (ou Natha). Tamén hai unha "dagoba" e un manancial que deixa caer auga, á que se lle atribúen propiedades curativas, desde unha fenda no teito. Unhas pinturas ao temple características, que datan do século XVIII, decoran o teito da cova e representan escenas da vida de Buda, desde o soño de Mahamaya ata a tentación do demo Mara. Outras pinturas recollen acontecementos importantes da historia do país.

Gran Mosteiro Novo A terceira cova, a "Maha Alut Vihara" ou "Gran Mosteiro Novo", incorporou pinturas no teito e nas paredes seguindo o estilo típico de Kandy durante o reinado do rei Kirti Sri Rajasinha (1747–1782), o famoso impulsor do rexurdimento budista. Ademais das 50 estatuas de Buda, hai tamén unha estatua do rei.

Estatuas thumb|Estatua do Buda Dourado, no templo dourado de Dambulla, xusto costa abaixo do templo das covas. As salas do santuario reflicten diversas épocas da escultura cingalesa e da arte cingalesa. As estatuas de Buda presentan diferentes tamaños e posturas, a maior delas mide 15 metros de longo. Unha das covas conta con máis de 1.500 pinturas de Buda que cobren o teito.

Conservación thumb|Unha pagoda no templo dourado de Dambulla Os labores de conservación no complexo do templo de Dambulla centráronse principalmente na preservación dos seus conxuntos de pinturas murais. Senake Bandaranayake informa de que estas obras foron limpas durante un proxecto inicial de conservación na década de 1960, que incluíu a limpeza dos murais e a aplicación dunha capa protectora.

As estratexias de conservación posteriores no complexo do templo de Dambulla (principalmente desde 1982) centráronse en manter a integridade do complexo existente, que permaneceu inalterado desde a reconstrución da galería do templo na década de 1930. Esta estratexia acordouse durante un proxecto de colaboración entre a UNESCO, o Proxecto do Triángulo Cultural de Sri Lanka e as autoridades do templo de Dambulla, desenvolvido entre 1982 e 1996.

Dado que o templo de Dambulla segue a ser un centro ritual activo, os plans de conservación do proxecto de 1982-1996 dirixíronse a mellorar a infraestrutura e a accesibilidade do sitio, de acordo coa súa condición de Patrimonio da Humanidade da UNESCO. Isto incluíu a renovación do pavimento de pedra tallada a man dentro do complexo e a instalación de iluminación moderna. Grazas a novos investimentos na infraestrutura do templo, construíronse un museo e outras instalacións turísticas situadas fóra do recinto histórico.

Inspeccións máis recentes realizadas pola UNESCO en 2003 propuxeron ampliar a zona protexida arredor do complexo para minimizar os danos nos elementos arqueolóxicos da contorna.

O proxecto de conservación levado a cabo entre 1982 e 1996 centrouse principalmente na preservación dos conxuntos de pinturas murais do século XVIII, que representan arredor do 80 % do total de pinturas conservadas en Dambulla. A finais da década de 1990, a maioría destas obras mantiñan un estado excelente, en particular, as dos santuarios de maior tamaño (Vihara 3 e Vihara 2) conservaban aínda a maior parte das súas características orixinais do século XVIII.

Durante o proxecto de 1982-1996 non se realizaron labores de limpeza, pola contra, a intervención centrouse na aplicación de medidas correctoras para estabilizar as pinturas murais e no desenvolvemento dunha estratexia de conservación a longo prazo para minimizar futuros danos de orixe humana ou ambiental.

Notas

Referencias

Véxase tamén

Bibliografía von Schroeder, Ulrich. (1990). Buddhist Sculptures of Sri Lanka’’; (Hong Kong: Visual Dharma Publications, Ltd.) ISBN 962-7049-05-0 / ISBN 978-962-7049-05-0 Outros artigos Patrimonio da Humanidade en Sri Lanka

Ligazóns externas Photos from inside Dambulla Cave Temple

Categoría:Patrimonio da Humanidade en Sri Lanka