Elisabeth Mulder Pierluisi, nada en Barcelona o 9 de febreiro de 1904 e finada na mesma cidade o 28 de novembro de 1987, foi unha escritora, poeta, tradutora, xornalista e crítica literaria española. Pola súa idade pode inscribirse no grupo de Las Sinsombrero.
Traxectoria Foi filla de Enrique Mulder García, médico fillo de neerlandés e española, e Zoraida Pierluisi Grau, portorriqueña con ascendencia italiana e española. Do seu pai herdou o marquesado de Tedema Toelosdorp dos Países Baixos, aínda que ela nunca usou o título.
Pasou parte da súa infancia no país natal da súa nai, Porto Rico. Con 7 anos trasladouse a Barcelona, onde residiu a maior parte da súa vida. Viviu unha vida cosmopolita e viaxou por Europa, aprendendo catro idiomas ademais do español e do inglés, nos que era nativa. Dominaba ademais o alemán, o francés, o italiano e o ruso, o que lle permitiu traducir directamente a Pushkin. Por influencia da súa nai tamén recibiu educación musical e estudou piano. Tivo como profesor a Enrique Granados na escola que este dirixía na cidade condal.
En 1919 gañou un concurso de poesía co poema «Circe». Neses anos comezou tamén a súa colaboración xornalística en El Noticiero Universal de Barcelona. Fíxose cargo da sección sobre literatura inglesa, na que se dedicaba ao comentario da novela vitoriana. En 1921 casou co avogado e político catalán Ezequiel Dauner Foix, case 30 anos maior que ela, con quen tivo un fillo, Enrique Dauner Mulder. O seu esposo finou en 1930.
Publicou o seu primeiro poemario, Embrujamiento, en 1927 e a súa primeira novela en 1934, Unha sombra entre os dous. Seguiuna La historia de Java (1935), un relato de delicado lirismo sobre a historia dunha gata independente e errabunda, á que chaman Java porque «andaba cunha elegancia emocionante, á vez decadente e ritual, de bailarina de Batavia». Esta obra recibiu boas críticas de Manuel Azaña e Juan José Domenchina. Juan Manuel de Prada, quen dedicou á escritora un ensaio en 2018, Sinfonía en rojo, cre que esa gata representa a alma feminina. Ademais cultivou a literatura infantil e o teatro (Casa Fontana e Romance de media noche) en colaboración con María Luz Morales e outras inéditas. Antes da guerra civil compartiu estas actividades poéticas coas colaboracións xornalísticas nos diarios Mundo Gráfico e El Hogar y la Moda de Madrid; Las Provincias de Valencia, e La Noche, de Barcelona. Tamén traduciu, principalmente poesía, aínda que desta época data a súa tradución de La buena tierra, de Pearl S. Buck, Las mejores poesías líricas de Baudelaire ou Las mejores poesías líricas de Pushkin. Veu a continuación a etapa de colaboración dos contos en prensa en Brisas y Lecturas (1930-1935) cunha trintena de contos. Durante a guerra sufriu unha grave nefrite que a tivo en cama durante un ano, no que escribiu Preludio a la muerte. A novela, que non apareceu até 1941, tivo problemas coa censura por causa do suicidio da protagonista. Foi adaptada para o cine co título de Verónica, pero non se conserva na Filmoteca Nacional. Á parte desta novela, a tradución foi a súa actividade fundamental.
Entre os anos 1940 e os 1960 formou parte do círculo cultural de Eugeni d'Ors na Academia do Faro de San Cristóbal e no faladoiro Trascacho. Colaborou nas revistas Ínsula e Vértice. Traduciu de varias linguas; destacan as súas versións de Baudelaire, John Keats e Percy B. Shelley. En 1944 publicou unha das súas obras máis famosas: El hombre que acabó en las islas. Relata en boa parte o proceso de aprendizaxe e madureza dun mozo nos escenarios de España, os países nórdicos e Porto Rico, onde recrea o ambiente da súa propia infancia. En 1945 viu a luz unha nova colección de relatos breves titulada Este mundo e en 1947 apareceu Alba Grey, outra das súas novelas de gran mundo que a consagraron definitivamente xunto con El hombre que acabó en las islas. En 1953 publicou a súa novela máis barojiana segundo a crítica: El vendedor de vidas. En 1954 escribiu Flora, outra novela breve, e Luna de las máscaras (1958) foi a súa última novela. Nela exércese unha técnica en perspectiva, contando unha historia na que cada fragmento pertence ao momento de vista dun personaxe distinto. Durante os anos 1940 e 1950 tamén publicou contos en prensa, nos que se ocupa con moi especial interese do tema da identidade, que adquire un aspecto inquietante. Publicounos nos diarios Destino, Solidaridad Nacional, e El Correo Literario de Barcelona, e na revista literaria Ínsula.
Mulder cultivou tamén a narración infantil en dous libros, Los cuentos del viejo reloj (1941) e Las noches del gato verde (1963). Ademais, en 1976 traduciu o libro infantil La lente mágica de Astrid Bergman Sucksdorff. Seguiu a alternar a súa produción literaria coa xornalística colaborando en La Vanguardia Española, Destino e Solidariedade Nacional, de Barcelona, ABC de Madrid e Índice Literario de Caracas, entre outros. En 1954 e 1955 fíxose cargo da sección «Letras inglesas» de Ínsula de Madrid. Nos anos 1960 e 1970 desenvolveu un intenso labor como conferenciante, requirida por importantes institucións e universidades españolas e estranxeiras, as de Boston e Porto Rico reclamárona. Nos anos 1980 perdeu progresivamente a vista. Aínda así, acabou unha novela, El retablo de Salomé Amat. Segundo se deduce dalgunhas declaracións súas, levaba traballando durante máis de 20 anos nesa novela, aínda que coñeceu sucesivas redaccións e tivo algunhas modificacións. Narra a historia dunha familia a través de catro xeracións de mulleres da mesma. Recompilou tamén un libro de relatos titulado Al otro lado de la calle, composto por seis contos, tres xa publicados anteriormente e tres inéditos. Segundo Prada, como narradora trátase dunha escritora moi culta, na liña de Somerset Maugham. miniatura|Elisabeth Mulder Na súa poesía pasou dun simbolismo decadentista atormentado ao equilibrio clásico do novecentismo. A súa narrativa atópase entre a novela deshumanizada de vangarda e a novela neorrealista de posguerra. Porén, posúe elementos característicos interesantes, como a súa concepción da identidade e do amor ou a utilización do humor como elemento destopificador. Son novelas psicolóxicas, de ambiente niquelado e moderno. As protagonistas das súas novelas adoitan ser mozas que falan idiomas, viaxan polo estranxeiro, van a colexios suízos e xogan ao bridge. Estas heroínas enfróntanse ao amor cunha resolución non desprovista de certa ambigüidade (non é difícil adiviñar nas súas obras comportamentos levemente lésbicos). A escritura de Mulder lembra en ocasións a de escritoras como Katherine Mansfield, Rosamond Lehmann ou Elizabeth Bowen.
Mantivo unha relación coa deportista e escritora Anna María Martínez Sagi. Cando a nai de Sagi tivo coñecemento diso obrigounas á ruptura.
A revista venezolana La Lírica Hispana dedicoulle un número monográfico en 1962.
En 2010 foi rescatada, xunto a 19 nomes máis, por Pepa Merlo na antoloxía Peces en la Tierra. Antología de mujeres poetas alrededor de la Generación del 27. En 2023 Amarillo Editora publicou unha nova edición revisada da novela Alba Grey.
Obras
Embrujamiento. Barcelona: Cervantes, 1927. Poesía. La canción cristalina. Barcelona: Cervantes, 1928. Poesía. Sinfonía en rojo. Barcelona: Cervantes, 1929. Poesía. La hora emocionada. Barcelona: Cervantes, 1931. Poesía. Paisajes y meditaciones. Barcelona: Atenas, 1933. Poesía. Una sombra entre los dos. Barcelona: Ediciones Edita, 1934 (reeditada en Renacimiento, Sevilla, 2018; edición e prólogo de Pepa Merlo). Novela. La historia de Java. Barcelona: Juventud S.A., 1935. Novela. Romance de media noche, (con María Luz Morales), 1936. Teatro. Preludio a la muerte. Madrid: Pueyo, 1941. Novela. Una china en la casa y otras historias. Barcelona: Surco, 1941. Cuentos. Los cuentos del viejo reloj. Barcelona: Juventud S.A., 1941. Cuento. Crepúsculo de una ninfa. Barcelona: Surco, 1942. Novela. El hombre que acabó en las islas. Barcelona: Apolo, 1944. Novela. Más. Barcelona: Selecciones literarias, 1944. Novela. Las hogueras de otoño. Barcelona: Juventud S.A., 1945. Novela. Este mundo. Barcelona: Artigas, 1945. Cuentos. Galerstein: Apolo, 1946 Alba Grey. Barcelona: José Janés, 1947. Novela. Casa Fontana, 1948. Teatro. Poemas mediterráneos, 1949. Poesía. Día negro. Madrid: Rollán, 1953 Flora. Madrid: Tecnos, 1953. Novela. El vendedor de vidas. Barcelona: Juventud S.A., 1953. Novela. Eran cuatro. Madrid: Tecnos, 1954. Novela. Luna de las máscaras. Barcelona: AHR, 1958. Novela. Pareja y borras, 1958 Las noches del gato verde. Madrid: Anaya, 1963. Cuento. Sentados en un banco de piedra, 1984. Cuento. Sol y el niño, 1985. Cuento. El Retablo de Salomé Amat. Novela póstuma (edición e prólogo de Pepa Merlo), Renacimiento. Col. Espuela de Plata. 2020.
Notas
Categoría:Dramaturgos de Cataluña Categoría:Nados en Barcelona Categoría:Finados en 1987 Categoría:Nados en 1904 Categoría:Muller Categoría:Poetas de Cataluña