Felipe de Castro, nado en Noia contra 1711 e finado en Madrid en 25 de agosto de 1775 , foi un escultor galego, introdutor das fórmulas sobrias do neoclasicismo e primeiro escultor do rei Fernando VI.
Traxectoria Nado preto de Noia, segundo Juan Agustín Ceán Bermúdez foi en 1711 e segundo Felipe García Samaniego foi o 2 de xullo de 1704 iniciou os seus estudos primeiro en Noia e logo en Santiago de Compostela con mestres de escasos coñecementos segundo os describe Ceán.Ceán, tomo I, páx. 295. En 1724, atopábase en Lisboa (Portugal), de onde pasou a Sevilla (1726), residencia nese momento da Corte, entrando a traballar no taller de Pedro Duque e Cornejo. En Sevilla executou baixo a dirección de Cornejo as estatuas de San Leandro e San Isidoro para o retablo da Virxe das Augas na igrexa de San Salvador.
En 1733, costeou a súa viaxe a Roma, animado por outros artistas, onde nun principo pasou algunha situación de privación que cambiaría logo de recibir axuda de dúas persoas de orixe española. Alí colaborou con Giuseppe Rusconi e Fillippo della Val e coñeceu a Anton Raphael Mengs. En 1739 obtivo o primeiro premio de escultura da Academia de San Lucas, ingresando nela como membro á vez que na dos Arcades de Roma. Da súa obra romana Ceán destaca uns anxos mancebos para a igrexa de San Apolinar, «moi celebrados polos profesores». Ao acceder Fernando VI ao trono chamouno a España, onde se atopaba xa en 1747 co título de escultor persoal do rei e director extraordinario de escultura da recentemente creada Real Academia de Belas Artes de San Fernando, en cuxa posta en funcionamento xogou un papel principal.
Xunto con Juan Domingo Olivieri encargouse a partir de 1749 da decoración escultórica do Palacio Novo, conforme ao programa proporcionado polo pai frei Martín Sarmiento.
Para a serie de noventa e catro reis de España, empezando por Ataúlfo, destinada a coroar a balaustrada, Olivieri e Castro servíronse dun elevado número de escultores que traballaron baixo a súa dirección, entre eles Juan Pascual de Mena, Alejandro Carnicero, Luís Salvador Carmona, Roberto Michel e Juan Porcel. Para abaratar custos empregouse pedra calcaria de Colmenar en lugar de mármore e as estatuas fixéronse en dúas pezas. Na fachada principal e sobre o balcón situáronse as estatuas de Filipe V e a súa esposa, María Luísa de Savoia, que empezaron a construción do palacio, e Fernando VI con Bárbara de Bragança, que o terminaron, cuxa execución reservaronse Olivieri e Castro, correspondendo a Castro as efixies dos monarcas reinantes. En 1760 Carlos III, dado o cambio nos gustos, ordenou desmontar as estatuas, que foron almacenadas ata que a partir de 1787 comezaron a distribuírse por distintos xardíns e parques españois.Martín González, páx. 400.
miniatura|160px|Filipe II, escultura en pedra de Colmenar da serie de reis para o Palacio Real de Madrid.
Para a fronte da tripla portada do mediodía proxectáronse catro estatuas colosais de emperadores romanos de cuxa execución encargaronse persoalmente Olivieri e Castro: Arcadio, Traxano, realizadas por Castro, e Teodosio e Honorio, labradas por Olivieri. A comparación entre elas permite apreciar a novidade que supuña a obra de Castro, coa súa elegancia académica superadora das fórmulas barrocas.Martín González, páx. 405.
Á marxe de labores menores executadas tamén para o Palacio Real, entre elas un dos leóns da escaleira principal, catro medallóns dos Traballos de Hércules e algúns anxos nenos para a capela, a súa principal ocupación como escultor do rei ía ser a de facer os seus retratos e os da súa esposa, Bárbara de Bragança, a quen xa en 1747 tivo ocasión de retratar en «directo». Terminados «moi a satisfacción das súas Maxestades», dos modelos obtivéronse baleirados en xeso, conservados na Real Academia de Belas Artes de San Fernando. Dous bustos en mármore, falecidos xa os monarcas, realizounos o propio Castro con algunhas variantes sobre aqueles modelos para o convento das Salesas Reais, onde están enterrados. O retrato de Benito Jerónimo Feijoo, conservado tamén na Academia, é outra mostra da capacidade do artista neste xénero que el ía revitalizar.
Ademais da súa dedicación á escultura, aínda que de curta produción, Castro dedicou tempo ao ensino, sendo nesta orde prototipo do artista culto: en 1752, ano da súa fundación oficial, foi nomeado director de escultura da Academia, da que en 1763 foi nomeado director xeral. Para axudarse nestas tarefas, di Ceán, traduciu do toscano e publicou en 1753 a Lección de Benedetto Varchi. Un dos seus discípulos foi o gravador de talla doce, moedas, medallas e letras de imprenta Jerónimo Antonio Gil.
Notas
Véxase tamén
Bibliografía Ceán Bermúdez, Juan Agustín, Dicionario histórico dos máis ilustres profesores das Belas Artes en España, Madrid, 1800, tomo III. Martín González, Juan José, Escultura barroca en España, 1600-1770, Madrid, Cátedra, 1983, ISBN 84-376-0392-7 Ligazóns externas Biografía en Arte e Historia Biografía en galegos.info
Categoría:Escultores de Galicia coa obra no dominio público Categoría:Nados en Noia Categoría:Finados en 1775 Categoría:Escultores do século XVIII