мини|437x437п|Антарктикот и територијалните претензии на него. Територијални претензии на Антарктик — политички тврдења на различни земји дека постигнале суверенитет над некои од териториите на Антарктикот или јужнополарниот регион околу овој континент. Во моментов, таквите барања се однесуваат само на оние територии сместени јужно од паралелата 60° и има седум држави кои поднеле барања пред стапувањето во сила на Антарктичкиот договор. Тоа се: Обединетото Кралство, Норвешка, Австралија, Франција, Нов Зеланд, Чиле и Аргентина.
Историја
Шпански претензии врска=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/61/Governorate of Terra Australis (1539-1555), Spain.svg/220px-Governorate of Terra Australis (1539-1555), Spain.svg.png|лево|мини| Карта на шпанскиот Гувернерат на Тера Австралис (1539-1555), први територијално претензии над земјиштето во близина на Јужниот Пол, подоцна било инкорпорирано во Гувернерат на Чиле. Според Аргентина и Чиле, Шпанското Царство имало претензии кон Антарктикот. Капитулација (гувернерство) доделена на конквистадорот Педро Санчес де ла Хоз во 1539 година од страна на кралот на Шпанија, Карло V, експлицитно ги вклучувала сите земји јужно од Магелановиот Проток, (Terra Australis и Tierra del Fuego и потенцијално целата територија на Антарктикот) и на исток и запад границите биле оние наведени во Договорот од Тордесиљас и Сарагоса, соодветно, со што се создал Гувернератот на Тера Аустралис.
Де ла Хоз му ја пренел титулата на освојувачот Педро де Валдивија во 1540 година. Во 1555 година, барањето било приложено на Чиле.
Овој грант утврдил, според Аргентина и Чиле, дека постои animus occupandi од страна на Шпанија на Антарктикот. Шпанското барање за суверенитет над делови од Антарктикот, според Чиле и Аргентина, било меѓународно признаено со булата Inter caetera од 1493 година и Договорот од Тордесиљас од 1494 година. Аргентина и Чиле ги третираат овие договори како правни меѓународни договори со посредство на Католичката црква која во тоа време била признат арбитер за такви прашања. Секоја земја во моментов има право на еден сектор на антарктичкиот континент кој е повеќе или помалку директно јужно од нејзините национални земји свртени кон Антарктикот.
Современа Шпанија не претендира на ниту една територија на Антарктикот. Работи со две летни истражувачки станици (базата Габриел де Кастиља и базата Хуан Карлос I) на Јужните Шетландски Острови.
Британски претензии Обединетото Кралство повторно го потврдил суверенитетот над Фолкландските Острови во далечниот јужен Атлантик во 1833 година и одржувал континуирано присуство таму. Во 1908 година, британската влада ги проширила своите територијални претензии со прогласување суверенитет над „Јужна Џорџија, Јужните Оркниски Острови, Јужните Шетландски Острови и (Јужните) Сендвички Острови и Греамовата Земја, сместена во Јужниот Атлантски Океан и на континентот Антарктик до јужно од 50-та паралела на јужната географска ширина и помеѓу 20-тиот и 80-тиот степен на западната географска должина “.International law for Antarctica, p. 652, Francesco Francioni and Tullio Scovazzi, 1996. Сите овие територии биле администрирани како зависни од Фолкландските Острови од Стенли од страна на гувернерот на Фолкландските Острови. Мотивацијата за оваа декларација лежи во потребата за ефикасно регулирање и оданочување на индустријата за лов на китови. Комерцијалните оператори би ловеле китови во области надвор од официјалните граници на Фолкландските Острови и нивните зависни места, и имало потреба да се затвори оваа дупка.
Во 1917 година, формулацијата на тврдењето била изменета, така што недвосмислено ја вклучило целата територија во секторот што се протега до Јужниот Пол (со што ја опфаќа целата сегашна Британска Антарктичка Територија). Новото барање ги опфатило „сите острови и територии помеѓу 20-тиот степен од западната географска должина и 50-тиот степен од западната географска должина кои се наоѓаат јужно од 50-та паралела на јужната географска ширина; и сите острови и територии без разлика помеѓу 50-тиот степен од западната должина и 80-тиот степен од западната географска должина кои се наоѓаат јужно од 58-та паралела на јужната географска ширина “.
Амбицијата на Леополд Амери, тогашен државен потсекретар за колонии, била Британија да го вклучи целиот континент во своите претензии. Во меморандумот до генералните гувернери за Австралија и Нов Зеланд, тој напишал дека „со исклучок на Чиле и Аргентина и некои неплодни острови кои припаѓаат на Франција... пожелно е целиот Антарктик на крајот да биде вклучен во Британското Царство“. Првиот чекор бил преземен на 30 јули 1923 година, кога британската влада донесе наредба во Советот според Законот за британските населби од 1887 година, дефинирајќи ги новите граници за Росовата Зависност.„Оној дел од доминациите на Неговото Височество во Антарктичките мориња, кој ги опфаќа сите острови и територии помеѓу 160-тиот степен на источна географска должина и 150-тиот степен од западната географска должина, кои се наоѓаат јужно од 60-от степен на Јужна географска ширина, ќе се нарече Росова Зависност“. Редот во Советот потоа продолжил да го назначува генералниот гувернер и врховен командант на Нов Зеланд за гувернер на територијата.http://www.legislation.govt.nz/regulation/imperial/1923/0974/latest/DLM1195.html Order in Council Under the British Settlements Act, 1887 (50 & 51 Vict c 54), Providing for the Government of the Ross Dependency.
Во 1930 година, Обединетото Кралство ја побарал Ендербиевата Земја. Во 1933 година, британскиот царски поредок ја префрлил територијата јужно од 60° југ и помеѓу меридијаните 160° и 45° источно во Австралија како Австралиска Антарктичка Територија.Antarctica and international law: a collection of inter-state and national documents, Volume 2. pp. 143. Author: W. M. Bush. Editor: Oceana Publications, 1982.
По донесувањето на Статутот на Вестминстер во 1931 година, владата на Обединетото Кралство се откажала од секаква контрола врз владата на Нов Зеланд и Австралија. Сепак, ова немашело никакво влијание врз обврските на генералните гувернери на двете земји во својство на гувернери на териториите на Антарктикот.
Други европски претензии врска=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/60/Atlas pittoresque pl 169.jpg/220px-Atlas pittoresque pl 169.jpg|десно|мини| Претензии за францускиот суверенитет на Аделината Земја од Жил Димон Дирвил, во 1840 година. Основата за барањето на Аделината Земја од страна на Франција била поради откривањето на крајбрежјето во 1840 година од страна на францускиот истражувач Жил Димон Дирвил, кој го именувал по неговата сопруга Адел. Тој го подигнал француското знаме и ја зазел земјата за Франција, на 21 јануари 1840 година во 17:30 часот.LCI – Mission en Terre Adélie – Les derniers préparatifs avant notre grand départ pour l'Antarctique – Le 21 janvier 1840 il y plante le drapeau français et donne à ce lieu le nom de Terre Adélie en pensant à sa femme Adèle qu’il n’avait pas vue depuis son départ de Toulon deux ans et demi plus tôt.
Британците на крајот одлучиле да ја признаат оваа претензија, а границата помеѓу Аделината Земја и Австралиската антарктичка територија била дефинитивно фиксирана во 1938 година
Овие случувања се однесуваат и на норвешките интереси на китови кои сакале да го избегнат британското оданочување на станиците за китови на Антарктикот и чувствувале загриженост дека тие ќе бидат комерцијално исклучени од континентот. Сопственикот на китоловскиот брод Ларс Кристенсен финансирал неколку експедиции на Антарктикот со цел да бара земјиште за Норвешка и да воспостави станици на норвешка територија за да добие подобри привилегии. Првата експедиција, предводена од Нилс Ларсен и Ола Олстад, слетала на островот Петар I во 1929 година и го презела островот за Норвешка. На 6 март 1931 година, норвешката кралска прокламација го прогласила островот под норвешки суверенитет и на 23 март 1933 година островот бил прогласен за зависност.
Експедицијата од 1929 година предводена од Јалмар Рисер-Ларсен и Фин Лицов-Холм го именувала континенталното копно во близина на островот како Земја на Кралицата Мод по норвешката кралица Мод. Територијата била истражена понатаму за време на експедицијата во Норвегија од 1930–31 година. Преговорите со британската влада во 1938 година резултирале со поставување на западната граница на Земјата на Кралицата Мод на 20°З. врска=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/57/Peter I Island 1929A.jpg/220px-Peter I Island 1929A.jpg|лево|мини| Норвешка експедиција на островот Петар I во 1929 година. САД, Чиле, Советскиот Сојуз и Германија ги оспориле претензиите на Норвешка. Во 1938 година Германија испратила германска експедиција на Антарктикот, предводена од Алфред Ричер, за да заземе што е можно повеќе земја од неа. Бродот „Швабенланд“ стигнал до мразот кај Антарктикот на 19 јануари 1939 година Murphy, 2002, p. 192. За време на експедицијата, Ричер фотографирал површина од околу од воздух Murphy, 2002, p. 204. и фрлале испишани со свастики пикадо-знамиња на секои 26 километри. Сепак, и покрај интензивното премерување на земјиштето, Германија никогаш не поднела никакво официјално барање или не изградила трајни бази.Heinz Schön, Mythos Neu-Schwabenland. Für Hitler am Südpol, Bonus, Selent 2004, p. 106, Оттука, германското барање за Антарктикот, познато како Нова Швабија, било оспорено во тоа време, и во моментов не се разгледува.
На 14 јануари 1939 година, пет дена пред германското пристигнување, Норвешка ја анектирала Земјата на Кралицата Мод откако кралскиот декрет објавил дека земјата што се граничи со Зависнностите на Фолкландските Острови на запад и австралиската зависност од Антарктикот на исток треба да биде под норвешки суверенитет. Примарната цел на анексијата била да се обезбеди пристап на норвешката индустрија за ловење китови во регионот. Во 1948 година, Норвешка и Обединетото Кралство се согласиле да ги ограничат надолжните побарувања на Норвешка за Земјата на кралицата Мод на 20°З до 45°и да ги вградат брегот на Брус и Коутсовата Земја на норвешка територија.
Јужноамериканско учество врска=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/05/Omond House - Laurie Island.jpg/220px-Omond House - Laurie Island.jpg|мини| Омондовата куќа е изградена во 1904 година од страна на Шкотската национална антарктичка експедиција како прва постојана база на Антарктикот. Подоцна била продадена на Аргентина. врска=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9d/Gabriel Gonzalez Videla-Antartica.jpg/250px-Gabriel Gonzalez Videla-Antartica.jpg|мини|250x250пкс| Претседателот на Чиле Габриел Гонсалес Видела за време на неговата посета во 1940-тите. Со ова тој станал првиот шеф на влада и држава што го посетил Антарктикот. По независноста во почетокот на 19 век, јужноамериканските народи ги засновале своите граници на принципот uti possidetis iuris (поседување според законо). Ова значело дека нема земја без суверенитет. Чиле и Аргентина го примениле ова на Антарктикот, наведувајќи ја булата Inter caetera од 1493 година и Договорот од Тордесиљас од 1494 година. Аргентина и Чиле ги третираат овие договори како правни меѓународни договори со посредство на Католичката црква која во тоа време била признат арбитар во овие прашања.
Ова навлегување на странски сили било прашање на огромна вознемиреност за блиските јужноамерикански земји, Аргентина и Чиле. Искористувајќи ја предноста на европскиот континент западнат во превирања со почетокот на Втората светска војна, претседателот на Чиле, Педро Агире Серда, прогласил формирање на Чилеанска антарктичка територија во областите за кои веќе имала претензија Британија.