Битката за Бахмут — голема битка меѓу руските вооружени сили и украинските вооружени сили за контрола на градот Бахмут, за време на кампањата во источна Украина, театар на руската инвазија на Украина.* Според некои воени аналитичари, таа е најкрвавата битка во Европа од крајот на Втората светска војна.
Гранатирањето на Бахмут започнало во мај 2022 година, а руските офанзиви на далечните приоди кон градот започнале на почетокот на јули. Главниот напад кон самиот град започнал откако руските сили напредувале од правец на Попасна по повлекувањето на Украина од тој фронт. Главните напаѓачки сили се состоеле првенствено од платеници од руската паравоена организација група Вагнер, поддржани од редовни руски трупи и, наводно, елементи на милицијата на Донечката Народна Република.
Кон крајот на 2022 година, по украинските контраофанзиви на Харков и Херсон, фронтот Бахмут-Соледар станал важен фокус на војната, како една од ретките линии на фронтот каде Русија останала во офанзива. Нападите на градот се интензивирале во ноември 2022 година, бидејќи нападите на руските сили биле засилени со единици прераспоредени од Херсоновиот фронт, заедно со новомобилизираните регрути. Во тоа време, голем дел од линијата на фронтот се спуштила во позициска рововска војна, при што двете страни претрпеле големи жртви без никаков значителен напредок. Со користење на повторени напади составени од поранешни осуденици, трупите на Вагнер можеле постепено да освојуваат терени и до февруари 2023 година, тие зазеле територија на север и југ од Бахмут и се заканиле со опкружување. Украинските сили почнале полека да се повлекуваат подлабоко во градот и битката се претворила во жестока урбана војна. До март 2023 година, руските сили ја зазеле источната половина од градот, до реката Бахмутка.
До 20 мај 2023 година, Бахмут бил претежно заробен од руските сили, при што украинската војска тврдела дека има контрола над мал појас од градот по должината на автопатот Т0504. Сепак, Украина започнала контранапади на руските крилни страни, сакајќи да го опколи градот. Отприлика во исто време на 25 мај, групата Вагнер започнала да се повлекува од градот за да биде заменета со редовни руски трупи, среде тешки внатрешни расправии помеѓу раководството на Вагнер и руската висока команда. Во септември 2023 година, претседателот Зеленски изјавил дека Украина ќе продолжи да се бори за повторно преземање на Бахмут.
Иако првично претставувал цел со помала тактичка важност, Бахмут станал една од централните битки на Руско-украинската војна, со тоа што добил значајна симболична важност за двете страни, бидејќи претседателот Зеленски го прогласил за „тврдина на нашиот морал“ и поради големите инвестиции на работна сила и ресурси што двете страни ги користеле за контрола на градот. Битката кај Бахмут е опишана како „мелница за месо“ и „вител“ и за украинската и за руската војска. Интензитетот на битката и големиот број на жртви претрпени од двете страни за време на борбата, заедно со ровската и урбаната војна, предизвикале споредби со Верденската битка во Првата светска војна, како и со Сталинградската битка во Втората светска војна. Таа е наречена најистакната урбана битка на војната, со тоа што било пријавено како место на „некои од најжестоките урбани борби во Европа од Втората светска војна“.
Позадина лево|мини| Станбен блок во Бахмут по руско гранатирање. Гранатирањето на градот започнало во мај 2022 година. Бахмут, порано познат како Артемивск, бил местото на битката во 2014 година меѓу Украина и самопрогласената сепаратистичка Донечка Народна Република. Проруските сепаратисти зазеле делови од градот за време на проруските немири во Украина во април 2014 година, а единицата на украинските специјални сили заедно со Националната гарда биле испратени да ги протераат сепаратистите од градот. Сепаратистите биле протерани во периферијата на градот, каде што судирите продолжиле до јули 2014 година, кога конечно се повлекле од областа.
За време на руската инвазија на Украина, клучна цел на Русија била да го заземе регионот Донбас, кој се состои од областите Донецк и Луганск. Почетниот притисок за Бахмут бил дел од обидот да се опколат украинските сили на Северодонецк-Лисичанск; заедно со уште едно крило од правецот на Лајман, каде направиле обид таму да ги заробат украинските сили. Почнувајќи од 17 мај 2022 година, руските сили почнале да го гранатираат Бахмут, при што загинале пет лица, вклучително и двегодишно дете.
По падот на Попасна, украинските сили се повлекле од градот за да ги зацврстат позициите во Бахмут до 22 мај. Во меѓувреме, руските сили успеале да напредуваат на автопатот Бахмут-Лисичанск, загрозувајќи ги преостанатите украински трупи во областа Северодонецк-Лисичанск. Рускиот контролен пункт покрај автопатот подоцна бил урнат, иако борбите продолжиле на 30 мај по должината на автопатот Костијантинивка - Бахмут, каде што украинските сили успешно го бранеле автопатот.
Гранатирањето на Бахмут продолжило во текот на остатокот од јуни и јули. По битките кај Северодонецк и Лисичанск на почетокот на јули, руските и сепаратистичките сили ја зазеле цела Луганска Област, а бојното поле се префрлило кон градовите Бахмут и Соледар. На 25 јули, украинските сили се повлекле од електраната Вухлехирска, заедно со блискиот град Новолуганское, давајќи им на руските и сепаратистичките сили „мала тактичка предност“ кон Бахмут. Два дена подоцна на 27 јули, руското гранатирање на Бахмут убило тројца цивили, а уште тројца биле ранети.
Пред битката во Бахмут, украинскиот бригаден генерал Олександар Тарнавски тврдел дека Русија има предност пет спрема еден човечка сила во однос на Украина по должината на источниот театар.
Битка
Рано гранатирање и руско навлегување (август-октомври 2022 година) На 1 август 2022 година, руските сили започнале напади врз населбите југоисточно и североисточно од Бахмут, вклучително Јаковливка, Соледар и Вершина, за кои украинскиот Генералштаб соопштил дека ги одбил. Проруските канали Телеграм тврделе дека руските сили се на два километри од градот. Следниот ден, Украина објавила дека руските сили ги засилиле воздушните напади и гранатирањето на Бахмут, со што започнал копнениот напад на југоисточниот дел на градот. На 4 август, платениците од групата Вагнер успеале да ја пробијат украинската одбрана и да стигнат до улицата Патрис Лумумба на источната периферија на Бахмут. Во следните денови, руските сили продолжиле да притискаат кон Бахмут од југ, при што украинскиот генералштаб изјавил на 14 август дека руските сили постигнале „делумен успех“ во близина на Бахмут, но не понудиле конкретни детали.
Ноќното гранатирање во центарот на градот на 21 септември ја изгорело Палатата на културата „Мартинов“, каде што работел хуманитарниот штаб. При гаснењето на пожарот била гранатирана местната противпожарна единица, која известила дека двајца вработени во Државна служба за итни случаи на Украина биле повредени, а опремата била оштетена. Ноќта, од руско гранатирање делумно била уништена и петкатница. Рускиот ракетен напад на 22 септември го уништил главниот мост преку реката Бахмутка што го преполовува градот, нарушувајќи го и патувањето на цивилите и логистиката на украинската војска.
Американскиот воен дописник Дејвид Екс известил дека до 26 септември, руската 144-та гардиска дивизија, која имала предвоена сила од над 12.000 војници, била во голема мера уништена и ја направила борбата неефикасна како резултат на големите жртви претрпени во борбите околу Бахмут, и во истовремената контраофанзива во Харков од 2022 година.
На 7 октомври, руските сили напредувале во селата Зајцеве и Опитне на јужната и југоисточната периферија на Бахмут, додека на 10 октомври, Министерството за одбрана на Обединетото Кралство тврдело дека руските трупи напредувале поблиску до Бахмут. На 12 октомври, руските сили тврделе дека го освоиле Опитне, лоциран 3 км јужно од Бахмут и Иванград, иако овие градови сè уште биле спорни. Борбите во урбаните граници на Бахмут започнале некое време пред 24 октомври, бидејќи до овој ден Украина извршила мала контраофанзива која ги турнала руските сили од некои фабрики на источната периферија на градот, по должината на улицата Патрис Лумумба.
Рана зимска ескалација (ноември-декември 2022 година) мини|Украински војник во ров во близина на Бахмут, ноември 2022 година До почетокот на ноември, голем дел од борбите околу Бахмут се претвориле во услови на рововска војна, при што ниту една од страните не направила значителен пробив и стотици жртви биле пријавени секојдневно во услови на жестоки гранатирања и артилериски дуели. На 1 ноември, украинскиот новинар Јуриј Бутусов ја опишал природата на биткатал која се развива во едно интервју. Бутусов истакнал дека руските сили трпеле „огромни загуби секој ден“ напаѓајќи го Бахмут и неговата периферија од почетокот на мај, но инсистирал на тоа дека тие ја прилагодуваат својата тактика против сè поисцрпените украински бранители. Тој истакнал дека Русите концентрирале повеќе мали групи пешадија за да ги скршат одбранбените линии на „тесните“ делови од фронтот.
Руските воени блогери тврделе дека руските сили ги нарушиле одбранбените линии на јужниот приод на Бахмут, наводно, ги освоиле селата Андривка, Озарјанивка и Зеленопилија и направиле мал напредок во Опитне до 28-29 ноември. Вагнеровите борци ја нападнаале Курдјумивка, во непосредна близина на Озарјанивка, при што некои руски блогери тврделе дека населбата била заземена. Руските сили ги нападнале и украинските позиции југоисточно од Бахмут. На 3 декември, Сергиј Черевати, портпарол на Источната команда на Украина, го опишал Бахмутскиот театар како „најкрвавиот, суров и најбрутален сектор... во руско-украинската војна досега“, додавајќи дека Русите извршиле 261 артилериски напади само во изминатиот ден.
Истиот ден, воен доброволец од Грузија изјавил за медиумите дека група грузиски доброволци биле опколени за време на судирите во близина на Бахмут. Командантот бил ранет, а пет или шест доброволци, кои служеле во 57-та бригада на Украина, биле убиени, поради што грузискиот претседател Саломе Зурабишвили изразила сочувство. На 6-7 декември, руското Министерство за одбрана тврдело дека нивните сили, вклучително и борците на Вагнер, успешно ги одбиле украинските контранапади јужно од Бахмут. Командантот на баталјонот „Свобода“ на украинската национална гарда, кој го бранел јужното крило на Бахмут, изјавил дека тие „се борат за секоја грмушка“ и предвидел дека Русија ќе се бори да го надмине каналот над и зад Курдиумивка.
На 9 декември, претседателот Володимир Зеленски ја обвинил Русија за „уништување“ на Бахмут, нарекувајќи го „уште еден град во Донбас кој руската армија го претвори во изгорени урнатини“. Поранешниот војник и очевидец на битката Петро Стоун го нарекол бахмутскиот театар „мелница за месо“, велејќи дека Русите „го гранатираат Бахмут со оган 24/7“. Војниците на 24-та механизирана бригада на Украина ги раскажале за медиумите неодамнешните ангажмани на бојното поле, како што е една повеќедневна престрелка со 50 руски војници ископани во дрворед каде на некои места „имавме оддалеченост само 100 метри едни од други“. Украинските војници тврделе дека руските трупи од линијата на фронтот често напаѓале со мала тенковска поддршка, при што борците на ПМЦ на Вагнер служеле како главни нападни трупи и недоволно опремени мобилки (неодамна мобилизирани руски регрути) кои држеле одбранбени позиции. Еден украински артилериец тврдел дека „80%“ од преостанатото цивилно население, кое преживувало во подрумите и се снабдувало со мобилни камиони за намирници кои периодично влегуваат во градот, било проруско. мини|Тунгуска 9К22 од противвоздушниот баталјон на 30-та механизирана бригада на Украина во околината на Бахмут На 11 декември бил уништен железничкиот мост преку автопатот Е40 (М-03) северно од Бахмут; Русите ги обвинниле Украинците дека го урнале за да го попречат идните руски напредувања кон Славјанск.