Хенри Грејам Грин (роден на 2 октомври 1904 година – починал на 3 април 1991) — англиски писател и новинар кој од многумина се смета за еден од водечките романописци на 20 век.
Комбинирајќи книжевни признанија со широка популарност, Грин рано во својот живот стекнал репутација како голем писател, и на сериозни католички романи и на трилери (или „забави“, како што ги нарекувал тој). Неколку пати бил номиниран за Нобелова награда за литература. Низ 67 години пишување, што вклучувало над 25 романи, тој ги истражувал спротивставените морални и политички прашања на современиот свет. „Моќта и славата“ ја освоил наградата „Хоторден“ во 1941 година, а „Срцето на материјата“ ја освоил наградата „Џејмс Тејт Блек“ во 1948 година и бил номиниран за наградата „Најдобро од Џејмс Тејт Блек“. Грин ја добил наградата „Шекспир“ во 1968 година и наградата „Ерусалим“ во 1981 година. Неколку од неговите раскази се снимени, некои повеќе од еднаш, а тој соработувал со режисерката Керол Рид на „Паднатиот идол“ (1948) и „Третиот човек“ (1949).
Тој се преобратил во католицизам во 1926 година откако ја запознал својата идна сопруга, Вивиен Дејрел-Браунинг. Подоцна во животот почнал да се нарекува себеси „католички агностик“. Починал во 1991 година, на 86-годишна возраст, од леукемија, и бил погребан на гробиштата Корсо во Швајцарија. Вилијам Голдинг го нарекол „врвниот хроничар на човековата свест и вознемиреност од дваесеттиот век“. Виктор Причет го нарекол „Најгенијалниот, најинвентивниот и највозбудливиот од нашите романописци, богат со прецизно гравирани и трогателни портрети на вистински човечки суштества и кој ги разбира трагичните и комичните иронии на љубовта, лојалноста и вербата“.
Рани години (1904–1922) лево|мини|Грин учел во Беркамстед каде што предавал неговиот татко. мини|Сина плоча во родниот град на Грејам Грин Хенри Грејам Грин е роден во 1904 година во куќата „Сент Џонс Хаус“, интернат на училиштето „Беркамстед“, Хартфордшир, каде што неговиот татко бил домаќин. Тој бил четврто од шест деца; неговиот помлад брат, Хју, станал генерален директор на Би-Би-Си, а неговиот постар брат, Рејмонд, познат лекар и планинар.
Неговите родители, Чарлс Хенри Грин и Марион Рејмонд Грин, биле први братучеди, двајцата членови на големо, влијателно семејство кое ги вклучувало сопствениците на пиварницата Грин Кинг, банкари и државници; неговата баба Џејн Вилсон била прва братучетка на Роберт Луис Стивенсон.
Чарлс Грин бил втор учител во училиштето Беркамстед, каде што директор бил д-р Томас Фрај, кој пак бил оженет со братучед на Чарлс. Друг братучед бил десничарскиот пацифист Бен Грин, чија политика довела до неговото принудно прогонување за време на Втората светска војна.
Детството Грин ги поминувал летата во Харстон Хаус, домот на неговиот чичко, Сер Грејам Грин, во Кембриџшир. Во описот на Грин за своето детство, тој го опишува своето учење да чита таму: „Токму во Харстон одеднаш открив дека можам да читам - книгата беше Диксон Брет, детектив. Не сакав никој да знае за моето откритие, па читав само тајно, на таванот, но мајка ми сигурно забележала што правам, бидејќи ми го даде Коралниот Остров на Балантајн за патувањето со воз дома - секогаш бесконечно патување со долго чекање помеѓу возовите во Блечли...“
Во 1910 година, Чарлс Грин го наследил д-р Фрај како директор на Беркамстедското училиште. Грејам, исто така, го посетувал училиштето како интернат. Малтретиран и длабоко депресивен, тој направил неколку обиди за самоубиство, вклучително и, како што напишал во својата автобиографија, со руски рулет и со земање аспирин пред да плива во училишниот базен. Во 1920 година, на 16-годишна возраст, во она што претставувало радикален чекор за тоа време, бил испратен на психоанализа шест месеци во Лондон, а потоа се вратил на училиште како ученик во дневниот ред. Меѓу училишните пријатели биле новинарот Клод Кокбурн и историчарот Питер Квенел.
Грин напишал неколку раскази во училишното списание , од кои некои биле објавени во лондонски вечерен весник во јануари 1921 година.
Оксфордски универзитет Тој студирал историја на колеџот Балиол во Оксфорд. Во текот на 1922 година, Грин кратко време бил член на Комунистичката партија на Велика Британија и побарал покана за патување во новиот Советски Сојуз, од која ништо не произлегло. Во 1925 година, додека бил студент на Балиол го издал неговото прво дело, слабо прифатена збирка поезија насловена како „Браборливиот април“.
Грин имал периодични напади на расположение додека бил во Оксфорд и во голема мера се држел за себе. За времето на Грин во Оксфорд, неговиот современик Ивелин Во забележал дека: „Грејам Грин нè гледал со потценување (и можеби сите студенти) како детски и претенциозни. Тој сигурно не учествувал во ниедна од нашите веселби.“Michael Shelden, 'Greene, (Henry) Graham (1904–1991)', Oxford Dictionary of National Biography, Oxford University Press, 2004; online edn, Oct 2008 accessed 15 May 2011 Дипломирал во 1925 година со диплома од втора класа.
Писатерска кариера мини|Грин во 1939 година Откако го напуштил Оксфорд, Грин работел како приватен тутор, а потоа се посветил на новинарството; најпрвин во „Nottingham Journal“,, а потоа како заменик-уредник во „Тајмс“. Додека сè уште бил во Оксфорд, почнал да се допишува со Вивиен Дејрел-Браунинг, која му пишала за да го исправи по една точка од католичката доктрина. Грин бил агностик, но кога подоцна почнал да размислува за брак со Вивиен, му паднало на ум дека, како што вели во својата автобиографија „Еден вид живот“, „треба барем да ја научи природата и границите на верувањата што таа ги држела“. Грин бил крстен на 28 февруари 1926 година и се венчале на 15 октомври 1927 година во црквата „Света Марија“ во Хемпстед, Лондон.
„Човекот од внатре“ (1929) бил првиот објавен роман на Грин; по неговиот поволен прием, тој ја напуштил работата во „Тајмс“ за да работи со полно работно време како романописец. Следните две книги, „Името на акцијата“ (1930) и „Гласини во самракот“ (1932), сепак бдоживеале неуспех и подоцна се откажал од нив. Неговиот прв вистински успех бил„Стамболскиот воз“ (1932), кој го презел Друштвото за книги и бил адаптиран како филмот „Ориент експрес“ во 1934 година.
Иако Грин се противел да биде опишан како римокатолички романописец, а не како романописец кој случајно бил католик, католичките религиозни теми се во коренот на голем дел од неговото пишување, особено „Брајтонската карпа“, „Моќта и славата“, „Срцето на материјата“ и „Крајот на аферата“, кои се наречени „златен стандард“ на католичкиот роман. Неколку дела, како што се „Доверливиот агент“, „Тивкиот Американец“, „Нашиот човек во Хавана“, „Човечкиот фактор“ и неговото сценарио за „Третиот човек“, исто така го покажуваат страсниот интерес на Грин за функционирањето и интригите на меѓународната политика и шпионажата. Во раните 1930-ти, Грин политички се префрлил налево. Читал левичарски писатели како Г.Д.Х. Кол и Џон Стречи; во 1933 година се приклучил на Независната лабуристичка партија. Ова поместување налево се одразува во ликовите и заплетот на неговиот петти роман <i id="mwAVg">„Тоа е бојно поле“</i>. Неговите подоцнежни политички припадности и убедувања биле понејасни.
Тој го надополнувал приходот како романописец со слободното новинарство, рецензии на книги и филмови за списанието „The Spectator“ и ко-уредување на списанието „Night and Day“. Неговите собрани филмски рецензии подоцна биле објавени како „The Pleasure Dome“ (1972). Филмската рецензија на Грин од 1937 година за „Wee Willie Winkie“, за „Night and Day“ - во која се вели дека деветгодишната ѕвезда, Ширли Темпл, покажувала „сомнителен стремеж“ што им се допаѓала на „мажи на средна возраст и свештеници“ - го испровоцирала „Twentieth Century Fox“ успешно да тужи за 3.500 фунти плус трошоци, и Грин ја напуштил Велика Британија за да живее во Мексико до завршувањето на судењето. Додека бил во Мексико, Грин ги развил идеите за романот што често се смета за негово ремек-дело, „Моќта и славата“.
До 1950-тите, Грин станал познат како еден од најдобрите писатели на својата генерација.
Мајкл Корда, негов доживотен пријател, а подоцна и уредник во „Simon & Schuster“, го забележал Грин на работа: Грин пишувал во мала црна кожна тетратка со црно пенкало и пишувал приближно 500 зборови. Корда го опишал ова како дневно покајание на Греам - откако ќе завршел, ја чувал тетратката до крајот на денот.
Неговите влијанија врз пишувањето ги вклучувале Хенри Џејмс, Роберт Луис Стивенсон, Хенри Рајдер Хагард, Џозеф Конрад, Форд Медокс Форд, Марсел Пруст, Шарл Пеги и Џон Бакан.
Дел од угледот на Грин како романописец е тоа што ги вплетува ликовите што ги запознал и местата каде што живеел во составот на неговите романи. Самиот Грин им одговорил на коментаторите кои го нарекле светот на неговата фикција имагинарно место:Некои критичари се осврнаа на еден чуден насилен регион од умот (зошто воопшто ја популаризирав таа последна придавка?) што го нарекуваат Гринленд, а јас понекогаш се прашував дали тие одат низ светот со трепкање. „Ова е Индокина“, сакам да извикам, „ова е Мексико, ова е Сиера Леоне внимателно и прецизно опишана. Бев дописник за весник, како и романописец. Ве уверувам дека мртвото дете лежеше во каналот токму во таа положба. Во каналот Фат Дием телата штрчеа од водата...Низ целиот свој живот, Грин патувал во она што тој го нарекувал диви и оддалечени места низ светот. Во 1941 година, патувањата довеле до тоа да биде регрутиран во MI6 од неговата сестра, Елизабет, која работела за агенцијата. Според тоа, тој бил испратен во Сиера Леоне за време на Втората светска војна. Ким Филби, за кој подоцна ќе се открие дека бил советски агент, бил супервизор и пријател на Грин во MI6. Грин поднел оставка од MI6 во 1944 година. Подоцна напишал вовед во мемоарите на Филби од 1968 година, „Мојата тивка војна“. Грин, исто така, се допишувал со разузнавачкиот офицер и шпион, Џон Кернкрос, четириесет години, а таа преписка се чува во библиотеката „Џон Џ. Бернс“, во Бостонскиот колеџ.
Грин првпат ја напуштил Европа на 30-годишна возраст во 1935 година на патување во Либерија, при што ја издал патеписната книга „Патување без карти“. Неговото патување во Мексико во 1938 година за да ги види ефектите од владината кампања за присилна антикатоличка секуларизација било платено од издавачката куќа „Longman“, благодарение на неговото пријателство со Том Бернс. Од тоа патување произлегле две книги, документарната книга „Беззаконски патишта“ (објавена како „Уште едно Мексико“ во САД) и романот „Моќта и славата“. Во 1953 година, Светата канцеларија од Ватикан го информирала Грин дека „Моќта и славата“ е штетна за угледот на свештенството; но подоцна, на приватна аудиенција со Грин, папата Павле VI му рекол дека, иако делови од неговите романи би навредиле некои католици, треба да ги игнорира критиките.
Во 1954 година, Грин заминал во Хаити, каде што се одвива филмот „Комичари“ (1966), кој тогаш бил под власта на диктаторот Франсоа Дувалије, познат како „Папа Док“, кој често престојувал во хотелот Олофсон во Порт о Пренс. Тој повторно го посетил Хаити кон крајот на 1950-тите. Како инспирација за неговиот роман „Случај на изгореници“ (1960), Грин поминал време патувајќи низ Африка, посетувајќи голем број колонии на лепрозни во Конгоскиот слив и во тогашниот Британски Камерун. За време на ова патување кон крајот на февруари и почетокот на март 1959 година, Грин се сретнал неколку пати со Андре де Јонг, водач на белгискиот отпор за време на Втората светска војна, кој е познат по тоа што воспоставил пат за бегство до Гибралтар преку Пиринеите за соборените сојузнички пилоти.