десно|мини|250x250пкс|Грбава јадичарка Длабоководни риби — риби кои живеат во темнината под површинските води, односно под епипелагичната или фототичната зона на морето.
Само околу 2% од познатите морски видови живеат во пелагичната средина. Ова значи дека тие живеат во водата, за разлика од бентосните организми кои живеат во или на морското дно. Длабокоморските организми генерално живеат во батијалната зона (1-4 км длабочина) и абисалната зона (4-6 км длабочина). Сепак, карактеристиките на длабокоморските организми, како што е биолуминисценцијата, може да се видат во мезопелагиската зона (200-1000м длабочина). Мезопелагската зона е дисфотична зона, што значи дека светлината таму е минимална, но сепак присутна. Слојот со минимално количество кислород постои некаде помеѓу длабочина од 700 и 1000 метри во зависност од локацијата. Ова подрачје е исто така местото каде што хранливите материи се најзастапени. Батијалната и абисалната зона се афотични, што значи дека светлината не продира во ова подрачје на океанот. Овие зони сочинуваат околу 75% од населениот океански простор.
Епипелагичната зона (0-200 метри длабочина) е областа каде што светлината продира во водата и се одвива фотосинтезата. Ова е познато и како фототична зона. Бидејќи обично се протега само неколку стотици метри под водата, околу 90% од волуменот на океанот е во темнина. Длабочините во морето се исто така исклучително непријателска средина, со температури што ретко надминуваат 3 °C и паѓаат до -1.8 °C (со исклучок на екосистемите на хидротермални отвори кои можат да надминат 350 °C), ниски нивоа на кислород и притисоци помеѓу 20 и 1000 атмосфери (2-100 MPa, 300–14.500 psi).
Еволуција Се шпекулира дека екосистемите во длабоките води можеби биле негостољубиви за 'рбетниот живот пред зголемениот прилив на хранливи материи во океанот за време на доцната јура и раниот креда период, по појавата на скриеносемените растенија на копно, што довело до зголемување на популацијата на безрбетници, дозволувајќи им на рибите за возврат да ги колонизираат овие екосистеми. Сепак, некои современи риби, како што се холоцефалиите, се потомци на многу постари лози, што укажува дека можеби се случиле многу порани колонизации на длабокото море од страна на 'рбетници, иако не се познати фосилни докази за ова.
Најраните познати записи за длабоководни риби се траги од фосили за кои има докази од исхрана и живот им се припишуваат на неидентификувани неотелеости (кои се однесуваат на Piscichnus и Undichna) од раната креда (130 милиони години стар) за кој се пронајдени во длабинската рамнина на поранешниот Пиемонт-Лигурски океан. Пред откривањето на овие фосили, немало докази за коскени риби од длабоките води постари од 50 милиони години во палеогенот. Потеклото на повеќето современи риби од е дополнително потврдено со филогенетски студии како што се оние на аулопиформните риби, кои укажуваат дека многу лози од длабоко море на овие групи потекнуваат околу ова време.
Иако записите од Паломбинскиот шкрилец претставуваат најрани записи за длабоководни коскени риби, формации што кои имаат фосили од длабоководни ајкули се познати и од подоцнежниот период на креда. Тие вклучуваат Нортамберлендска формација во Канада и слични наслаги во Ангола, кои обете зачувуваат фосили од таксони како што се хексанхиди, хламидоселахиди и мачкини ајкули, кои се познати од длабоководните живеалишта денес, но ретки во други формации од тоа време. Палеогени формации со фосилни заби од длабоководни ајкули се познати од Нов Зеланд за средниот палеоцен, и формации во Данска, Франција, Австрија и Мароко за време на еоценот. Морето Паратетис сè уште поддржувало длабоководни ајкули и раи во миоценот, кои се зачувани во формации во Унгарија.
Животна средина десно|мини|431x431пкс|Скалиран дијаграм на слоевите на пелагичната зона Во длабокиот океан, водите се протегаат далеку под епипелагичната зона и поддржуваат многу различни видови пелагични риби прилагодени на живот во овие подлабоки зони. Во длабоките води, морскиот снег е континуиран дожд од органски детритус што паѓа од горните слоеви на водниот столб. Неговото потекло лежи во активностите во рамките на продуктивната фототична зона. Морскиот снег вклучува мртов планктон, протести (дијатомеи), фекална материја, песок и друга неорганска прашина. „Снегулките“ растат со текот на времето и може да достигнат неколку сантиметри во дијаметар, патувајќи со недели пред да стигнат до океанското дно. Сепак, повеќето органски компоненти на морскиот снег се консумираат од микроби, зоопланктон и други животни што се хранат со филтри во првите 1000 метри од нивното патување, односно во рамките на епипелагичната зона. На овој начин, морскиот снег може да се смета за основа на длабокоморските мезопелагични и бентосни екосистеми: бидејќи сончевата светлина не може да ги достигне, длабокоморските организми во голема мера се потпираат на морскиот снег како извор на енергија. Бидејќи нема светлина во длабокото море (афотична средина), недостасуваат примарни производители, па голем дел од видовите се потпираат на морскиот снег како извор на исхрана.
Хидростатскиот притисок се зголемува за 1 атм за секои 10 м во длабочина. Длабокоморските организми имаат ист притисок во нивните тела како што се врши врз нив однадвор, па затоа не се афектирани од екстремниот притисок. Сепак, нивниот висок внатрешен притисок резултира со намалена флуидност на нивните мембрани бидејќи молекулите меѓусебно се притискаат. Флуидноста во клеточните мембрани ја зголемува ефикасноста на биолошките функции, најчесто производството на протеини, па затоа организмите се прилагодиле на оваа околност со зголемување на процентот на незаситени масни киселини во липидите на клеточните мембрани. Покрај разликите во внатрешниот притисок, овие организми развиле различна рамнотежа помеѓу нивните метаболички реакции од оние организми што живеат во епипелагичната зона. Дејвид Вортон, автор на „Живот на границите: Организми во екстремни средини“, пишува „Биохемиските реакции се придружени со промени во волуменот. Ако реакцијата резултира со зголемување на волуменот, таа ќе биде инхибирана од притисок, додека, ако е поврзана со намалување на волуменот, таа ќе биде засилена“. Ова значи дека нивните метаболички процеси на крајот мора да го намалат волуменот на организмот до одреден степен. десно|мини|Ајкула-наметка Повеќето риби што еволуирале во оваа сурова средина не се способни да преживеат во лабораториски услови, а обидите да се држат во заробеништво довеле до нивна смрт. Длабокоморските организми содржат простори исполнети со гас (вакуоли). Гасот е компресиран под висок притисок и се шири под низок притисок. Поради ова, познато е дека овие организми експлодираат ако излезат на површината.
Карактеристики десно|мини|Дијаграм на основните надворешни карактеристики на „гренадиер„. десно|мини| Ринохимера атлантика десно|мини|Гигантактис е длабокоморска риба со грбна перка чиј прв филамент станал многу долг и на врвот има биолуминисцентна фотофорна мамка. десно|мини|Пеликанска јагула десно|мини|Големооката туна крстари низ епипелагичната зона ноќе и мезопелагичната зона преку ден Рибите од длабокото море развиле различни адаптации за да преживеат во овој регион. Бидејќи многу од овие риби живеат во региони каде што нема природно осветлување, тие не можат да се потпираат само на својот вид за барање на плен, партнери и избегнување на предатори. Многу од овие организми се слепи и се потпираат на своите други сетила, како што се чувствителноста на промени во локалниот притисок и мирис, за да ја фатат храната и да избегнат да бидат фатени. Оние кои не се слепи имаат големи и чувствителни очи кои можат да користат биолуминисцентна светлина. Овие очи можат да бидат и до 100 пати почувствителни на светлина од човечките очи. Родопсин (Rh1) е протеин кој се наоѓа во клетките на стапчето на окото и им помага на животните да гледаат при слаба светлина. Додека повеќето 'рбетници обично имаат еден Rh1 опсин ген, некои длабокоморски риби имаат неколку Rh1 гени, а Diretmus argenteus, има 38. Ова зголемување на Rh1 гени може да им помогне на длабокоморските риби да гледаат во длабочините на океанот. Исто така, за да се избегне предаторство, многу видови се темни за да се вклопат во нивната околина.
Многу длабоководни риби се биолуминисцентни, со големи очи прилагодени на темнината. Биолуминисцентните организми се способни биолошки да произведуваат светлина преку активирање на молекули на луциферин, кои потоа произведуваат светлина. Овој процес мора да се одвива во присуство на кислород. Овие организми се чести во мезопелагичниот регион, под 200 метри. Повеќе од 50% од рибите во длабоко море, како и некои видови ракчиња и лигњи, се способни за биолуминисценција. Околу 80% од овие организми имаат фотофори - жлездени клетки што произведуваат светлина и содржат светлечки бактерии. Некои од овие фотофори содржат леќи, слични на оние во очите на луѓето, кои можат да го интензивираат или намалат емитувањето на светлината. Способноста за производство на светлина бара само 1% од енергијата на организмот и има многу намени: Се користи за барање храна и привлекување плен; заземање територија преку патрола; комуникација и наоѓање партнер и одвлекување на вниманието или привремено заслепување на предаторите за да избегаат. Исто така, во мезопелагичниот регион каде што сè уште продира малку светлина, некои организми се камуфлираат од предаторите под нив со осветлување на нивните стомаци за да одговараат на бојата и интензитетот на светлината одозгора, така што нема сенка. Оваа тактика е позната како контра-осветлување.
Животниот циклус на длабоководните риби може да е целосно во длабоките води, иако некои видови се раѓаат во поплитка вода и тонат по созревањето. Без оглед на длабочината каде што се наоѓаат јајцата и ларвите, тие се типично пелагични. Овој планктонски - лебдечки - начин на живот бара неутрална пловност. За да се одржи ова, јајцата и ларвите често содржат капки масло во нивната плазма. Кога овие организми се во нивната целосно зрела состојба, им се потребни други адаптации за да ги одржат своите позиции во водата. Општо земено, густината на водата предизвикува потисок нагоре - аспектот на пловноста што ги тера организмите да пловат. За да се спротивстави на ова, густината на организмот мора да биде поголема од онаа на околната вода. Повеќето животински ткива се погусти од водата, па затоа мора да најдат рамнотежа за да пловат. Многу организми развиваат пливачки меурчи за да останат на површина, но поради високиот притисок на нивната околина, рибите од длабоко море обично го немаат овој орган. Наместо тоа, тие покажуваат структури слични на хидрофоилите за да обезбедат хидродинамичен подем. Исто така, откриено е дека колку подлабоко живее рибата, толку повеќе желести се нејзините меса и поминимална е нејзината коскена структура. Тие ја намалуваат густината на ткивото преку висока содржина на масти, намалување на тежина на скелетот- постигнато преку намалување на големината, дебелината и содржината на минерали - а акумулацијата на вода ги прави побавни и помалку агилни од површинските риби. Облиците на телото на рибите од длабоко море генерално се подобро прилагодени за периодични налети на пливање отколку за постојано пливање.