мини|Echium auberianum мини|Белузлава змијоглавка („Гордоста на Мадејра“) мини|Echium judaeum мини|Echium horridum мини|Echium rauwolfii Змијоглавка или волчја опашка () — род на цветни растенија од семејството на лисичинките (Boraginaceae) кое содржи околу 70 видови и неколку подвидови.

Видовите змијоглавки се домородни во Северна Африка, од континентална Европа до Централна Азија и од макаронезиските острови каде што родот достигнува максимална разновидност. Дваесет и девет видови Echium се ендемски на архипелазите Канарски, Мадејра и Зелен ’Рт. Континенталните видови се тревни, додека многу од ендемските видови на макаронезиските острови се дрвенести повеќегодишни грмушки.

Етимологија Латинското име на родот Echium потекнува од (грчкиот збор ) ехион, се однесува на Echium plantagineum (тегавестата змијоглавка) и самиот произлегува од грчкиот поим и датира од Диоскорид, кој забележал сличност помеѓу обликот на оревчињата и главата на змија. Родот Echium бил објавен од Карл Линеј во 1753 година.

Опис

Едногодишни или повеќе годишни растенија или грмушки со четинести влакна поставени на брадавичести израстоци. Листовите последователни, ланцентни, елиптични, јајцевидни или лопатовидни, присегнати или на дршки, густо препокриени со четинести влакна. Цветовите собрани во прости или разгранети соцветија кои потсетуваат на метличка. Чапката длабоко петделна со линејни и копјести сегменти. Венчето е со сина, црвена, розева, жолтеникаво или со бела боја. Косо инковидно, обично со прстен од 10 мали лушпи или снопчиња од влакна од основата но без лушпи или задебелувања во горниот дел. Венечната трубичка е права а проширениот дел од венчето е со кос раб, со целокрајна или слабо дводелна уста и троделна долна усна. Прашниците се со нееднаква должина, обично прицврстени под средината на венчето, ја надминуваат неговата должина или се во неговата внатрешност. Столпчето е подолго од венчето, жигот главичесто задебелен, плитко всечен или длабоко разделен на два дела. Оревчињата јајцевидни, триаголно-јајцевидни, со брадавичеста површина.

Одгледување и употреба Многу видови се користат како украсни и градинарски растенија и може да се најдат во соодветни климатски услови низ целиот свет. Некои видови од растенијата змијоглавки, се застапени и во Република Македонија.

На Крит, на италијанската змијоглавка (Echium italicum) нејзините нежни изданоци се јадат варени или барени.

Со видовите се хранат ларвите на некои видови пеперутки, вклучувајќи ги Coleophora onosmella и Triodia sylvina.

Во некои земји, екстрактот од змијоглавка се користи како лек за разни болести и се верува дека има корисни својства.

Масло од семе на змијоглавка Маслото од семки од E. plantagineum содржи високи нивоа на алфа-линоленска киселина (ALA), гама-линоленска киселина и стеаридонска киселина, што го прави вредно во козметичките и козметичките апликации, со понатамошен потенцијал како функционална храна, како алтернатива на рибините масла. Сепак, и покрај високата содржина на ALA, маслото од семки од echium не ги зголемува нивоата на докозахексаеноична киселина и еикозапентаеноична киселина.

Инвазивност Некои видови се широко одомаќинети во средоземната клима, вклучувајќи ги Јужна Африка, Австралија, Нов Зеланд и делови од Јужна Америка и САД. На пример, тегавестата змијоглавка (E. plantagineum) станала значајно инвазивен вид во Австралија.

Видови Прифатени се 68 видови. Во Македонија се застапени четири растенија наречени „змијоглавка“, од кои три се во овој род, а еден денес е во Pontechium. Сите тие се означени со во списокот.

Echium acanthocarpum Echium aculeatum Echium albicans Echium amoenum Echium anchusoides Echium angustifolium Echium arenarium Echium asperrimum Echium auberianum Echium × bailaderense Echium bethencourtii Echium boissieri Echium × bond-spraguei Echium bonnetii Echium brevirame Echium callithyrsum Echium candicans Echium canum Echium clandestinum Echium creticum Echium decaisnei Echium flavum Echium gaditanum Echium giganteum Echium glomeratum Echium handiense Echium hierrense Echium horridum Echium humile Echium hypertropicum Echium italicum — италијанска змијоглавка Echium judaeum Echium khuzistanicum Echium × lemsii Echium leucophaeum — белосива змијоглавка Echium × lidii Echium longifolium Echium lusitanicum Echium modestum Echium montenielluense Echium nervosum Echium onosmifolium Echium pabotii Echium parviflorum Echium perezii Echium petiolatum Echium pininana Echium pitardii Echium plantagineum — тегавеста змијоглавка Echium portosanctense Echium rauwolfii Echium rosulatum Echium rubrum Echium sabulicola Echium salmanticum Echium simplex Echium spurium Echium stenosiphon Echium strictum Echium suffruticosum Echium sventenii Echium x taibiquense Echium tenue Echium thyrsiflorum Echium triste Echium trygorrhizum Echium tuberculatum Echium velutinum Echium virescens Echium vulcanorum Echium vulgare — обична змијоглавка Echium webbii Echium wildpretii — Вилдпретова змијоглавка

Порано во родот

Megacaryon orientale (како Echium orientale ) Pontechium maculatum (како Echium maculatum ) — дамчеста змијоглавка

Наводи

Категорија:Флора на Македонија Категорија:Флора на Европа Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј