мини|230x230пкс|Косовска брза помош мини|230x230пкс|Безбедност на пациентите во Косово Во минатото, можностите на Косово да развие современ систем на здравствена заштита биле ограничени. Нискиот БДП во 1990 година доолнително ја влошило ситуацијата. Сепак, основањето на Медицинскиот факултет на Универзитетот во Приштина означил значаен развој во здравствената заштита. Ова било проследено и со отворање на различни здравствени клиники, што овозможило подобри услови за професионален развој.

Денес ситуацијата е променета и здравствениот систем во Косово е организиран во три сектори, вклучувајќи примарна, секундарна и терцијарна здравствена заштита. Примарната здравствена заштита во Приштина е организирана во тринаесет центри за семејна медицина QKMF. (2010-2014). Njesite me Adresa dhe Nr.Telefonit. Available: . Last accessed 23 February 2014. и 15 амбулантски единици. Секундарната здравствена заштита е децентрализирана во седум регионални болници. Иако Приштина нема регионална болница, таа го користи Универзитетскиот клинички центар на Косово за здравствени услуги. Универзитетскиот клинички центар на Косово ги обезбедува своите здравствени услуги во 12 клиники, каде што се вработени 642 лекари. На пониско ниво, домашните услуги се обезбедуваат за неколку ранливи групи кои не се во можност да стигнат до здравствените установи. Здравствените услуги на Косово денес се фокусирани на безбедноста на пациентите, контролата на квалитетот и асистираното здравје.

Денес, здравствените установи минуваат низ некои длабоки реформи насочени кон обезбедување децентрализирани услуги и покривање на сите жители на заедницата со пакети за здравствено осигурување.

Статистика мини|Процент на вработеност на жени (66%) и мажи (34%) во здравствените установи (УЦКК) Статистичката агенција на Косово е професионална институција која започнала со работа од 1948 година, со седиште во Приштина. Таа собира, обработува и објавува официјални статистички податоци. Од 2011 година, оваа агенција функционира во рамките на кабинетот на премиерот. Финансирана е од консолидираниот буџет на Косово и е поддржана од донатори. Тие имаат професионална и техничка соработка со сите министерства на Владата на Косово, особено со Министерството за економија и финансии, Централната банка на Косово, Евростат, Меѓународниот монетарен фонд, Светската банка, ШАМРО, Оддел за меѓународен развој, УНФПА, УНДП, УНИЦЕФ и многу други меѓународни институции. Според студијата направена од Министерството за јавна администрација на Косово, бројот на вработени жени во здравствените установи на Косово бил значително поголем во текот на претходните години. Во 2010 година имало 8.928 вработени жени и 4.282 мажи. Овој број имал мало зголемување во корист на вработените мажи за еден процент во 2012 година.

Универзитетскиот клинички центар на Косово (УКЦК) имал 870 лекари во 2010 година, додека во 2012 година овој број се намалил на 642. Одделот за гинекологија имал најмногу персонал во текот на претходните три години, додека неврохирургијата имала најмал.

Стапката на смртност во 2009 година изнесувала 836 пациенти во регионалните болници , од кои 39% биле во Регионалната болница во Призрен, 21,5% во Пеќ, 20% во Ѓаковица, 17,7% во Гњилане, 1,0% во Вуштри и 0,1% во Урошевац. Во 2010 година, регионалната стапка на смртност изнесувала 806 пациенти.

Оддели за здравствена заштита По Коовската војна во 1999 година, имало големи подобрувања во здравствената заштита. Медицинските служби добиле неколку донации, а меѓународната финансиска поддршка драматично се зголемила. Биле изградени и реновирани многу згради, бројот на персонал се проширил, а бројот на пациенти кои барале медицински услуги значително се зголемил. Највисокиот орган за здравствена заштита во Република Косово е Министерството за здравство на Косово.

Како и во другите земји, здравствениот систем на Косово е организиран на три нивоа: примарна, секундарна и терцијарна здравствена заштита.

Примарна здравствена заштита (ПЗЗ) Примарната здравствена заштита се однесува на професионалните здравствени услуги кои се нудат на заедницата, обично од медицинска сестра или општ лекар. Таа опфаќа широк спектар на здравствени и превентивни услуги, како што се поддршка и подеднаква грижа за целата заедница, вклучително и за оние со пониски приходи, обезбедување здравствено образование, советување за превенција на болести, скрининг и промовирање на подобри животни средини. Примарната здравствена заштита станала основен концепт за Светската здравствена организација како резултат на Декларацијата од Алма Ата (1978). Од Декларацијата од Алма Ата, здравствената состојба на ниво на земјата претрпела големи промени. Имало многу модификации во демографските профили, социо-економската средина и намалување на изложеноста на ризик и честите болести. Примарната здравствена заштита е достапна за поединци и семејства, кои доаѓаат од различни општини, со прифатливи цени кои можат да се покријат од владини средства, како и од заедницата. Косово се состои од вкупно 36 општини, од кои сите имаат свои сопствени медицински центри. Примарната здравствена заштита на Косово е организирана на две одделни нивоа, како што се: Центри за семејна медицина (ЦМ) и Амбулантски здравствени единици. Географски изолираните општини имаат основано и некои породилишта, како што се Центрите за благосостојба на жените, кои служат за итни случаи на благосостојба на жените.

Центри за семејна медицина Табелата подолу ги прикажува главните Центри за семејна медицина во Приштина и нивните местоположби. Медицински центар Место QKMF Ул. „Фехми Агани“ бр. 20 QMF-I Ул. Илир Конушефци QMF-II Кодра е Тримаве QMF-III Ул. „Џеладин Курбалиу“ QMF-IV Ул. „Џемајл Ибиши“ QMF-V Ул. „Нена Терезе“ - Дардани QMF-VI Ул. „Хизри Тала“ QMF-VII Емшир QMF Хајвали QMF Беси Беси QMF Мат Матикан DAT Ул. „Фехми Агани“ бр. 20 Стоматолошка поликлиника Ул. „Луан Харадинај“ бр. 20

Амбулантни медицински единици Табелата подолу ги прикажува амбулантските медицински единици во Приштина и нивните местоположби. Центар Адреса Амбуланта Љукаре Амбуланта Кекеколе Амбуланта Колик Амбуланта Дабишевц Амбуланта Шкабај Амбуланта Барилеве Амбуланта Бардхош Амбуланта Кишнице Амбуланта Сливове Амбуланта Вити Амбуланта Булај Амбуланта Флотацион Амбуланта Мрамур Амбуланта Риманишт Итна помош Улпијана Недостаток на специјалисти за семејна медицина

Примарните медицински центри обично се справуваат со проблеми како што се мали податоци во регистарот на граѓани, неточни адреси или голем број миграции на заедницата од руралните во урбаните средини. До 2013 година, Министерството за здравство потпишало договор со британски колеџ за обука на дипломирани лекари од Косово во Велика Британија. Центрите за семејна здравствена заштита во Косово имале потреба од 1.000 специјалисти по семејна медицина и поседувале само половина од тој број лекари кои обезбедувале услуги за примарна здравствена заштита.

Секундарна здравствена заштита Секундарната здравствена заштита се однесува на повисоко ниво на систем за здравствена заштита, во кој пациентите од примарната здравствена заштита се упатуваат на поспецијализирани третмани. Секундарното ниво на здравствена заштита вклучува медицински услуги обезбедени од специјалист или понапредни установи, по упатување од матичен лекар, што бара поспецијализирано знаење, вештина или опрема од матичниот лекар. Програмите за секундарна превенција ги распознаваат и лекуваат асимптоматските лица, кои веќе биле изложени на различни фактори на ризик или имаат какви било претклинички болести, без никакви клинички симптоми. Овие активности се фокусирани на ран скрининг на асимптоматски пациенти кои се склоети да ја развијат болеста без каква било можна превенција или третман. Скрининг тестовите се пример за секундарни превентивни активности, бидејќи се спроведуваат дури и кај пациенти кои не покажале никакви клинички симптоми на болести, како што се: хиперлипидемија, хипертензија, рак на дојка, рак на простата и многу други. Секундарната здравствена заштита ја нудат регионални болници во општини како што се Митровица, Пеќ, Ѓаковица, Призрен и Гнилане.

Регионални болници Освен Универзитетскиот клинички центар на Косово (УКЦК), кој е единствениот центар за терцијарна здравствена заштита, постојат и седум регионални болници кои ги нудат своите услуги за секундарна здравствена заштита. Поголемиот број од пациентите упатени во УКЦК доаѓаат од регионалните болници. Регионалните болници во Косово се:

Подрачна болница во Призрен Подрачна болница во Пеќ Подрачна болница во Ѓаковица Подрачна болница во Урошевац Подрачна болница во Гилане Подрачна болница во Митровица Подрачна болница во Вучитрн

Терцијарна здравствена заштита Терцијарната здравствена заштита е највисокото специјализирано медицинско ниво, кое нуди посложени процедури и третмани кои ги извршуваат специјалисти. Терцијарните активности вклучуваат третман на веќе воспоставени болести, успеваат да ги вратат пациентите на нивното највисоко функционално ниво, ги минимизираат негативните ефекти од болеста и понатамошните компликации.

Специјализираните медицински услуги за терцијарна здравствена заштита на Косово ги нудат медицински институции како што се Универзитетскиот клинички центар на Косово, Универзитетскиот стоматолошки клинички центар на Косово, Националниот центар за трансфузија на крв, Националниот институт за медицина на трудот, Медицинскиот центар за спорт и рекреација, Националниот институт за јавно здравје и Медицинскиот факултет на Приштинскиот универзитет. Голем дел од услугите за терцијарна здравствена заштита погрешно се користат наместо услугите за примарна и секундарна здравствена заштита од жителите на Косово. мини|Универзален клинички центар на Косово - Оддел за итни случаи

Универзитетски клинички центар на Косово (УКЦК) Универзитетскиот клинички центар на Косово е главната терцијарна здравствена установа која се наоѓа во Приштина и која нуди најспецијализирани медицински услуги. Се состои од Центар за итна медицинска помош, 12 клиники, Национален институт за јавно здравје, Централна аптека, приватни аптеки и институти како што се анатомија, патологија, физиологија, фармакологија и токсикологија.

Клиники на УКЦК - Човечки ресурси

Следната табела ги прикажува вкупните човечки ресурси кои работат во Универзитетскиот клинички центар на Косово, вклучувајќи специјализирани лекари и медицински сестри за 12 клиники, Одделот за итна медицинска помош, Националниот институт за јавно здравје на Косово и Централната аптека. УКЦК Специјализирани лекари Медицински сестри Вкупно вработени Пулмонолошка клиника 11 36 47 Клиника за детска хирургија 7 25 32 Клиника за неврохирургија 7 25 32 Уролошка клиника 11 31 42 Хируршка клиника 52 164 216 Клиника за дерматологија и сексуално преносливи болести 18 25 43 Клиника за гинекологија и акушерство 61 265 326 Национален институт за јавно здравје 37 27 64 Оддел за анестезија и интензивна нега 44 154 202 Централна аптека 21 20 41 Клиника за психијатрија 16 47 63 Клиника за неврологија 19 59 78 Педијатриска клиника 37 176 213 Ортопедска клиника 37 103 140 Центар за итна медицинска помош 20 78 98

Национален институт за јавно здравје на Косово мини|Национален институт за јавно здравје на Косово