Сергеј Леонидович Магнитски (; ; 8 април 1972 година – 16 ноември 2009 година) — руски даночен советник одговорен за разоткривање на корупција и злоупотреба на службена должност од страна на руски владини службеници додека го застапувал клиентот „Hermitage Capital Management“ . Неговото апсење во 2008 година и последователната смрт по единаесет месеци во полициски притвор предизвикало меѓународно внимание и официјални и неофицијални истраги за наводи за измама, кражба и кршење на човековите права во Русија. Неговото посмртно судење било прво од таков вид во Руската Федерација.
Магнитски тврдел дека имало кражба од големи размери од руската држава, санкционирана и извршена од руски службеници. Тој бил уапсен и на крајот починал во затвор седум дена пред истекот на едногодишната казна во која можел законски да биде притворен без судење. Вкупно, Магнитски отслужил 358 дена во московскиот затвор Бутирка. Тој развил жолчни камења, панкреатитис и затнат жолчен меур, а му била одбиена и медицинска нега. Советот за човекови права формиран од Кремљ открил дека бил физички нападнат кратко пред неговата смрт. Неговиот случај станал меѓународно познат.
Конгресот на Соединетите Американски Држави и претседателот Барак Обама го донеле Законот за Магнитски кон крајот на 2012 година, со што им забраниле на руските функционери за кои се верува дека се вмешани во смртта на Магнитски да влезат во Соединетите Американски Држави или да го користат нивниот банкарски систем. Како одговор на тоа, Русија го осудила Законот и тврдела дека Магнитски е виновен за злосторства. Речиси десетина други земји, како и Европската Унија, последователно го спровеле или разгледале законодавството за Магнитски.
На почетокот на јануари 2013 година, „ Фајненшл тајмс“ напишал дека „случајот Магнитски е скандалозен, добро документиран и ја опфаќа темната страна на путинизмот“.
Позадина Магнитски бил ревизор во московската адвокатска фирма „Фајерстоун Данкан“, работејќи за нејзиниот сопственик, Џејмисон Фајерстоун. Тој работел со клиентот на „Фајерстоун Данкан“ , „Хермитаж Капитал Менаџмент“, фирма за инвестициско советување обвинета за даночно затајување и даночна измама од страна на руското Министерство за внатрешни работи.
Во текот на годините од своето работење, „Ермитаж“, во неколку наврати, доставувал информации до печатот за корпоративното и владиното лошо работење и корупција во државните руски претпријатија. Коосновачот на компанијата „Ермитаж“, Американецот Бил Браудер, бил протеран од Русија во ноември 2005 година како наводна национална закана; Браудер пристигнал во Москва, му било кажано дека неговата виза е поништена и бил депортиран следниот ден. Браудер изјавил дека претставува закана само „за корумпираните политичари и бирократи“ во Русија и верувал дека е отстранет за да ја остави својата компанија отворена за експлоатација.
Поттикнат од генералот на ФСБ Виктор Воронин по Александар Кувалдин (), кој бил оперативец на Дирекцијата „К“ на СЕБ на ФСБ, ги изнел своите наоди во извештај до Воронин, препорачувајќи го кривичното гонење на Сергеј Магнитски од фондот „Ермитаж Капитал“, Воронин ја додал својата резолуција за извештајот и ја испратил до московската полициска управа, која покренала кривична постапка против Магнитски.
На 4 јуни 2007 година, канцеларијата на „Ермитаж“ во Москва била претресена од околу 20 службеници на Министерството за внатрешни работи. Канцелариите на „Фајерстоун Данкан“ исто така биле претресени. Службениците имале налог за претрес во кој се тврди дека „Камаја“, компанија управувана од „Ермитаж“, ги преплатила своите даноци. Ова било многу нерегуларно, бидејќи руските даночни власти штотуку писмено потврдиле дека оваа компанија го преплатила својот данок. Во двата случаи, налозите за претрес дозволувале заплена на материјали поврзани единствено со „Камаја“. Но, во двата случаи, службениците незаконски ги заплениле сите корпоративни, даночни документи и печати за секоја компанија што платила голема количина руски даноци, вклучувајќи документи и печати за многу од руските компании на „Ермитаж“. Во октомври 2007 година, Браудер добил вест дека една од фирмите што се одржуваат во Москва има судење против неа за наводен неплатен долг од стотици милиони долари. Според Браудер, ова било прв пат да чуе за овој судски случај и не ги познавал адвокатите што ја застапувале неговата компанија на суд. Магнитски бил назначен да го истражи случајот.
Разоткривање на скандалот Во својата истрага, ревизорот Магнитски дошол до верување дека полицијата ги дала материјалите земени за време на полициските претреси на организирани криминалци, кои ги искористиле за да преземат три руски компании на Ермитаж и кои лажно вратиле 230 милиони долари (140 милиони фунти) од даноците претходно платени од Ермитаж. Тој исто така тврдел дека полицијата го обвинила Ермитаж за даночно затајување единствено за да ги оправда полициските претреси, за да можат да ги земат материјалите потребни за да ги киднапираат компаниите на Ермитаж и да ја извршат измамата со враќање на данок. Сведочењето на Магнитски ја имплицирало полиција, судство, даночни службеници, банкари и руската мафија. И покрај првичното отфрлање на неговите тврдења, основното тврдење на Магнитски дека Ермитаж не извршил измама - туку бил жртва на неа - на крајот било потврдено. Раководител се изјаснил за виновен во случајот за „измама преку претходен договор“, иако раководителот тврдел дека полицијата не била дел од планот. Сепак, пред тоа, Магнитски станал предмет на истрага од страна на еден од полицајците против кои сведочел како вмешан во измамата. Според Браудер, Магнитски бил „човекот на кого се обраќаат“ во Москва за судови, даноци, казни, сè што има врска со граѓанското право“.
Според истрагата на Магнитски, документите што ги одзела руската полиција во јуни 2007 година биле искористени за фалсификување на промена на сопственоста на Ермитаж. Крадците ги употребиле фалсификуваните договори за да тврдат дека Ермитаж должи 1 милијарда долари (~ 1,45 милионие долари) во 2024) на фиктивни компании. Без да биде познато на „Ермитаж“, тие тврдења подоцна биле потврдени од судиите. Во секој случај, адвокатите ангажирани од крадците да го претставуваат „Ермитаж“ се изјасниле за виновни во име на компанијата и се согласиле со тврдењата, со што добиле казни за долгови што не постоеле; сето тоа додека службениците на „Ермитаж“ не биле свесни за овие судски постапки.
Новиот сопственик, со седиште во Татарстан, се покажало дека е Виктор Маркелов, осуден убиец ослободен две години по издржувањето на казната. Лажниот долг на компанијата бил искористен за да се прикажат компаниите како непрофитабилни, со цел да се оправда враќањето на данок од 230 милиони долари што компаниите ги платиле кога биле под контрола на „Ермитаж“. Повратот на данокот било извршено на Бадник 2007 година и претставувало најголемо враќање на данок во руската економска историја.
Ермитаж контактирал со руската влада со наодите од својата истрага. Парите, кои не биле на Ермитаж, ѝ припаѓале на руската држава. Наместо да покренат постапка против полицијата и крадците, руските власти отвориле кривична постапка против Магнитски.
Старателство и смрт мини|282x282пкс|Гробот на Магнитски на гробиштата Преображенски, Москва. Магнитски бил уапсен и затворен во затворот Бутирка во Москва во ноември 2008 година, откако бил обвинет за договарање со Ермитаж. Задржан 11 месеци без судење, како што објавил „Телеграф“, тој бил „одбиен од посети од неговото семејство“ и „присилен во сè полоши ќелии“. Тој развил жолчни камења, панкреатит и калкулозен холециститис, за што му бил даден несоодветен медицински третман за време на неговото затворање. Операција била наредена во јуни, но никогаш не била извршена; шефот на притворниот центар Иван П. Прокопенко подоцна изјавил дека „...не го сметал Магнитски за болен... Затворениците често се обидуваат да се претстават како болни со цел да добијат подобри услови“.
На 16 ноември 2009 година, осум дена пред да мора да биде ослободен доколку не биде изведен на суд, Магнитски починал. Затворските службеници прво ја припишале неговата смрт на „руптура на абдоминалната мембрана“, а подоцна на срцев удар. Новинарите дознале дека Магнитски се жалел на влошување на болките во стомакот пет дена пред неговата смрт и дека до 15-ти повраќал на секои три часа и имал видливо отечен стомак. На денот на неговата смрт, затворскиот лекар, верувајќи дека Магнитски имал хронична болест, го испратил со брза помош, а подоцна и го префрлил во медицинското одделение на затворот „Матроскаја Тишина“, кое било опремено да му помогне. Но, хирургот таму - кој го опишал Магнитски како „возбуден, обидувајќи се да се скрие и велејќи дека луѓето се обидуваат да го убијат“ - му препишал само лек против болки и го оставил да добие психијатриска проценка. Магнитски бил пронајден мртов во неговата ќелија малку повеќе од два часа подоцна.
Според Људмила Алексеева, лидерка на Московската Хелсиншка група, Магнитски починал од тепање и мачење од страна на неколку службеници на руското Министерство за внатрешни работи. Во официјалниот смртоносен лист било наведено „затворена повреда на черепот“ како причина за смртта (покрај другите споменати погоре), а обдукцијата покажала бројни модринки и рани на нозете и рацете на Магнитски. Друга обдукција од 2011 година ја прикажала смртта како предизвикана од „трауматска примена на тап тврд предмет (предмети)“, што е потврдено со „абразии, екхимоми, изливи на крв во меките ткива“.
Новинарот Овен Метјуз го опишал страдањето на Магнитски во московскиот затвор Бутирка на лседниот начин:Според тажниот затворски дневник на [Магнитски], истражителите постојано се обидувале да го убедат да сведочи против Ермитаж и да ги отфрли обвинувањата против полицијата и даночните власти. Кога Магнитски одбил, бил преместен во сè полоши делови од затворот, и на крајот му бил одбиен медицински третман што можел да му го спаси животот.
Последици и официјални истраги Независно истражно тело, Московската комисија за јавен надзор, во декември 2009 година посочило дека врз Магнитски бил извршен „психолошки и физички притисок“. Една од комесарите изјавила дека иако првично верувала дека неговата смрт се должи на лекарска небрежност, таа развила „застрашувачко чувство дека не станува збор за небрежност, туку дека до одреден степен е ужасно, да се каже, убиство со умисла“.
Во ноември 2009 година, рускиот претседател Дмитриј Медведев наредил официјална истрага. Руските власти не ја завршиле сопствената истрага до декември 2009 година, но 20 високи затворски службеници веќе биле отпуштени како резултат на случајот. Во декември 2009 година, во два одделни декрети, Медведев го отпуштил Александар Пискунов, заменик-началник на Федералната казнено-поправна служба, и потпишал закон со кој се забранува затворање на лица осомничени за даночни кривични дела. Се верува дека смртта на Магнитски е поврзана и со отпуштањето на генерал-мајор Анатолиј Михалкин, поранешен началник на московската дивизија на одделот за даночни кривични дела на Министерството за внатрешни работи. Михалкин бил меѓу оние обвинети од Магнитски за учество во измама.
Телевизијата „Опалеск“ објавила видео на 8 февруари 2010 година, во кое основачот на „Хермитаж капитал менаџмент“, Бил Браудер, открил детали за маките на Сергеј Магнитски за време на неговите 11 месеци во притвор. На 25 јуни 2010 година, радио станицата „Ехо на Москва“ објавила дека Одделот за сопствена безбедност на руското Министерство за внатрешни работи започнал истраги против потполковникот Артјом Кузнецов, кој е обвинет за неправилно затворање на Магнитски. Истрагата била одговор на жалбата на „Хермитаж капитал менаџмент“ и државната секретарка на Соединетите Американски Држави, Хилари Клинтон. Во февруари 2011 година, истрагата, која сè уште не идентификувала осомничени, била продолжена до мај.