Алејдин Ерден Али-паша (; Согут, – , 1331) — син на Осман I, првиот отомански владетел, и полубрат на Орхан I, кој го наследил својот татко на чело на Отоманското Царство. Неговата мајка била Рабија Бала-хатун, ќерка на шеикот Едебали. Не е сигурно дали Алејдин или Орхан бил постариот син. Некои историчари тврдат дека Алејдин бил втор син на Осман, но други тврдат дека постои голема веројатност дека тој бил најстариот. Сепак, Орхан владеел со земјата и станал првиот отомански владетел кој ја зел титулата султан. Според традицијата и отоманската историографија, како што е претставена од историчарот Идрис Битлиси, Алејдин бил попасивен од својот брат воин, и затоа останувал дома наместо да се бори за проширување на новоформираното царство и станал прв голем везир на Отоманското Царство, додека неговиот брат бил султан. Тој добил обука за управување со државните работи. Постои голема веројатност дека Орхан бил избран да го наследи водството на царството поради неговите вештини како воин.

Животопис За разлика од подоцнежната отоманска историја, кога наследувањето станало прашање што можело да доведе до насилна граѓанска војна, Алејдин мирно го прифатил своето место и немало никаква кавга меѓу браќата. Алејдин брзо се покорил на владеењето на својот брат, нудејќи му ја својата верност и со тоа стекнувајќи го почитувањето на владата и на народот. Всушност, се смета дека Алејдин уживал во опуштен начин на живот и бил повеќе загрижен за фактот дека нивниот татко нему и на Орхан не му оставил богатство заедно со царството, отколку за прашањето на наследувањето. Врските меѓу овие двајца браќа, за разлика од многу други отомански принцови, останале пријателски до крајот на нивниот живот. Поради неговата обука во државните работи, Орхан побарал совет од Алејдин, кој доброволно го добил. За возврат, Алејдин го побарал селото Фодра и неговото барање било исто така одобрено.

Во 1328 или 1329 година, Алејдин се сретнал со Орхан за да му честита за неодамнешното освојување на Измит. За време на оваа посета, Алејдин го дал својот најважен придонес во Отоманското Царство. Тој му дал три предлози на Орхан со цел да се подобри ефикасноста и легитимитетот на раното Отоманско Царство. Овие три предлози вклучувале воведување на монетарен систем, избор на официјална отоманска носија и целосна реорганизација на војската.

Во текот на годините 1328 и 1329 година, сребрени монети биле печатени со името на Орхан. На предната страна, тие го прикажувале исламскиот член на верата. На другата страна, пишувало (на арапски): „Нека Аллах го направи неговото владеење вечно.“

Во истата традиција како Византијците кои имале капи и костими од богато извезен материјал, за владините и воените работници се избирал официјален, но поскромен костум. Додека на пошироката јавност ѝ било дозволено да носи што сака, „конусна капа од бел филц била пропишана врз основа на високо ценетата арапска максима „најдобрата облека е белата““. На овој начин, воените и владините претставници можеле да го потврдат својот легитимитет во лидерството.

Организацијата на војската доживеала целосна реконструкција. Аладин предложил војската да се подели на подгрупи, а по еден офицер да биде поставен за контрола на секој дел. Оваа организација изгледа исклучително едноставна, што води до заклучок дека пред ова, немало контрола врз војската. Исто така, Аладин предложил да се воспостави контингент од пешадиски војници кои би можеле да бидат повикани за време на војна. Овие војници, кога биле воспоставени, немале обука и идејата пропаднала. Подоцна, оваа неуспешна идеја била заменета со Јаничарскиот корпус, но не постојат докази дека Аладин имал каква било врска со развојот на јаничарите.

Покрај неговото учество во државните работи на Отоманското Царство, се смета дека Алејдин водел многу побожен, мирен живот. Тој изградил неколку џамии. Џамијата Алејдин-бег во Бурса, завршена во 1335 година, претставува типичен пример за едноделна џамија. Таа е многу напредна архитектура, со 8,2 квадратни метри и трем со три дела. Куполата е потпрена на турски триаголници и има едно минаре. Според тоа, „блиската совршеност на џамијата (Алејдин-бег) во Бурса се наоѓа во едноставноста во која се изразува идеален простор“ (Гудвин 18). Иако, денес, откако била реставрирана во 19 век, источните и западните прозорци повеќе не се директно спроти, туку малку искривени. Минарето, доколку е оригинално, е првиот пример за минаре, но поради архитектонските слабости предизвикани од поставувањето на минарето, многу веројатно е подоцнежен додаток.

Алејдин-бег починал во 1331 или 1332 година и е погребан во Бурса. Тој лежи во царското турбе на Осман I во Бурса, изградено од неговиот брат Орхан.

Потомство Алејдин-паша се оженил со ќерката на извесен Балад, со која имал пет сина и три ќерки:

Килич-бег, кој имал потомци; Хизир-бег, кој имал потомство; Мехмед-бег, кој имал син и ќерка; Ибрахим-бег, кој имал син и ќерка; Шахи Челеби, кој имал ќерка; Тачи-хатун; Ајше-хатун; Паша-хатун.

Во популарната култура Во турската историска белетристична телевизиска серија Осман: Основачот и во нејзиното продолжение Орхан: Основачот, Алејдин Али-паша е портретиран од турскиот глумец Омер Фарук Аран.

Наводи

Извори

Категорија:Родени во 1280-тите Категорија:Починати во 1331 година Категорија:Отомански Турци Категорија:Отоманска династија Категорија:Деца на Осман I