мини|Малечката 14-годишна танчарка, дел од статуата на Мари од Дега. Мари Геновева ван Гетам (или Готен; - ) — француска студентка по балет и танчерка во балетот на Париската опера и модел за статуата на Едгар Дега ,,Малечката 14-годишна танчарка“ (франц: La Petite Danseuse de Quatorze Ans).

Ран живот Мари била ќерка на перачка и кројач, кои дошле во Париз на почетокот на 1860 година од Белгија. Таа била родена во 1865 година во разновидниот 9 округ во Париз. Имала 3 сестри, првата, Антоанета која била родена во Брисел во 1861 година и втората, Мари која за жал починала 18 дена по нејзиното раѓање во 1864 година и помала сестра, Луиз Жозефина, родена во Париз во 1870 година, која го усвоила презимето Шарлот и починала таму во 1945 година. Нејзиниот татко починал некаде помеѓу 1870 и 1880 година, оставајќи ја мајката на Мари да се грижи за своите три ќерки со приходите на перачка.

Во 1865 година, годината кога се родила Мари, семејството се преселило во камена станбена зграда на „Ру Нотр Дам де Лорет“ наречена „Плоштад Бреда“ во близина на студиото на Дега на „Ру Сен Жорж“. Квартот Бреда бил една од најсиромашните и најнечистите области во градот и било исполнето со проституција.

Во 1880 година, по честото менување на местото на живеење, семејството се населило на „Ру де Дуе“ на долните падини на Монмартр, на неколку блока од студиото на Дега, кое тогаш се наоѓало на „Ру Фонтен“.

Во 1878 година, Мари и Шарлот биле примени во танчерското училиште на Париската опера, каде што Антоанета била вработена како статист.

Во 1880 година, Мари го положила испитот, со што била примена во корпусот на балетот на балетот на Париската опера и дебитирала на сцената во Ла Кориган.

Мари и Дега Помеѓу 1878 и 1881 година, Дега ја цртал, сликал и вајал Марија во уметнички дела, вклучувајќи ги „Танчарка со вентилатор“, „ Час по танцување“, „Танчарка во одмарање“, бројни подготвителни скици и најпозната „Малечката 14-годишна танчарка“.

Дега често посетувал балетски претстави во Париската опера и често ги набљудувал часовите во училиштето за танц.

Позирајќи за Дега, Мари веројатно заработувала од пет до шест франци по четиричасовно седење.

Шеста импресионистичка изложба од 1881 година Кога „Малечката 14-годишна танчарка“ била прикажана во Париз на Шестата импресионистичка изложба во 1881 година, таа добила мешани критики. Иако критичарите го пофалиле делото како „единствен вистински модерен обид“ за скулптура, сепак мнозинството биле шокирани од делото и ја споредувале танчерката со мајмун и Ацтек и ја нарекле „цвет на прерана изопаченост“ со лице „обележано со омразната ветување за секој порок“ и „со знаци на длабоко гнасен карактер“, а некои изјавиле дека изгледала како медицински примерок, делумно затоа што Дега ја изложил скулптурата во стаклена витрина.

Последователен живот Во годината по изложбата на скулптурата, танцовата кариера на Мари завршила како резултат на пропуштање на многу часови по танц, а во една статија во „L'Evénement“, која му претходела на отпуштањето два месеци, се наведува дека „Госпоѓица ван Гетам - 15 годишната, имала постара сестра која била статистка во Операта и помлада сестра во танцовото училиште во Операта - следствено, таа често ги посетува „Макарницата на мачениците“ и „Стаорец“.

Ниту една од таверните не биле пожелно место за едно младо девојче. Иако не биле пронајдени траги од нејзиниот подоцнежен живот или смрт, сепак историските записи покажувале дека нејзината постара сестра, Антоанета, била затворена непосредно пред отпуштањето на Мари за кражба на 700 франци од еден посетител во таверна, а нејзината помлада сестра, Шарлот, станала истакната танчарка и учителка во танцовото училиште за време на нејзината 53 годишна кариера со балетот на Париската опера.

Во фикција, документарец и уметност Фиктивен семеен приказ на Мари и Дега бил направен од HBO во нивната серија „Специјални за уметници“, Дега и танчарката (1998).

Романот на Кети Мари Бјукенен од 2013 година, „Насликаните девојки“, претставувала фикционализиран приказ на животот на Мари ван Гетам, како и:

романот за млади возрасни на Керолин Мајер „Мари, танцување“, „Танцување за Дега“ од Кетрин Вагнер сликовницата за деца од Лоренс Анхолт „Дега и малата танчарка“.

Нефиктивно дело од Камил Лоренс, „Малечката 14-годишна танчарка“ (2017), која ги дискутира танчарката, уметникот, делото и неговата рецепција.

Документарецот на Би-Би-Си „Приватниот живот на едно ремек-дело: Малечката 14-годишна танчарка“, продуциран во 2004 година, детално ги испитувал Малечката 14-годишна танчарка, околностите во животот на Мари и критичката реакција на скулптурата.

Фикционализиран приказ за животот на Мари била тема на мјузиклот од 2014 година „Малечката танчарка“ (наизменично насловен како „Мари, танцува уште “ и напишан од Стивен Флаерти (музика) и Лин Аренс (книга и текст), а мјузиклот ја имал својата светска премиера во театарот „Ајзенхауер“ во Центарот за сценски уметности „Џон Ф. Кенеди“ во 2014 година.

Во режија и кореографија од Сузан Строман, продукцијата ја воделе главниот танчер на Балетот на Њујорк Сити, Тајлер Пек, како младата Мари, Ребека Лукер како возрасната Мари и Бојд Гејнс како Дега.

Во 2018 година се играла ревидираната продукција, исто така во режија на Строман во театарот „5th Avenue“ и тоа со Тајлер Пек, во улога на младата Мари, заедно со Луиз Питр како возрасна Мари и Теренс Ман како Дега.

Наводи

Надворешни врски

Скулптура „Малата танчерка од четиринаесет години“ во Метрополитен музејот на уметност . „Танчерите на Дега имаат приказни за раскажување“ од Мери Луиз Шумахер, Милвоки журнал Сентинел Светот на малата танчерка од Ричард Кендал, Државен универзитет во Мичиген . „Дега и неговите танчери“ од Пол Трахтман во списанието Смитсонијан . Дега: Умот на уметникот, каталог на изложба од Метрополитен музејот на уметност, целосно достапен онлајн како PDF, кој содржи материјал за Марија ван Гетам (видете го индексот) „Продукција на „Малата танчерка “ на Центарот Кенеди“, Соопштение за медиумите на Центарот Кенеди.

Категорија:Починати во 1935 година Категорија:Починати во непозната година Категорија:Родени во 1865 година Категорија:Модели од Париз Категорија:Француски жени од 19 век Категорија:Француски танчери од 19 век Категорија:Модели на француски уметници Категорија:Француски балерини Категорија:Балетски танчери од Париската опера Категорија:Едгар Дега