мини|Музички автомат „Вурлицер“, модел од 1936 г. Предвиден за репертоар од 12 грамофонски плочи на 78 вртежи во минута.
Музички автомат — електромеханички апарат за автоматска репродукција на музички грамофонски плочи. Класичниот механизам се состои од грамофон, засилувач, звучник и уред за автоматски избор на плоча. Се активира со монета или жетон. Други називи за овој уред се „автоматски фонограф“, „никелодеон“ (англ. nickelodeon) или „џубокс“ (англ. jukebox).
Музичките автомати најчесто се поставуваат во кафулиња, барови, ресторани, танцови клубови и други места за одмор. Една од клучните одлики на музичкиот автомат е неговиот привлечен и стилски дизајн. Периодот на најголема популарност на музичките автомати во светот бил од 1930-тите до 1960-тите години. Современите музички автомати можат да репродуцираат компакт-дискови или музика од тврди дискови.
Поимот „џубокс“ Англискиот збор „џук“ (juke) потекнува од дијалектот на народот Гала од XIX век. Приближно може да се преведе како „неуредено“ или „лошо“, а во говорниот јазик на робовите често се користел и во значење на „секс“. Подоцна, поимот „to juke“ почнал да се користи за опишување на самиот чин на танцување. Во македонскиот јазик, обично е прилагоден на „џу“ — џубокс.
Во XX век во САД, поимот „џук-хаус“ (англ. juke house) се користел за места каде што се собирале Афроамериканците, а подоцна тие простори се нарекувале „џук-џојнт“ (juke joint). Кога музичките ансамбли од црномурести музичари („џук-групи“) биле заменети со автомати, уредот го добил името „џубокс“.
Историја Основата за развој на уредот ја поставил Томас Едисон со својот фонограф, претставен во Париз во 1889 г. Истата година, Луис Глас патентирал комбинација од овој апарат и монетопримач, со што започнало масовното производство на првите музички автомати. Во 1910 г., фонографскиот цилиндар бил заменет со грамофонска плоча.
Златната доба на џубоксот била во 1930-тите години. По Втората светска војна, популарноста дополнително пораснала со појавата на модели како „Вурлицер 1015“, кој нудел 24 плочи, светлосни ефекти и специфичен дизајн со „бегачки меурчиња“. Во 1960-тите и 70-тите години се појавиле модели со далечински селектори.
Сѐ се променило со доаѓањето на 1980-тите и компакт-дисковите, а подоцна и со дигитализацијата. Денешните музички автомати се всушност компјутери што чуваат илјадници песни, репродуцираат видео и овозможуваат караоке.
Познати производители мини|лево|150п|Музички автомат „Вурлицер 1015“ „Вурлицер“ (Wurlitzer): Најпозната компанија за музички автомати, основана од германскиот емигрант Рудольф Вурлицер во САД. „Рок-Ола“ (Rock-Ola): Компанија основана од Канаѓанецот Дејвид Рокола, која станала втора по популарност. „Сибург“ (Seeburg): Фирма што во 1949 г. направила револуција со моделот „М100А“, првиот автомат што можел да воспроизведува две страни од 50 плочи.
Во Европа, значаен производител била швајцарската фирма „Дерак“, која во 1954 г. го претставила моделот „Шантал“, а подоцна и „Метеор“, кој бил произведуван во неколку европски земји.
Наводи
Надворешни врски
Категорија:Музичка култура Категорија:Американски пронајдоци Категорија:Продажни автомати