Меѓуамериканска комисија за човекови права (IACHR или, на другите три официјални јазици шпански, француски и португалскиCIDH, Comisión Interamericana de los Derechos Humanos, Commission Interaméricaine des Droits de l'Homme, Comissão Interamericana de Direitos Humanos) — автономен орган на Организацијата на американските држави (ОАД).

Посебниот Меѓуамерикански суд за човекови права е автономна судска институција со седиште во градот Сан Хозе, Костарика. Заедно, Судот и Комисијата го сочинуваат системот за заштита на човековите права на ОАД.

Композиција IACHR е постојано тело со седиште во Вашингтон, САД. Таа одржува редовни и вонредни седници во текот на целата година за да ги разгледува жалбите за човекови права во Америка.

Мандатот на Комисијата се базира на три клучни документи: Повелбата на Организацијата на американските држави (OAS), Американската декларација за правата и должностите на човекот, и Американската конвенција за човекови права.OAS

Историја на меѓуамериканскиот систем за човекови права Меѓуамериканскиот систем за заштита на човековите права започна на 2 мај 1948 година со усвојувањето на Американската декларација за правата и должностите на човекот од страна на Организацијата на американските држави (OAS). Ова беше првиот општ меѓународен инструмент за човекови права, кој ѝ претходеше на Универзалната декларација за човекови права за повеќе од шест месеци.Goldman, Robert K. "History and Action: the Inter-American Human Rights System and the Role of the Inter-American Commission on Human Rights." Human Rights Quarterly 31 (2009): 856-887.

Меѓуамериканската комисија за човекови права (IACHR) била основана во 1959 година. Ја одржала својата прва седница во 1960 година и ја спровела својата прва посета на лице место во 1961 година за да ја испита состојбата со човековите права во Доминиканската Република.

Во 1965 година, Комисијата била формално овластена да истражува индивидуални жалби за кршење на човековите права. Оттогаш, таа примила илјадници петиции и обработи над 12.000 случаи.

Американската конвенција за човекови права, усвоена во 1969 година, ги проширила принципите на Декларацијата од 1948 година. Таа ги утврдила обврските на државите да ги почитуваат специфичните права и го основала Меѓуамериканскиот суд за човекови права. Од сега, Конвенцијата е обврзувачка за 24 од 35-те земји-членки на ОАС.

Работата на комисијата не е секогаш добредојдена. Меѓу другите, Венецуела ја обвини Комисијата за политизација. Други го критикуваат акцентот на комисијата врз одредени прашања во однос на други. Овие критики доведоа до она што беше наречено „Процес на зајакнување на Комисијата“. Овој процес започна во 2011 година, предводен од државите што припаѓаат на Боливарската алијанса за Америка.

Функции

Главната задача на IACHR е да го промовира почитувањето и одбраната на човековите права во Америка.

Во остварувањето на овој мандат, таа:

Прима, анализира и истражува индивидуални петиции во кои се тврди дека се кршат одредени човекови права заштитени со Американската конвенција за човекови права. Работи на решавање на петициите на заеднички начин кој е пријателски за двете страни. Ја следи општата состојба со човековите права во земјите-членки на OAS и, кога е потребно, подготвува и објавува извештаи за човекови права специфични за земјата. Спроведува посети на лице место за да ја испита општата состојба со човековите права на членовите или да истражи специфични случаи. Ја поттикнува јавната свест за човековите права и сродните прашања низ целата хемисфера. Одржува конференции, семинари и состаноци со влади, невладини организации, академски институции итн. за да информира и да ја подигне свеста за прашања поврзани со меѓуамериканскиот систем за човекови права. Им дава препораки на земјите-членки кои, доколку се усвојат, би ја унапредиле каузата за заштита на човековите права. Бара државите да усвојат мерки на претпазливост за да спречат сериозна и непоправлива штета на човековите права во итни случаи. Ги упатува случаите до Меѓуамериканскиот суд за човекови права и ги води истите случаи пред Судот. Го замолува Меѓуамериканскиот суд да даде советодавни мислења за прашања поврзани со толкувањето на конвенцијата или други поврзани инструменти.

Состав Највисоките службеници на IACHR се неговите седум комесари. Комесарите се избираат од Генералното собрание на OAS, за четиригодишен мандат, со можност за реизбор во една прилика, за максимален период на мандат од осум години. Тие служат во личен капацитет и не се сметаат за претставници на нивните земји на потекло, туку „сите земји-членки на Организацијата“ (член 35 од конвенцијата). Конвенцијата (член 34) вели дека тие мора да „бидат лица со висок морален карактер и призната компетентност во областа на човековите права“. Не можат да бидат комесари истовремено двајца државјани на истата земја-членка (член 37), а од комесарите се бара да се воздржат од учество во дискусијата за случаи што ги вклучуваат нивните матични земји.

Наводи

Надворешни врски

IACHR case law OAS Special Rapporteur on Freedom of Expression

Категорија:Човекови права