Боровинка (науч.Vaccinium) — широко распространет род на грмушки или џуџести грмушки од семејството вресови (Ericaceae). Луѓето користат многу од овие бобинки во исхраната, а некои (како боровинките и брусниците) се одгледуваат и за пазарни цели. Поради нивната природа, овие грмушки не можат да растат на каква било земја, туку бараат исклучиво кисели почви.
Опис Во зависност од видот, овие растенија можат да имаат различна структура. Дел од нив растат ниско и се ползечки, други формираат мали, џуџести грмушки, додека некои видови можат да достигнат висина и до два метра. Одредени видови што растат во тропските предели се епифити (живеат врз други растенија), а нивните стебла главно имаат дрвенеста структура. Тропските видови (на пример, во Малезија) се зимзелени растенија.
Цветовите имаат подцветен плодник и споени венечни ливчиња, од чија ѕвонеста форма се издигаат долги столпчиња. Нивните прашници завршуваат со карактеристични цевчести продолжетоци, слични на осилки, кои овозможуваат ослободување на поленот во моментот кога тој е зрел. Соцветието кај овие растенија може да се развие на два начини: во пазувите на листовите или на самите врвови на стебленцата.
Овие растенија раѓаат плодови во форма на бобинки кои настануваат од подцветен јајчник и се поделени на четири или пет дела. Тие најчесто се препознатливи по нивните живи црвени или сини нијанси и виолетовиот сок, а во внатрешноста кријат ситни, мазни семки. Корењата на овие растенија најчесто живеат во заедница со габи, односно се микоризни. Оваа поврзаност им помага да извлечат азот и фосфор од киселата и сиромашна почва каде што растат и каде инаку тешко би преживеале.
Таксономија Родот за прв пат бил научно опишан од Карл Линеј во 1753 година. Во класичниот латински јазик, со називот Vaccinium се означувало одредено растение, веројатно дива боровинка или зумбул, но неговата точна и крајна етимологија сепак не е целосно утврдена.
Список на видови Vaccinium alaskaense Howell Vaccinium albidens H. Lév. & Vaniot Vaccinium almedae Wilbur & Luteyn Vaccinium altomontanum Ashe Vaccinium amoenum Aiton Vaccinium angustifolium Aiton Vaccinium arboreum Marshall Vaccinium arbutoides C.B. Clarke Vaccinium arctostaphylos L. Vaccinium arcuatum (Ashe) Sleumer Vaccinium ardisioides Hook. f. ex C.B. Clarke Vaccinium arenicola (Ashe) Sleumer Vaccinium arkansanum Ashe Vaccinium atrococcum (A. Gray) A. Heller Vaccinium australe Small Vaccinium bellum (Ashe) Sleumer Vaccinium bocatorense Wilbur Vaccinium boreale I.V. Hall & Aalders Vaccinium brachyandrum C.Y. Wu & R.C. Fang Vaccinium brachybotrys (Franch.) Hand.-Mazz. Vaccinium bracteatum Thunb. Vaccinium breedlovei L.O. Williams Vaccinium brevipedicellatum C.Y. Wu ex W.P. Fang & Z.H. Pan Vaccinium bullatum (Dop) Sleumer Vaccinium bulleyanum (Diels) Sleumer Vaccinium caesariense Mack. Vaccinium caesium Greene Vaccinium caespitosum Michx. Vaccinium calycinum Sm. Vaccinium campanense Wilbur & Luteyn Vaccinium candicans (C. Mohr) Sleumer Vaccinium carlesii Dunn Vaccinium cavinerve C.Y. Wu Vaccinium chaetothrix Sleumer Vaccinium chamaebuxus C.Y. Wu Vaccinium chengiae W.P. Fang Vaccinium chimantense Maguire, Steyerm. & Luteyn Vaccinium chunii Merr. ex Sleumer Vaccinium coccinium Piper Vaccinium conchophyllum Rehder Vaccinium concoloratum (Ashe) Sleumer Vaccinium confertum Kunth Vaccinium consanguineum Klotzsch Vaccinium constablaei A. Gray Vaccinium cordifolium (M. Martens & Galeotti) Hemsl. Vaccinium corymbodendron Dunal Vaccinium corymbosum L. Vaccinium costaricense Wilbur & Luteyn Vaccinium craspedotum Sleumer Vaccinium crassifolium Andrews Vaccinium crassivenium Sleumer Vaccinium crenatum (G.Don) Sleumer Vaccinium cuspidifolium C.Y. Wu & R.C. Fang Vaccinium cylindraceum Sm. Vaccinium darrowii Camp Vaccinium delavayi Franch. Vaccinium deliciosum Piper Vaccinium dendrocharis Hand.-Mazz. Vaccinium dentatum Sm. Vaccinium dependens (G. Don) Sleumer Vaccinium depressum (Small) Sleumer Vaccinium didymanthum Dunal Vaccinium distichum Luteyn Vaccinium duclouxii (H. Lév.) Hand.-Mazz. Vaccinium dunalianum Wight Vaccinium dunnianum Sleumer Vaccinium elliottii Chapm. Vaccinium elvirae Luteyn Vaccinium emarginatum Hayata Vaccinium erythrocarpum Michx. Vaccinium euryanthum A.C.Sm. Vaccinium exaristatum Kurz Vaccinium exul Bolus Vaccinium fasciculatum Bojer ex Dunal Vaccinium fimbribracteatum C.Y. Wu Vaccinium fimbricalyx Chun & W.P. Fang Vaccinium floccosum (L.O.Williams) Wilbur & Luteyn Vaccinium floribundum Kunth Vaccinium floridanum (Nutt.) Sleumer Vaccinium foetidissimum H. Lév. & Vaniot Vaccinium fragile Franch. Vaccinium furfuraceum Wilbur & Luteyn Vaccinium fuscatum Aiton Vaccinium gaultheriifolium (Griff.) Hook. f. ex C.B. Clarke Vaccinium geminiflorum Kunth Vaccinium glandulosum (Ashe) Sleumer Vaccinium glaucoalbum Hook. f. ex C.B. Clarke Vaccinium glaucophyllum C.Y. Wu & R.C. Fang Vaccinium globulare Rydb. Vaccinium guangdongense W.P. Fang & Z.H. Pan Vaccinium haematinum Standl. & Steyerm. Vaccinium hainanense Sleumer Vaccinium haitangense Sleumer Vaccinium harmandianum Dop Vaccinium henryi Hemsl. Vaccinium hirsutum Buckley Vaccinium hirtum Thunb. Vaccinium holophyllum (Small) Uphof Vaccinium hybridum Czerep. Vaccinium impressinerve C.Y. Wu Vaccinium interius (Ashe) Sleumer Vaccinium intermedium Ruthe Vaccinium iteophyllum Hance Vaccinium japonicum Miq. Vaccinium jefense J.L. Luteyn & Wilbur Vaccinium kachinense Brandis Vaccinium kengii C.E. Chang Vaccinium kingdon-wardii Sleumer Vaccinium koreanum Nakai Vaccinium laevigatum Bojer ex Dunal Vaccinium lamarckii Camp Vaccinium lamprophyllum C.Y. Wu & R.C. Fang Vaccinium langloisii (Greene) Cory Vaccinium lanigerum Sleumer Vaccinium latifolium (Griseb.) Benth. & Hook.f. ex B.D.Jacks. Vaccinium lautum (Ashe) Sleumer Vaccinium leptosepalum (Small) Sleumer Vaccinium leucanthum Schltdl. Vaccinium leucobotrys (Nutt.) G. Nicholson Vaccinium liparum (Small) Uphof Vaccinium longicaudatum Chun ex W.P. Fang & Z.H. Pan Vaccinium lundellianum L.O. Williams Vaccinium luteynii Wilbur Vaccinium macilentum (Small) Sleumer Vaccinium macrocarpon Aiton Vaccinium madagascariense (Thouars ex Poir.) Sleumer Vaccinium mandarinorum Diels Vaccinium marianum P. Watson Vaccinium mathewsii Sleumer Vaccinium melanocarpum (C. Mohr) C. Mohr ex Kearney Vaccinium melliflorum (Ruiz & Pav.) F. Muell. Vaccinium membranaceum Douglas ex Torr. Vaccinium meridionale Sw. Vaccinium microcarpum (Turcz. ex Rupr.) Schmalh. Vaccinium minus Vorosch. Vaccinium missouriense (Ashe) Ashe Vaccinium modestum W.W. Sm. Vaccinium monteverdense Wilbur & J.L. Luteyn Vaccinium moupinense Franch. Vaccinium myrsinites Lam. Vaccinium myrtilloides Michx. Vaccinium myrtillus L. Vaccinium neglectum (Small) Fernald Vaccinium nubigenum Fern. Vaccinium nummularia Hook. f. & Thomson ex C.B. Clarke Vaccinium oblongifolium (Michx.) hort. ex Dun Vaccinium oldhamii Miq. Vaccinium oliganthum (Greene) Sleumer Vaccinium omeiensis W.P. Fang Vaccinium orosiense Wilbur & J.L. Luteyn Vaccinium ovalifolium Sm. Vaccinium ovatum Pursh Vaccinium oxycoccos L. Vaccinium pahalae Skottsb. Vaccinium pallidum Aiton Vaccinium palustre Salisb. Vaccinium papillatum P.F. Stevens Vaccinium papulosum C.Y. Wu & R.C. Fang Vaccinium parvifolium Sm. Vaccinium parvum (Ashe) Sleumer Vaccinium peleanum Skottsb. Vaccinium penaeoides Kunth Vaccinium petelotii Merr. Vaccinium pipolyi Luteyn Vaccinium poasanum Donn.Sm. Vaccinium podocarpoideum W.P. Fang & Z.H. Pan Vaccinium pratense P.C. Tam ex C.Y. Wu & R.C. Fang Vaccinium pseudobullatum W.P. Fang & Z.H. Pan Vaccinium pseudocaracasanum Sleumer Vaccinium pseudorobustum Sleumer Vaccinium pseudospadiceum Dop Vaccinium pseudotonkinense Sleumer Vaccinium pterocalyx Luteyn Vaccinium puberulum Klotzsch ex Meisn. Vaccinium pubicalyx Franch. Vaccinium quercinum (Ashe) Sleumer Vaccinium racemosum (Vahl) Wilbur & Luteyn Vaccinium randaiense Hayata Vaccinium retusum (Griff.) Hook. f. ex C.B. Clarke Vaccinium roraimense N.E.Br. Vaccinium rubescens R.C. Fang Vaccinium santafeense Wilbur & J.L. Luteyn Vaccinium saxicolum Chun ex Sleumer Vaccinium sciaphilum C.Y. Wu Vaccinium scoparium Leiberg ex Coville Vaccinium scopulorum W.W. Sm. Vaccinium secundiflorum Hook. Vaccinium secundum Klotzsch Vaccinium selerianum (Loes.) Sleumer Vaccinium sempervirens D.A. Rayner & J. Hend. Vaccinium sericeum (C. Mohr) E.J. Palmer Vaccinium serrulatum W.P. Fang & Z.H. Pan Vaccinium sikkimense C.B. Clarke Vaccinium simulatum Small Vaccinium sinicum Sleumer Vaccinium sphyrospermoides Sleumer Vaccinium spiculatum C.Y. Wu & R.C. Fang Vaccinium sprengelii (G. Don) Sleumer Vaccinium stamineum L. Vaccinium stanleyi Schweinf. Vaccinium stenophyllum Steud. Vaccinium steyermarkii Luteyn Vaccinium subcordatum (Small) Uphof Vaccinium subdissitifolium P.F. Stevens Vaccinium subfalcatum Merr. ex Sleumer Vaccinium supracostatum Hand.-Mazz. Vaccinium talamancense (Wilbur & Luteyn) J.L. Luteyn Vaccinium tallapusae (Coville ex Small) Uphof Vaccinium tenellum Aiton Vaccinium tenuiflorum R.C. Fang Vaccinium trichocladum Merr. & F.P. Metcalf Vaccinium triflorum Rehder Vaccinium truncatocalyx Chun ex W.P. Fang & Z.H. Pan Vaccinium uliginosum L. Vaccinium urceolatum Hemsl. Vaccinium vacciniaceum (Roxb.) Sleumer Vaccinium vacillans Kalm ex Torr. Vaccinium venosum Wight Vaccinium virgatum Aiton Vaccinium vitis-idaea L. Vaccinium wilburii Almeda & Breedlove Vaccinium wrightii A. Gray Vaccinium yaoshanicum Sleumer
Распространетост Овој род опфаќа приближно 450 различни видови, чиј ареал на распространетост главно ги опфаќа поладните региони на северната полутопка. И покрај тоа што сакаат постудени краишта, некои од овие растенија можат да се најдат на сосема спротивни страни од светот, на пример на Мадагаскар и на Хаваите. Сепак, најголема разновидност на видови е забележана во планинските предели на Северна и Јужна Америка, како и во Југоисточна Азија. Во регионот на Андите научниците сè уште откриваат нови видови растенија.
Во Македонија се среќаваат три вида боровинка:
Vaccinium vitis-idaea или црвена боровинка Vaccinium uliginosum Vaccinium myrtillus или сина боровинка.
За да успеат, на овие растенија им е потребна почва со висока киселост, па затоа во природата најчесто ги населуваат тресетиштата и киселите шумски предели. Во источниот дел на Северна Америка, дивите боровинки се вообичаена појава во мешаните шуми од даб и врес. Растенијата од родот Боровинка растат и на нови, променливи терени, но и во стабилни средини. Во многу предели тие се отпорни на пожари. Помалите пожари не им штетат многу, а дури и ако нивните гранки и лисја целосно изгорат, тие имаат способност повторно да никнат од коренот (ризомот).
Екологија Растенијата од родот Боровинка (Vaccinium) служат како извор на храна за гасениците на голем број видови пеперутки и молци. Од друга страна, бобинките на овие растенија во Северна Америка се важен дел од исхраната на многу птици и цицачи, меѓу кои особено се издвојува мечката гризли.
Галерија
Наводи
Надворешни врски
Информации за вакциниум од Националниот систем за гермплазма на растенијата на САД Мрежа на британски градови и села, Vaccinium ; Видови од родот Vaccinium Archived
Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј Категорија:Боровинки (род) Категорија:Статии со текст на руски Категорија:Статии со микроформати за вид Категорија:Флора на Македонија Категорија:Флора на Европа Категорија:Страници со непрегледан превод