За други значења на поимот, видете Орион (појаснување)

Орион (хебрејски כְּסִיל), често се преведува како „Ловецот“, (македонско народно име: Рало) – истакната група на ѕвезди видливи во зимскиот период на северната небесна полутопка. Тоа е едно од 88-те современи соѕвездија а било и помеѓу 48-те соѕвездија наведени од астрономот од II век Птоломеј. Името го добило по ловецот Орион во грчката митологија.

Орион е најистакнат за време на зимските вечери на северната полутопка, како и пет други соѕвездија кои имаат ѕвезди во астеризмот на зимскиот шестоаголник. Двете најсјајни ѕвезди на Орион, Ригел (β) и Бетелгез (α), и двете се меѓу најсветлите ѕвезди на ноќното небо; и двете ѕвезди се суперџинови и малку променливи. Постојат уште шест ѕвезди посјајни од светлинска величина од 3,0, вклучувајќи три што ја прават кратката права линија на астеризмот на Орионовиот Појас. Орион, исто така, е домаќин на зрачењето на годишните Ориониди, најсилниот метеорски дожд поврзан со Халеевата Комета и маглината Орион, една од најсјајните маглини на небото.

Карактеристики лево|мини| Соѕвездието Орион, како што може да се види со голо око. Нацртани се линии. Орион се граничи со соѕвездието Бик на северозапад, Еридан на југозапад, Зајак на југ, Еднорог на исток и Близнаци на североисток. Покривајќи 594 квадратни степени, Орион е рангирано на дваесет и шестото место од 88-те соѕвездија по големина. Границите на соѕвездието, поставени од белгискиот астроном Ежен Делпорт во 1930 година, се дефинирани со многуаголник од 26 страни. Во екваторијалниот координатен систем, координатите на десното искачување на овие граници се наоѓаат помеѓу и , додека координатите на деклинација се помеѓу и . Кратенката од три букви на соѕвездието, усвоена од Меѓународниот астрономски сојуз во 1922 година, е „Ori“.

Орион е највидливо соѕвездие на вечерното небо од јануари до април, зима на северната полутопка и лето на јужната полутопка. Во тропските предели (помалку од околу 8° од екваторот), соѕвездието преминува во зенитот.

Во периодот мај-јули (лето на северната полутопка, зима на јужната полутопка), Орион е на дневното небо и затоа е невидлив на повеќето географски широчини. Сепак, за поголемиот дел од Антарктикот во зимските месеци на јужната полутопка, Сонцето е под хоризонтот дури и напладне. Ѕвездите (а со тоа и Орион, но само најсјајните ѕвезди) потоа се видливи на самрак неколку часа околу месното пладне, токму на најсветлиот дел од небото ниско на север, каде што Сонцето е веднаш под хоризонтот. Во исто време од денот на самиот Јужен Пол (станицата Амундсен-Скот), Ригел е само 8° над хоризонтот, а појасот се движи веднаш по него. Во летните месеци на јужната полутопка, кога Орион е нормално видлив на ноќното небо, соѕвездието всушност не е видливо на Антарктикот бидејќи Сонцето не заоѓа во тој период од годината јужно од Антарктичкиот Круг.

Во земјите блиску до екваторот (на пример, Кенија, Индонезија, Колумбија, Еквадор), Орион се појавува над главата во декември околу полноќ и на вечерното небо во февруари.

Навигациско помагало лево|мини| Користење на Орион за наоѓање ѕвезди во соседните соѕвездија Орион е многу корисно соѕвездие за пронаоѓање на други ѕвезди. Со продолжување на линијата на Појасот кон југоисток, може да се пронајде Сириус (α CMa); северозападно, Алдебаран (α Тау). Линијата на исток преку двете рамења ја означува насоката на Прокион (α CMi). Линија од Ригел преку Бетелгез укажува на Кастор и Полукс (α Gem и β Gem). Дополнително, Ригел е дел од астеризмот на зимскиот круг. Сириус и Прокион, кои може да се наоѓаат од Орион со следење на имагинарни линии, исто така се точки и во Зимскиот Триаголник и во Кругот.

Особености мини| Орион како што е прикажан во Огледалото на Уранија, збир на карти со ѕвезди објавени во Лондон Седумте најсјајни ѕвезди на Орион формираат карактеристичен астеризам во облик на песочен часовник, или модел на ноќното небо. Четири ѕвезди - Ригел, Бетелгез, Белатрикс и Сајф - формираат голема, приближно правоаголна форма, во чија средина се наоѓаат трите ѕвезди од Орионовиот Појас - Алнитак, Алнилам и Минтака. Неговата глава е обележана со дополнителна 8-ма ѕвезда наречена Меиса, која е прилично сјајна за набљудувачот. Од „појасот“ се спушта помала линија од три ѕвезди, Орионовиот Меч (чија средина всушност не е ѕвезда туку е Орионовата Маглина), позната и како „Мечот на ловецот“.

Голем број од ѕвездите се сјајни жешко сини суперџинови, при што ѕвездите од појасот и мечот го формираат здружението Орион ОВ1. Истакнувајќи се по својата црвена нијанса, Бетелгез сепак можеби е чуден член на истата група. мини|Ѕвездите од соѕвездието по растојание (црвено-зелен 3D приказ) и сјајноста на секоја ѕвезда (големина на ѕвездата)

Светли ѕвезди

Бетелгез, исто така означена како Алфа Орион, е масивна ѕвезда од М-тип на црвен суперџин, која се приближува до крајот на својот живот. Таа е втората најсветла ѕвезда во Орион и е полуправилна променлива ѕвезда. Служи како „десно рамо“ на Ловецот (под претпоставка дека е свртена кон набљудувачот). Таа е генерално единаесеттата најсветла ѕвезда на ноќното небо, но таа варира помеѓу десеттата најсветла до 23-та најсветла ѕвезда до крајот на 2019 година. Крајот на нејзиниот живот се очекува да резултира со експлозија на супернова која ќе биде многу видлива од Земјата, можеби ќе ја надмине земјината Месечина и ќе биде видлива во текот на денот. Најверојатно тоа ќе се случи во следните 100.000 години. Ригел, позната и како Бета Орион, е син суперџин од В-тип, која е седма најсветла ѕвезда на ноќното небо. Слично на Бетелгез, Ригел соединува тешки елементи во нејзиното јадро и наскоро ќе ја помине својата суперџиновска фаза (на астрономска временска скала), или колабирајќи во случај на супернова или фрлајќи ги нејзините надворешни слоеви и претворајќи се во бело џуџе. Таа служи како лева нога на Ловецот. Белатрикс е означена како Гама Орион од Јохан Бајер. Таа е дваесет и седмата најсветла ѕвезда на ноќното небо. Белатрикс се смета за син џин од В-тип, иако е премногу мала за да експлодира во супернова. Осветленоста на Белатрикс е изведена од нејзината висока температура наместо од голем полупречник. Белатрикс го означува левото рамо на Орион и тоа значи „жена воин“, а понекогаш е позната во разговорот како „ Амазонска ѕвезда“. Таа е најблиската голема ѕвезда во Орион на само 244,6 светлосни години од Сончевиот Систем. Минтака е означена како Делта Орион, и е најслабата од трите ѕвезди во Орионовиот Појас. Нејзиното име значи „појас“. Тоа е повеќекратен ѕвезден систем, составен од голем син џин од В-тип и помасивна ѕвезда од главната низа од О-тип. Системот Минтака сочинува двојна променлива ѕвезда која затемнува, каде што затемнувањето на едната ѕвезда над другата создава пад на светлината. Минтака е најзападната од трите ѕвезди на Орионовиот Појас, како и најсеверната. Алнилам е означена како Ипсилон Орион и е именувана поради арапската фраза што значи „низа од бисери“. Таа е средната и најсветлата од трите ѕвезди на Орионовиот Појас. Алнилам е син суперџин од В-тип и покрај тоа што е речиси двојно подалеку од Сонцето од другите две ѕвезди на појасот, нејзината сјајност ја прави речиси еднаква по големина. Алнилам брзо ја губи масата, последица на нејзината големина. Таа е најоддалечената голема ѕвезда во Орион со 1.344 светлосни години. Алнитак, што значи „појас“, е означена како Зета Орион и е најисточната ѕвезда во Орионовиот Појас. Тоа е троен ѕвезден систем, при што основната ѕвезда е топол син суперџин и најсветлата ѕвезда од класа О на ноќното небо. Сајф е означена како Капа Орион од Бајер и служи како десно стапало на Орион. Има слично растојание и големина како Ригел, но изгледа многу побледа. Во превод нејзиното име значи „мечот на џинот“ Меиса е означена како Ламбда Орион, и таа ја формира главата на Орион и е повеќекратна ѕвезда со комбинирана привидна светлинска величина од 3,33. Нејзиното име значи „оној што свети“.

+8 најсветли ѕвезди на Орион Правилно име Бајерова ознака Светлосни години Големина Бетелгез α Orionis 548 0,50 Ригел β Orionis 863 0,13 Белатрикс γ Orionis 250 1.64 Минтака δ Orionis 1.200 2.23 Алнилам ε Orionis 1.344 1.69 Алнитак ζ Orionis 1.260 1,77 Сајф κ Orionis 650 2.09 Меиса λ Orionis 1.320 3.33

Појас Орионовиот Појас е астеризам во соѕвездието. Се состои од три светли ѕвезди Зета (Алнитак), Ипсилон (Алнилам) и Делта (Минтака). Алнитак е оддалечена околу 800 светлосни години од Земјата и е 100.000 пати посјајна од Сонцето и сјае со светлинска величина 1,8; голем дел од нејзиното зрачење е во опсегот на ултравиолетовите зраци, што човечкото око не може да го види. Алнилам е оддалечена приближно 2.000 светлосни години од Земјата, сјае со светлинска величина 1,70, а со ултравиолетова светлина е 375.000 пати посветла од Сонцето. Минтака е оддалечена 915 светлосни години и сјае со светлинска величина 2,21. Таа е 90.000 пати посветла од Сонцето и е двојна ѕвезда: двете орбитираат една околу друга на секои 5,73 дена. На северната полутопка, Орионовиот Појас е најдобро видлив на ноќното небо во текот на месец јануари околу 21:00 часот, кога е приближно околу месниот меридијан.

Веднаш југозападно од Алнитак се наоѓа Сигма Орион, повеќекратен ѕвезден систем составен од пет ѕвезди кои имаат комбинирана привидна светлинска величина од 3,7 и се наоѓаат на оддалеченост од 1150 светлосни години. Југозападно од Минтака се наоѓа четирикратната ѕвезда Ета Орион.

Меч Мечот на Орион ги содржи маглината Орион, маглината Месје 43, маглината „Тркач“ и ѕвездите Тета Орион, Јота Орион и 42 Орион.

Глава Три ѕвезди сочинуваат мал триаголник што ја означуваат главата на соѕвездието. Врвот е означен со Меиса (Ламбда Орион), жежок син џин од спектрален тип О8 III и привидна светлинска величина 3,54, кој се наоѓа на околу 1100 светлосни години оддалеченост. Phi-1 и Phi-2 Орион ја сочинуваат основата. Во близина е и многу младата ѕвезда FU Орион.

Здружение Северно од Бетелгез се наоѓаат ѕвездите кои го сочинуваат Орионовото здружение. Ми Орион го означува лактот, Ни и Кси ја означуваат рачката, а Хи1 и Хи2 го означуваат крајот на клубот. Веднаш источно од Хи 1 е променливиот црвен џин U Орион од типот Мира.

Штит Западно од Белатрикс се наоѓаат шест ѕвезди, сите означени како Пи Орион (π 1 Ори, π 2 Ори, π 3 Ори, π 4 Ори, π 5Ори и π 5 Ори) кои го сочинуваат штитот на Орион.

Метеорски дождови Околу 20 октомври секоја година метеорскиот дожд Ориониди го достигнува својот врв. Доаѓајќи од границата со соѕвездието Близнаци може да се забележат дури 20 метеори на час. Родното тело на дождот е Халеевата комета.

Длабоконебесни тела мини|Овој поглед покажува многу побледи карактеристики, како што е Барнардовата јамка. Од Орионовиот Појас виси неговиот меч, кој се состои од повеќекратните ѕвезди θ1 и θ2 Орион, наречени Трапез и маглина Орион (М42). Ова е спектакуларен објект кој може јасно да се идентификува со голо око како нешто друго освен ѕвезда. Со помош на двоглед, може да се набљудуваат неговите облаци од ѕвезди во зародиш, прозрачен гас и прашина. Јатото Трапез има многу новородени ѕвезди, вклучувајќи неколку кафеави џуџиња, од кои сите се на приближно растојание од 1.500 светлосни години. Именувано е по четирите светли ѕвезди кои формираат трапез, и во голема мера е осветлено од најсветлите ѕвезди, стари само неколку стотици илјади години. Набљудувањата од опсерваторијата за рендгенски зраци „Чандра“ ги покажуваат и екстремните температури на главните ѕвезди - до 60.000 келвини - и подрачјата за формирање на ѕвезди кои сè уште постојат во околната маглина.