Hotel Panoráma – modernistyczny, brutalistyczny hotel zlokalizowany w miejscowości Szczyrbskie Jezioro w Tatrach Słowackich, na wysokości 1335 m n.p.m. Był częścią inicjatywy mającej na celu przekształcenie regionu w ośrodek narciarski. lewo|mały|Widok historyczny (1971) lewo|mały|Widok z lotu ptaka (2018) Autorem projektu był . Hotel powstał w obszarze ochrony konserwatorskiej w latach 1967–1970 na Mistrzostwa Świata w Narciarstwie Klasycznym (1970) i nie uniknął krytyki architektonicznej, m.in. oskarżeń o wykorzystanie zbyt wielu różnorodnych materiałów i kształtów, które tworzą wysoką, szczupłą bryłę w kształcie piramidyLompech, M. (2018). Disenchantment in the Tatras. The Vulnerability of the “Pocket Alps”(Slovakia). Journal of Alpine Research| Revue de géographie alpine, (106-3), s. 7, stanowiąc wyłącznie popis architektoniczny, nieuzasadniony funkcjonalnie i klimatycznieMoravčíková, H. (2019). Building High Tatras: dilemma of form Architecture of 1960s and 1970s in the most famous Slovak mountain resort. Docomomo Journal, (60), s. 62. Z drugiej strony doceniono jego innowacyjność: został pozytywnie opisany w międzynarodowym czasopiśmie architektonicznym L’Architecture d’aujourd’hui.
Obiekt jest kwintesencją twórczości Řiháka, który postrzegał architekturę jako twórczość rzeźbiarskąKos, L. (2021). Zdeněk Řihák’s Hotel Buildings and the State Project Institute of Trade Brno. Architektúra & urbanizmus, 55(1-2), s. 47. W XXI wieku został odnowiony, ze znaczącymi zmianami elewacji, obejmującymi malowanie i wymianę okładzin. Podczas tych prac zmieniono wygląd wnętrz i zaprzepaszczono prace plastyczne oraz Rudolfa Uhera.
Wkrótce po zbudowaniu hotel stał się ikoną architektoniczną, przede wszystkim dzięki odważnej konstrukcji o stopniowo rozszerzającej się ku górze fasadzie. Pokoje oferowały gościom widoki na szczyty Tatr i sąsiednich pasm górskich. Pomimo znacznych zmian w wyglądzie, Panoráma pozostaje świadectwem poważnych ambicji architektonicznych powojennej Czechosłowacji oraz symbolem przejścia od socrealizmu do modernizmu. Bardzo rzeźbiarski projekt naśladował kształt skoczni narciarskiej oraz surowego masywu górskiego, a jego fasady umiejętnie operowały światłocieniami.
Pod względem struktury budowla jest bardzo zaawansowana inżynieryjnie. Piramidę podtrzymuje złożony fundament z dwunastoma nierównomiernie rozmieszczonymi stalowymi podporami. Rdzeń budynku, wraz z dwoma dolnymi kondygnacjami mieszczącymi bar i garaże, spoczywa na tych podporach, umożliwiając „rozciągnięcie” głównego bloku mieszkalnego (z kaskadowymi balkonami) na boki.
Hotel, podobnie jak inne projekty Řiháka, w tym pobliski Hotel Patria i kontrowersyjna nowa Labská bouda w Karkonoszach, odzwierciedlają jego innowacyjne podejście do projektowania, łączące formy rzeźbiarskie z funkcjonalnością.
Galeria
Przypisy
Panoráma w Szczyrbskim Jeziorze Kategoria:Wysokie Tatry