Jerzy Franciszek Przeracki (ur. 12 października 1951 w Narzymiu, zm. 25 lutego 2023 w Olsztynie) – polski historyk, dziennikarz i wydawca.

Życiorys mały|Grób Jerzego Przerackiego na cmentarzu komunalnym w Dywitach Urodził się we wsi Narzym w powiecie działdowskim, jako pierwsze dziecko Longina i Krystyny z domu Grabowskiej. Rodzina wkrótce przeprowadziła się do Ornety, gdzie ojciec otrzymał służbowe mieszkanie i posadę starszego inspektora Okręgowego Zarządu Lasów Państwowych. Tam w 1952 roku przyszedł na świat brat Witold, w 1960 siostra MarylkaJerzy Franciszek Przeracki (1951–2023) historyk, redaktor, wydawca. Wspomnienie Komunikaty Mazursko-Warmińskie nr 4 (323) 2023, s. 689–699.

W 1965 roku ojciec awansował do Zarządu Lasów Państwowych w Olsztynie i tam przeprowadziła się rodzina do służbowego mieszkania przy ulicy Kościuszki 50. Od roku szkolnego 1965/1966 Jerzy rozpoczął naukę w Liceum Ogólnokształcącym nr 1 im. Adama Mickiewicza w Olsztynie. Tam uzyskał w 1969 świadectwo maturalne z ocenami dobrymi i bardzo dobrymi.

Następnie rozpoczął studia historyczne (specjalizacja archiwistyczna) na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Szczególnie pasjonował się historią średniowieczna. Pracę magisterską pt. „Nowe Miasto Toruń – struktura społeczna jego mieszkańców w latach 1264–1410” pisał pod kierunkiem docenta, wkrótce profesora Antoniego Czacharowskiego. Praca ta uzyskała I nagrodę w konkursie na najlepszą pracę z dziedziny historii w ogólnopolskim konkursie Polskiego Towarzystwa Historycznego (PTH) imienia profesora Stanisława Herbsta. Od razu po studiach, w 1974, uzyskał etat jako asystenta stażysty na Wydziale Humanistycznym Wyższej Szkoły Nauczycielskiej (WSN) w Olsztynie, funkcjonującej od kolejnego roku, 1975, pod nazwą Wyższa Szkoła Pedagogiczna.

Następnie przeniósł się do Stacji Naukowej Polskiego Towarzystwa Historycznego w Olsztynie, a w 1979 roku rozpoczął pracę jako etatowy pracownik naukowy w Ośrodku Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie. 8 maja 1979 roku Rada Wydziału Humanistycznego UMK w Toruniu podjęła decyzję o otwarciu jego przewód doktorskiego pt. „Geneza i rozwój miast warmińskich do 1454 roku”. Doktoratu jednak nie ukończył.

W 1983 roku odszedł z Ośrodka Badań Naukowych, zatrudniając się jako redaktor w olsztyńskim wydawnictwie „Pojezierze”. Pracował w nim do końca działalności tego wydawnictwa w 1992 roku. W 1993 założył ze wspólnikiem Oficynę Wydawniczą „Warmia”, która wydawała serię książek dla młodzieży o przygodach Pana Samochodzika autorstwa Zbigniewa Nienackiego oraz inne jego powieści. W wydawnictwie „Warmia” pracował do emerytury, na którą przeszedł w 2016 roku.

Publikacje

Artykuły dotyczące dawnego Torunia Plebs Nowego Miasta Torunia 1358–1410 w świetle księgi proskrybowanych, „Acta Universitatis Nicolai Copernici, Nauki Humanistyczno-Społeczne, Historia” 1977, t. 11(74) Pospólstwo Nowego Miasta Torunia w latach 1330–1410, „Rocznik Toruński”, 1978/1979 Społeczne funkcje Bractwa Najświętszej Marii Panny w Nowym mieście Toruniu, „Acta Universitatis Nicolai Copernici, Historia XVII, Nauki Humanistyczno-Społeczne” 1980, z. 117 (współautor) Elita rządząca Nowego Miasta Torunia do połowy XIV wieku, „Rocznik Toruński” 1977, t. 12 Księga ławnicza sądu przedmiejskiego Nowego Miasta Torunia z lat 1444–1457, w: „Studia nad dziejami miast i mieszczaństwa w średniowieczu”, Toruń 1996

Artykuły i prace dotyczące historii Warmii Parafia dobromiejska i jej ludność w świetle spisu z 1695 roku, KMW 1976 Statut cechu szewców Nowego Miasta Braniewa z 1421 roku, KMW 1977 Inwentarz warmińskiego ekonoma biskupiego, Ludwika Stanisławskiego, z 1604 roku, KMW 1979 Ludność polska na Warmii, w: „Dzieje Warmii i Mazur w zarysie”, t. I, część III. Warmia i Mazury w XVI–XVIII stuleciu, Olsztyn 1981 Gospodarka zbożowa Lidzbarka Warmińskiego w świetle wykazu z 1770 roku, Ad Fontes. Studia ofiarowane Księdzu Profesorowi Alojzemu Szorcowi w siedemdziesięciolecie urodzin, red. I. Makarczyk, Z. Jaroszewicz- Pieresławcew, Olsztyn 2006 Jan Marienau biskup chełmiński (1416–1457), KMW 2011 Spis mieszkańców Bisztynka z grudnia 1660 roku, zubożałych po „Potopie” szwedzkim, KMW 2011.

Był ponadto autorem biogramów biskupów warmińskich: Anzelm, Henryk Fleming, Eberhard z Nysy, Jordan, Henryk Wogenap, Herman z Pragi, Jan z Miśni, Jan Stryprock, Henryk Sorbom, Henryk Vogelsang, Jan Abezier, Franciszek Kuhschmalz, Eneasz Sylwiusz Piccolomini, w: Poczet Biskupów Warmińskich, red. S. Achremczyk, Olsztyn 2008.

Publikacje w oparciu o analizę warmińskich ksiąg metrykalnych Artyści działający na Warmii w XVIII wieku (Krzysztof Peucker, Jan Christian Schmidt, Christian Bernard Schmidt, Krzysztof Sand, Jan Witt, Jan Ignacy Witt, Jan Antoni Frey, Piotr Andrzej Kolberg i Józef Joachim Korzeniewski, KMW 2011, nowe dane biograficzne. Publikacja stanowi uzupełnienie i sprostowanie faktografii zawartej w pracach: Mariusza Smolińskiego (Rzeźbiarz Jan Chrystian Schmidt. Rola Warmii jako prowincji artystycznej w XVIII wieku, Olsztyn 2006) i Arkadiusza Wagnera Warsztat rzeźbiarski Chrystiana Bernarda Schmidta na Warmii, Olsztyn 2007) oraz uściślenie informacji zawartych w pracach Georga Materna O znaczeniu ksiąg metrykalnych dla badań nad nazwiskami mieszkańców nowożytnej Warmii (na marginesie książki Aliny Naruszewicz-Duchlińskiej), KMW 2011 Artyści i rzemieślnicy działający w Reszlu w XVI–XVIII wieku (Rzeźbiarze, Stolarze, Malarze, Złotnicy, Odlewnicy dzwonów i Organmistrzowie), KMW 2012 Zakrystianie (kościelni) kościoła parafialnego w Reszlu w XVII–XIX wieku, KMW 2013 Genealogia przodków i krewnych Franciszka Liedera (1791–1867), pamiętnikarza i pedagoga rodem z Biesowa, KMW 2014 Genealogia rodziny Jędryckich z Biskupca, KMW 2015 Statut cechu kuśnierzy olsztyńskich z 6 maja 1599 roku, w: Olsztyn w dokumentach. Wybór źródeł do historii miasta 1353–1949, red. D. Bogdan, Olsztyn 2015 Suplika cechu sukienników olsztyńskich do kapituły warmińskiej z około 1606 roku; Statut cechu sukienników olsztyńskich z 3 listopada 1671 roku, Taksa z 1584 roku na wyroby rzemieślnicze i wynagrodzenie czeladzi na Warmii, w: Olsztyn w dokumentach. Wybór źródeł do historii rzemiosła 1474–1950, red. D. Bogdan, Olsztyn 2016 Wykaz zobowiązanych do szarwarku obywateli Fromborka z 1693 roku, „Czasy Nowożytne”, 2017 Biskup warmiński Paweł Legendorf (ok. 1410–1467). Między Zakonem Krzyżackim a Polską, KMW 2018 Wykaz mieszkańców Ornety płacących czynsz na rzecz fary pw. św. Jana Chrzciciela w 1609 roku, KMW 2020 Rajca fromborski Jacobus Zaneti/Zanetti (około 1661–1737) i jego krąg rodzinny, KMW 2021. Beniamin Herr (przed 1642–1706) – ojciec Franciszka Ignacego Herra, dziekana dobromiejskiej kapituły kolegiackiej, KMW 2021 Lepnerowie – rodzina lekarzy warmińskich rodem z Królewca , KMW 2022 Wykaz obywateli Fromborka korzystających odpłatnie ze studni miejskich w 1639 roku, KMW 2022 Malarz warmiński Jakub Kolberg (1631–1704), obywatel Melzaku (Pieniężno) i Fromborka, KMW 2022 Przyjęcia do prawa miejskiego we Fromborku 1630–1646, Historia zawsze bliska. Księga pamiątkowa ofiarowana prof. Wojciechowi Polakowi, red. S. Galij-Skarbińska, M. Damazyn, Toruń 2023 Urzędnicy Starego i Nowego Miasta Braniewa do 1772 roku, Olsztyn 2018 (współautor monografii)

Przypisy

Kategoria:Polscy działacze regionalni Kategoria:Polscy publicyści Kategoria:Ludzie związani z Ośrodkiem Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie Kategoria:Absolwenci I Liceum Ogólnokształcącego im. Adama Mickiewicza w Olsztynie Kategoria:Absolwenci Wydziału Nauk Historycznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika Kategoria:Urodzeni w 1951 Kategoria:Zmarli w 2023 Kategoria:Pochowani na cmentarzu komunalnym w Olsztynie-Dywitach Kategoria:Ludzie urodzeni w Narzymiu