thumb|Ruczajnik dyskoplamek thumb|Agabus serricornis Ruczajnik (Agabus) – rodzaj wodnych chrząszczy z rodziny pływakowatych i podrodziny Agabinae. Obejmuje 177 opisanych gatunków. Występują w Europie, Azji, Afryce i Ameryce Północnej.
Morfologia Chrząszcze o wysklepionym, podługowato-owalnym w zarysie ciele długości od 6 do 11 mm. Oskórek zwykle jest w mniejszym lub większym stopniu połyskujący, rzadko matowy. Ubarwienie najczęściej jest brunatne do czarnego, czasem z żółtawymi do czerwonawych znakami, w nielicznych przypadkach ciało jest głównie czerwonawe, brązowożółte lub żółtawo i czarno marmurkowane. Strona grzbietowa ma siateczkowatą mikrorzeźbę. Głowa ma wzdłuż przedniej krawędzi nadustka bruzdowate zagłębienie pozbawione szerokiej przerwy pośrodkowej. Pokrywy cechują się podgięciami wąskimi w tylnej połowie. Przedpiersie ma wyrostek międzybiodrowy o obrzeżeniu bocznym za przednimi biodrami nierozdętym. Przednie odnóża samca mają stopy o rozszerzonych i wyposażonych w przyssawki członach od pierwszego do drugiego lub trzeciego oraz dwóch różniących się kształtem pazurkach. U części gatunków samce mają na jednym ze sternitów odwłoka rowki aparatu strydulacyjnego.
Larwy mają ciało stosunkowo płaskie, w zarysie wrzecionowate. Małych rozmiarów głowa zaopatrzona jest w stosunkowo krótkie czułki i głaszczki oraz krótkie żuwaczki. Odnóża często mają szczecinki pływne zredukowane lub całkiem zanikłe. Na ostatnim segmencie odwłoka brak jest wyrostka oddechowego (syfonu). Urogomfy mają tylko po siedem szczecinek.
Ekologia i występowanie Chrząszcze wodne. Większość gatunków zamieszkuje drobne, często okresowe zbiorniki wody stojącej, ale niektóre występują w zbiornikach dużych czy wodach płynących. Larwy pełzają po dnie, tylko u nielicznych gatunków drugie i trzecie stadium larwalne posiada umiejętność pływania. Zimowanie odbywa się w stadium dorosłym, rzadziej w stadium larwalnym lub jako jajo.
Przedstawiciele rodzaju występują we wszystkich krainach zoogeograficznych oprócz australijskiej, jednakże żaden nie jest obecny w Ameryce Południowej, a jedynym gatunkiem neotropikalnym jest A. gringo. Najwięcej, bo 118 gatunków stwierdzono w krainie palearktycznej. 20 spośród nich wykazano z Polski (zobacz pływakowate Polski). Z nearktycznej Ameryki Północnej podano 64 gatunki, z etiopskiej części Afryki 17 gatunków, a z orientalnej części Azji tylko dwa gatunki.
Taksonomia Takson ten wprowadzony został w 1817 roku przez Williama Elforda Leacha. Gatunkiem typowym wyznaczony został Dytiscus serricornis. Na przestrzeni wieków wyróżniano w jego obrębie rozliczne podrodzaje. Od czasu opublikowania rewizji Andersa Nilssona w 2000 roku wyróżnia się tylko trzy: Agabus (Acatodes) Thomson, 1859 Agabus (Agabus) Leach, 1817 Agabus (Gaurodytes) Thomson, 1859
Łącznie obejmują one 177 opisanych gatunków, sklasyfikowanych w 27 grupach.
Przypisy
Kategoria:Pływakowate Kategoria:Rodzaje i podrodzaje zwierząt nazwane w 1817 roku Kategoria:Taksony opisane przez Williama Elforda Leacha