Kokotnik, liściak brazylijski (Clibanornis rectirostris) – gatunek małego ptaka z rodziny garncarzowatych (Furnariidae). Występuje w Ameryce Południowej – w południowo-środkowej Brazylii i przylegających do niej częściach Paragwaju. W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN klasyfikowany jest jako gatunek najmniejszej troski (LC, ).
Systematyka Takson ten po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał niemiecki przyrodnik Maximilian zu Wied-Neuwied w 1831 roku w trzecim tomie swej książki Beiträge zur Naturgeschichte von Brasilien. Autor nadał gatunkowi nazwę Opetiorynchus rectirostris, a jako miejsce typowe podał Campos Geraes, Serra Geral, na granicy stanów Bahia i Minas Gerais w Brazylii. Później gatunek ten był zaliczany do rodzaju Automolus, następnie do Hylocryptus. Badania molekularne opublikowane w 2011 roku wykazały, że kokotnik jest gatunkiem siostrzanym z terkotnikiem Clibanornis dendrocolaptoides (von Pelzeln, 1859).
Kokotnik jest uznawany za gatunek monotypowy.
Etymologia Clibanornis: klibanos „piec, piecyk do pieczenia” oraz ornis „ptak”. rectirostris: „prosty” i „-dzioby”.
Morfologia Długość ciała 20–21 cm, masa ciała 44–51 g.
Mały ptak o siarkowożółtych tęczówkach. Dziób prosty, średnio długi, ciemnoszary z jaśniejszą podstawą żuchwy. Nogi i stopy szarawe. Ptak o dosyć jednolitym upierzeniu w różnych odcieniach kasztanowego. Grzbiet kasztanowy, na szyi nieco jaśniejszy kołnierzyk. Pokrywy nadogonowe kasztanowate. Skrzydła ciemnorude, ogon lekko zaokrąglony, średnio długi, sterówki zaokrąglone. Gardło jasnorude, przechodzące w nieco ciemniejszą pierś i brzuch, pokrywy podogonowe czerwonorude. Nie występuje dymorfizm płciowy. Osobniki młodociane nie zostały opisane.
Zasięg występowania Kokotnik występuje na obszarze interioru południowo-środkowej Brazylii (południowo-wschodnie Mato Grosso, południowe części Goiás i od południa stanu Bahia na południe do południowo-zachodniego Minas Gerais oraz do najbardziej na wschód położonych części stanu São Paulo i północno-zachodniej części stanu Parana. Jego obecność stwierdzono w sześciu ostojach ptaków IBA, w tym w Parku Narodowym Chapada dos Veadeiros i Parku Narodowym Emas. Zasięg występowania (EOO, Extent of Occurrence) według szacunków organizacji BirdLife International obejmuje około 1,66 miliona km². Występuje zazwyczaj w zakresie wysokości od 200 do 1200 m n.p.m.
Ekologia i zachowanie Jego głównym habitatem są lasy galeriowe. Niewiele wiadomo o diecie i sposobie żerowania. Dieta składa się prawdopodobnie głównie ze stawonogów. Żeruje pojedynczo lub w parach, podejmując pokarm głównie z ziemi. Długość pokolenia jest określona na 3,8 roku.
Rozmnażanie Brak szerszych informacji o rozmnażaniu i gniazdowaniu kokotnika. Prawdopodobnie jest gatunkiem monogamicznym. Buduje gniazda z suchych liści i traw wewnątrz nor wykopanych w nasypach ziemnych.
Status zagrożenia W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN kokotnik od 2000 roku jest uznawany za gatunek najmniejszej troski (LC, ); wcześniej, w 1994 roku sklasyfikowano go jako gatunek niższego ryzyka/bliski zagrożenia (LR/nt, ). Wielkość populacji nie została oszacowana, ale gatunek ten opisywany jest jako rzadki. Trend liczebności populacji oceniany jest jako spadkowy ze względu na utratę siedlisk.
Przypisy
Systematyka i nazewnictwo polskie za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Garncarzowate Kategoria:Ptaki Ameryki Południowej Kategoria:Fauna Paragwaju Kategoria:Fauna Brazylii Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1831 roku Kategoria:Taksony opisane przez Maximiliana zu Wied-Neuwieda