Chwilówka – określenie krótkoterminowej pożyczki udzielanej konsumentowi na stosunkowo niewielką kwotę. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów opisuje chwilówki jako pożyczki udzielane na krótki czas, np. na miesiąc, i na niewielkie kwoty.
Chwilówka nie stanowi w polskim prawie odrębnego rodzaju umowy. Jeżeli pożyczka jest udzielana konsumentowi przez przedsiębiorcę i spełnia przesłanki określone w ustawie o kredycie konsumenckim, stosuje się do niej przepisy dotyczące kredytu konsumenckiego.
Charakterystyka W materiałach UOKiK określenie „chwilówka” jest stosowane w odniesieniu do krótkoterminowych pożyczek na niewielkie kwoty. Urząd określał pożyczki o okresie do 30 dni jako tzw. chwilówki.
Część rynku krótkoterminowych pożyczek konsumenckich rozwijała się wraz z upowszechnieniem sprzedaży usług finansowych przez internet. W literaturze dotyczącej pozabankowych pożyczek internetowych analizowane są m.in. koszty takich produktów i sposób funkcjonowania instytucji udzielających finansowania poza sektorem bankowym.
Regulacje w Polsce Do pożyczek konsumenckich udzielanych przez instytucje pożyczkowe stosuje się przepisy ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim. Ustawa określa m.in. obowiązki informacyjne kredytodawcy, sposób obliczania rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania, prawo konsumenta do odstąpienia od umowy oraz zasady wcześniejszej spłaty.
Przepisy ograniczają także wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu. W przypadku kredytu o okresie spłaty krótszym niż 30 dni maksymalna wysokość pozaodsetkowych kosztów wynosi 5% całkowitej kwoty kredytu. Dla kredytów udzielanych na co najmniej 30 dni limit jest obliczany według ustawowego wzoru. Niezależnie od długości okresu kredytowania pozaodsetkowe koszty kredytu nie mogą przekroczyć 45% całkowitej kwoty kredytu.
Regulacje obejmują także ponowne udzielanie finansowania i odraczanie spłaty w krótkim okresie, aby ograniczyć możliwość zwiększania kosztów poprzez zawieranie kolejnych umów dotyczących tego samego zadłużenia.
Instytucje pożyczkowe Chwilówki mogą być oferowane przez instytucje pożyczkowe działające na podstawie ustawy o kredycie konsumenckim. Od 1 stycznia 2024 r. działalność instytucji pożyczkowych w zakresie udzielania kredytów konsumenckich podlega nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego.
Instytucja pożyczkowa prowadząca działalność w tym zakresie musi być wpisana do rejestru prowadzonego przez KNF. Brak wpisu wyklucza możliwość legalnego prowadzenia działalności kredytowej w charakterze instytucji pożyczkowej.
Ryzyka i ochrona konsumenta UOKiK prowadzi postępowania dotyczące praktyk stosowanych na rynku pożyczkowym. Wśród problemów wskazywanych przez urząd znajdowało się m.in. tzw. rolowanie pożyczek, polegające na zawieraniu kolejnych umów służących spłacie wcześniejszych zobowiązań.
Przed zawarciem umowy kredytu konsumenckiego konsument powinien otrzymać informacje pozwalające na ocenę kosztu zobowiązania, w tym dane dotyczące całkowitego kosztu kredytu i RRSO. UOKiK wskazuje również na potrzebę sprawdzenia podmiotu w rejestrze KNF oraz przeanalizowania kosztów pożyczki przed zawarciem umowy.
Zobacz też Pożyczka gotówkowa Pożyczka Kredyt konsumencki Rzeczywista roczna stopa oprocentowania Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Komisja Nadzoru Finansowego
Przypisy
Bibliografia Julitta Koćwin, „Koszty pożyczek zaciąganych w instytucjach parabankowych online — stosowane opłaty”, „Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego”, 2019. Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim.