Andrew Cyrille (ur. 10 listopada 1939 w Nowym Jorku) – amerykański perkusista i kompozytor jazzowy, związany przede wszystkim z free jazzem i awangardą jazzową. Od 1964 przez jedenaście lat współpracował z Cecilem Taylorem; później działał jako lider własnych zespołów, uczestniczył w projektach perkusyjnych i występował w improwizowanych duetach.
Życiorys i działalność Urodził się w rodzinie haitańskich imigrantów i dorastał w dzielnicy Bedford-Stuyvesant w Brooklynie. Grę na perkusji rozpoczął w wieku jedenastu lat w szkolnym korpusie doboszy i trębaczy, a następnie uczył się u , i . Jako nastolatek grał na lokalnych zabawach i uroczystościach, a w 1958 rozpoczął w Juilliard School studia w zakresie orkiestrowej gry na instrumentach perkusyjnych.
W drugiej połowie lat 50. i na początku lat 60. występował m.in. z , Cecilem Payne’em, Mary Lou Williams, Nellie Lutcher i Illinoisem Jacquetem. Pierwszych nagrań dokonał w 1961 z i Colemanem Hawkinsem. Od młodości interesował się również afrykańskimi tradycjami perkusyjnymi; na początku lat 60. poszerzał znajomość rytmów zachodnioafrykańskich w zespołach prowadzonych przez .
Z Taylorem po raz pierwszy zagrał nieformalnie w 1958; do jego zespołu dołączył w 1964, zastępując Sunny’ego Murraya. W ciągu trwającej jedenaście lat współpracy uczestniczył m.in. w nagraniach albumów Unit Structures i Conquistador!. Równolegle przez kilka lat akompaniował tancerzom; doświadczenie to wpłynęło na rozwój jego koncepcji solowej gry na zestawie perkusyjnym. W 1969 zrealizował solowe nagranie .
W 1970 uczestniczył w działaniach Jazz and People’s Movement, krótkotrwałej organizacji dążącej do zwiększenia obecności jazzu oraz afroamerykańskich muzyków w radiu i telewizji. Po proteście podczas programu „The Dick Cavett Show” wziął udział w telewizyjnej dyskusji o postulatach ruchu, w której uczestniczyli m.in. Freddie Hubbard i Cecil Taylor. W programie „Positively Black” wyemitowano również jego występ z Rashiedem Alim i , przedstawiony jako Dialogue of the Drums.
W następnych latach rozwijał projekty oparte na współpracy perkusistów, prowadził własny zespół oraz występował m.in. z Carlą Bley i formacją The Group. W pierwszej połowie lat 80. zainicjował kwartet perkusyjny Pieces of Time, który tworzyli także Kenny Clarke, Milford Graves i ; muzycy nagrali album .
Pod koniec lat 80. wraz z saksofonistą i kontrabasistą utworzył . Zespół nagrywał i występował przez kolejne dekady, zarówno jako trio, jak i z zapraszanymi pianistkami i pianistami, m.in. , , Vijayem Iyerem i .
Poza działalnością w stałych zespołach Cyrille współpracował m.in. z Anthonym Braxtonem, , Hanem Benninkiem, , , Davidem Murrayem i Sun Ra. Jako lider nagrywał również dla ECM Records; wytwórnia wydała albumy The Declaration of Musical Independence (2016), Lebroba (2018) i The News (2021).
Styl gry W jego grze zwracano uwagę na powściągliwość, melodyjne kształtowanie partii, wyrazistość artykulacji oraz subtelne operowanie barwą, dynamiką i przestrzenią. Cyrille łączy te cechy z szerokim zakresem środków rytmicznych, obejmującym zarówno swobodną improwizację, jak i grę opartą na wyraźnym pulsie.
Przypisy
Kategoria:Amerykańscy perkusiści jazzowi Kategoria:Amerykańscy kompozytorzy jazzowi Kategoria:Ludzie urodzeni w Nowym Jorku Kategoria:Urodzeni w 1939