Łoździany (lit. Lazdėnai) – wieś na Litwie, w okręgu wileńskim, w rejonie elektreńskim. Przy wsi biegnie autostrada A1 oraz linia kolejowa Wilno – Kowno z przystankiem Łoździany.

Historia thumb|Stacja kolejowa przy wsi, r. 1938-39. W źródłach historycznych wzmiankowana od 1650 roku. Po wcieleniu Wileńszczyzny do Polski 6 kwietnia 1922 r. znalazła się na granicy II Rzeczypospolitej z Republiką Litewską po polskiej stronie. W pobliżu wsi znajdowała się strażnica KOP „Łoździany” i przystanek kolejowy Zawiasy, mający pełnić funkcję stacji zdawczo-odbiorczej po stronie polskiej zgodnie z umową polsko-litewską z 25 maja 1938 roku.

11 września 1943 hitlerowcy spalili wieś i wypędzili z niej mieszkańców w reakcji na sowiecki sabotaż linii kolejowej zaopatrującej niemiecką armię podczas bitwy pod Kurskiem.

W 2021 roku wieś zamieszkiwało 169 osób.

Grób żołnierzy litewskich i polskich thumb|prawo|alt=Wycinek kolumny z czasopisma Kurjer Wileński z 13 grudnia 1938 o uporządkowaniu grobu poległych litewskich i polskich żołnierzy.|Informacja o uporządkowaniu grobu w 1938. Kurjer Wileński, r. 15, nr 342 (13 grudnia 1938), s. 5. 13 lipca 1920 roku w okolicach Jewia i Łoździan doszło do jednej z ostatnich potyczek w konflikcie polsko-litewskim, w wyniku której zginęło kilkunastu litewskich i polskich żołnierzy. W pobliżu przylegającej do wsi stacji kolejowej (Zawiasy) polegli obu stron zostali pochowani we wspólnej mogile. Zaniedbany grób w 1938 roku uporządkowano i przykryto cementową płytą nagrobną. W 2019 roku stanowisko grobu zostało objęte prawną ochroną Rejestru dziedzictwa kulturowego (Kultūros vertybių registras) pod numerem 41833.. W dniach 13–23 września 2022 r. polsko-litewski zespół dokonał odsłonięcia grobu i ekshumacji szczątków poległych żołnierzy. Zwłoki czternastu poległych pochowano ponownie we wspólnej mogile w Kurkliszkach, a stanowisko po poprzednim grobie wyjęto spod prawnej ochrony.

Zobacz też Łoździany (przystanek kolejowy) konflikt polsko-litewski

Przypisy

Bibliografia Lazdėnai [w:] Visuotinė Lietuvių Enciklopedija [dostęp 2026-07-14].

Linki zewnętrzne

Kategoria:Miejscowości w rejonie elektreńskim