Aurora Australis – zbiór opowiadań i wierszy uczestników Brytyjskiej Ekspedycji Antarktycznej „Nimrod” (1907–1909) pod kierownictwem Ernesta Shackletona (1874–1922) z 1908 roku – pierwsza książka napisana, zilustrowana, wydrukowana i oprawiona na terenie Antarktydy.
Geneza Przygotowując Brytyjską Ekspedycję Antarktyczną „Nimrod” Shackleton zdawał sobie sprawę, że będzie musiał znaleźć zajęcia dla uczestników ekspedycji podczas długiej i ciemnej zimy, by zachować zdrowie psychiczne. Sam podczas wcześniejszej Ekspedycji Discovery (1901–1904) pod dowództwem Roberta F. Scotta (1868–1912) redagował w zimowych miesiącach 1902 roku gazetę wyprawy The South Polar Times. Uznał, że napisanie i wydanie książki będzie odpowiednim zimowym zajęciem. Firma drukarska Joseph Causton and Sons Ltd wyposażyła wyprawę w sprzęt drukarski, farbę i papier, oraz przeszkoliła Franka Wilda (1873–1939) i Ernesta Joyce’a (1875–1940) w zakresie zecerstwa i druku, a George’a Marstona (1882–1940) w technice litografii i akwaforty.
Aurora Australis została w całości opracowana przez członków ekspedycji – zredagowana przez Ernesta Shackletona, ilustrowana litografiami i grafikami George’a Marstona (artysty wyprawy), wydrukowana przez Ernesta Joyce’a (odpowiedzialnego za psy i sanie) i Franka Wilda (odpowiedzialnego za zaopatrzenie), a oprawiona przez Bernarda Daya (1884–1934, mechanika), który wykorzystał sklejkę (ang. Venesta boards) ze skrzyń z zaopatrzeniem oraz skórę z uprzęży końskiej. Członkowie wyprawy pracowali nad książką w ciasnych pomieszczeniach chaty w bazie ekspedycji na Cape Royds na Wyspie Rossa. Druk odbywał się w trudnych warunkach silnego mrozu. Metalowe czcionki musiały być ogrzewane, by można było ich dotknąć, podobnie farba drukarska – by nie zamarzła. Sadza z pieca węglowego i osady po spalaniu tłuszczu foczego osadzały się na papierze podczas drukowania. By mieć przestrzeń i ciszę w zatłoczonej chacie, Marston pracował nad ilustracjami nocami.
Publikacja liczyła ok. 120 stron i wydrukowano ok. 50–100 egzemplarzy. Według State Library of South Australia jedynie ok. 25–30 egzemplarzy zostało oprawionych. Greene (2006) podaje, że zachowało się ok. 65 kompletnych egzemplarzy. Większość zachowanych egzemplarzy znajduje się na terenie Wielkiej Brytanii, Stanów Zjednoczonych, Australii i Nowej Zelandii.
Istnieją dwie wersje książki – jedna z krótszym, a druga z dłuższym fragmentem rozdziału An Ancient Manuscript autorstwa Franka Wilda, przy czym w dłuższej wersji usunięto odniesienia do opisów osób, które odmówiły Shackletonowi finansowania wyprawy i dodano ilustrację. Wersja dłuższa ma 11 ilustracji, a krótsza 10.
Zachowanym egzemplarzom nadano nazwy od słów na stemplach widniejących na okładkach ze sklejki skrzyń z zaopatrzeniem. Christ’s College przechowuje egzemplarz nazywany Irish Stew, Julienne Soup (jedna z niewielu wersji z 10 ilustracjami i Beans są w zbiorach Biblioteki Alexandra Turnbulla w Nowej Zelandii.
Tematyka Aurora Australis ma dziesięć rozdziałów napisanych przez uczestników ekspedycji. Zawiera prozę i utwory poetyckie, opowieści autobiograficzne i fantastyczne. Shackleton napisał dwa wiersze „Midwinter night” i „Erebus”, upamiętniający pierwsze wejście na szczyt przez sześciu członków ekspedycji w marcu 1908 roku.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Utwory literackie z 1908 Kategoria:Antarktyda