Maria Krystyna Nachtman, ps. „Agata” (ur. 9 stycznia 1924 w Wołominie, zm. 8 listopada 1992 tamże) – polska lekarka pediatrii, działaczka Narodowych Sił Zbrojnych i Narodowego Zjednoczenia Wojskowego, więźniarka polityczna okresu stalinowskiego.
mały|Grób Marii Krystyny Nachtman na Starym Cmentarzu w Kobyłce
Życiorys Urodziła się w Wołominie jako córka Edwarda Nachtmana i Ludwiki z d. Leśniewskiej, miała dwóch starszych braci. Matka była córką radnego miejskiego Franciszka Leśniewskiego, a ojciec był inżynierem, jednym z udziałowców i dyrektorem technicznym Huty Szkła PRACA w Wołominie. Przed wybuchem II wojny światowej należała do Związku Harcerstwa Polskiego.
Wybuch wojny Po wybuchu II wojny światowej działała konspiracyjnie w Organizacji Wojskowej „Wilki”, a od 1942 w Narodowych Siłach Zbrojnych jako łączniczka Oddziału Bojowego przy Komendzie Głównej NSZ. Dosłużyła się stopnia sierżanta. Pomagała ukrywającemu się po ucieczce z getta wołomińskiego doktorowi Zachariaszowi Frankowi (jako jeden z nielicznych wołomińskich Żydów ocalał z Holokaustu) i jego rodzinie, których wywiozła do Krakowa. Równolegle pracowała w szpitalu w Wołominie. Oprócz niej sanitariuszką w szpitalu była również jej młodsza cioteczna siostra Halina Brzuszczyńska.
Więzienie Po zakończeniu wojny kontynuowała działalność konspiracyjną, już przeciwko władzom komunistycznym. Działała w Narodowym Zjednoczeniu Wojskowym, gdzie była łączniczką por. Lechosława Roszkowskiego ps. „Tomasz” szefa Wydziału I Komendy Głównej NZW. Została aresztowana 6 kwietnia 1946, a po śledztwie i tajnej rozprawie sądowej została skazana 3 listopada 1947 na 6 lat więzienia. W wyniku amnestii wyrok skrócono do 3 lat. Wyszła na wolność w kwietniu 1949 (prawdopodobnie na zmniejszenie wymiaru kary wpływ miał również list napisany przez żonę Zachariasza Franka Carlotę Oltramare-Frank do prezydenta Bolesława Bieruta). Była więziona w Areszcie Śledczym Warszawa-Mokotów i w Areszcie Karnym Bydgoszcz-Fordon.
Lekarz pediatra Absolwentka Publicznej Szkoły Powszechnej nr 2 (żeńskiej) w Wołominie, Liceum im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie, Prywatnej Szkoły Zawodowej dla Kształcenia Pomocniczego Personelu Sanitarnego prof. Jana Zaorskiego w Warszawie. W 1950 rozpoczęła studia w Akademii Medycznej w Warszawie, gdzie uzyskała dyplom lekarza. Przyjmowała w państwowej przychodni w Wołominie i prywatnie w swoim gabinecie w domu rodzinnym przy ulicy Piaskowej 3Małgorzata Stanisława Prawdzic-Szczawińska, „Doktor Maria Krystyna Nachtmanówna”, Rocznik Wołomiński, t. XV, Wołomin 2019, s. 391–402..
Sąd Warszawskiego Okręgu Wojskowego w Warszawie, postanowieniem z 15 września 1992 (sygn. Akt. Cs.Un.349/92) uznał za nieważny wyrok z 3 listopada 1947. Postępowanie w sprawie przyznania zadośćuczynienia za pobyt w więzieniu zostało umorzone z powodu śmierci Nachtman. Została pochowana na Starym Cmentarzu w Kobyłce w grobie rodzinnym Nachtmanów.
Uhonorowanie i upamiętnienie Krzyż Narodowego Czynu Zbrojnego. Jej historia została opisana w książce Wacława Holewińskiego pt. „Opowiem ci o wolności”.
Przypisy
Kategoria:Absolwenci Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Kategoria:Członkowie Organizacji Wojskowej „Wilki” Kategoria:Członkowie ZHP Kategoria:Ludzie urodzeni w Wołominie Kategoria:Ludzie związani z Prywatną Szkołą Zawodową dla Pomocniczego Personelu Sanitarnego w Warszawie Kategoria:Łączniczki Narodowych Sił Zbrojnych Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Narodowego Czynu Zbrojnego Kategoria:Pochowani w Kobyłce Kategoria:Polscy pediatrzy Kategoria:Polskie sanitariuszki w II wojnie światowej Kategoria:Urodzeni w 1924 Kategoria:Więźniowie polityczni w Polsce Ludowej 1944–1956 Kategoria:Więźniowie więzienia mokotowskiego (Polska Ludowa) Kategoria:Więźniowie więzienia w Fordonie (Polska Ludowa) Kategoria:Zmarli w 1992 Kategoria:Żołnierze Narodowego Zjednoczenia Wojskowego