Rezerwat przyrody Wielkie Bagno – torfowiskowy rezerwat przyrody położony w województwie lubelskim, w powiecie biłgorajskim, na terenie gminy Tereszpol. Obejmuje 302,35 ha mozaiki siedlisk torfowiskowo-bagiennych w Puszczy Solskiej. Wokół rezerwatu wyznaczono otulinę o powierzchni 190,96 ha. Celem ochrony jest zachowanie siedlisk torfowiskowo-bagiennych oraz stanowisk rzadkich i zagrożonych gatunków roślin i zwierząt.
Położenie Rezerwat leży na Równinie Biłgorajskiej, około 8 km na wschód od Biłgoraja, w pobliżu Brodziaków i Bukownicy. Znajduje się w obniżeniu terenu związanym z dolinami niewielkich cieków, m.in. Ratwicy, Kiełbasówki i Smolnika.
Grunty rezerwatu należą do Skarbu Państwa i pozostają w zarządzie Nadleśnictwa Zwierzyniec. Obejmują wydzielenia leśne leśnictw Smolnik i Brodziaki, położone w obrębie ewidencyjnym Tereszpol Zaorenda.
Rezerwat znajduje się w granicach dwóch obszarów Natura 2000: obszaru specjalnej ochrony ptaków Puszcza Solska (PLB060008) oraz specjalnego obszaru ochrony siedlisk Uroczyska Puszczy Solskiej (PLH060034).
Przyroda Celem ochrony rezerwatu jest zachowanie ze względów przyrodniczych mozaiki siedlisk torfowiskowo-bagiennych oraz stanowisk rzadkich i zagrożonych gatunków roślin i zwierząt o znaczeniu ponadregionalnym.
Znaczną część obszaru zajmuje bór bagienny, miejscami z ponad stuletnim, luźnym i niskim drzewostanem. W niektórych miejscach przechodzi on w otwarte torfowiska. W rezerwacie występują także większe powierzchnie torfowisk wysokich, a ponadto bory wilgotne i świeże. Przy południowej granicy występują fragmenty olsu porzeczkowego i zarośli wierzbowych.
Wśród stwierdzonych na tym terenie rzadkich lub chronionych roślin wymieniono m.in. widłaka jałowcowatego, turzycę bagienną, turzycę strunową, kukułkę szerokolistną, rosiczkę okrągłolistną, rosiczkę pośrednią oraz bagnicę torfową.
Na terenie rezerwatu lub w jego bezpośrednim otoczeniu stwierdzono 86 gatunków ptaków lęgowych lub prawdopodobnie lęgowych. Szczególne znaczenie obszar ma dla głuszca, dla którego mozaika torfowisk i borów tworzy odpowiednie siedliska. Wśród innych wymienianych gatunków znajdują się puchacz, puszczyk uralski, włochatka i bocian czarny.
Utworzenie i ochrona Utworzenie rezerwatu zaproponowało Lubelskie Towarzystwo Ornitologiczne. Projekt uzyskał pozytywną opinię Regionalnej Rady Ochrony Przyrody w Lublinie 10 lipca 2025, a następnie został poddany konsultacjom społecznym.
W trakcie konsultacji Nadleśnictwo Zwierzyniec zwróciło się m.in. o skorygowanie fragmentu granicy otuliny tak, aby przebiegała osią istniejącej drogi. Uwagę tę uwzględniono. Negatywną opinię wobec utworzenia rezerwatu przedstawiła natomiast gmina Tereszpol, wskazując m.in. na możliwość ograniczenia mieszkańcom dostępu do miejsc zbioru runa leśnego. Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Lublinie nie uwzględniła tego stanowiska; wskazała m.in., że rezerwat obejmie niewielką część Puszczy Solskiej oraz że przepisy umożliwiają wyznaczanie miejsc, w których zbiór dziko rosnących roślin i grzybów może być dopuszczony.
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Lublinie podpisał zarządzenie ustanawiające rezerwat 19 listopada 2025. Akt ogłoszono 20 listopada 2025 w Dzienniku Urzędowym Województwa Lubelskiego pod pozycją 5020. Ponieważ zarządzenie przewidywało wejście w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia, rezerwat został formalnie utworzony 5 grudnia 2025. O jego ustanowieniu informowały również media regionalne.
Według klasyfikacji określonej w akcie ustanawiającym Wielkie Bagno jest rezerwatem torfowiskowym. Ze względu na dominujący przedmiot ochrony zaliczono go do typu fitocenotycznego i podtypu zbiorowisk nieleśnych, natomiast ze względu na główny typ ekosystemu – do typu torfowiskowego (bagiennego) i podtypu torfowisk przejściowych. Nadzór nad rezerwatem sprawuje Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Lublinie.
Przypisy
Kategoria:Rezerwaty przyrody w województwie lubelskim Kategoria:Tereszpol (gmina)