Tuszecki Park Narodowy (, trb. Tuszetis Erownuli Parki) – park narodowy utworzony w 2003 roku, znajdujący się na obszarze gminy Achmeta w Kachetii, w północno-wschodniej Gruzji, przy granicy z Rosją.
Park narodowy wraz z pobliskim rezerwatem przyrody wchodzi w skład Administracji Obszarów Chronionych Tuszetii (, trb. Tuszetis Daculi Teritoriebis Administracia).
Charakterystyka thumb|left|Pasmo widziane ze szczytu góry (2019) Tuszecki Park Narodowy zajmuje obszar o powierzchni 71 341 ha położony na północnych zboczach Pasma Głównego wchodzącego w skład Wielkiego Kaukazu, obejmujący również kotlinę () oraz pasmo górskie (). Park znajduje się w północno-wschodniej Gruzji, przy granicy z Federacją Rosyjską (Czeczenia, Dagestan), na terenie gminy Achmeta w regionie Kachetia. Pod względem historycznym obszar ten jest natomiast częścią Tuszetii. Część parku narodowego wchodzi w skład ostoi ptaków IBA organizacji BirdLife International o nazwie Tusheti.
Siedziba administracji obszaru chronionego znajduje się w miejscowości (), natomiast administracja letnia mieści się we wsi Omalo ().
Na terenie parku i w jego okolicach wyznaczono 11 szlaków turystycznych. Organizowane są piesze i konne wycieczki z przewodnikiem. Sezon turystyczny trwa na tym obszarze od czerwca do października.
Flora thumb|left|Tojad Aconitum tuscheticum na terenie parku (2014) Obszar parku narodowego znajduje się w ekoregionie (). Flora obszaru chronionego cechuje się dużą różnorodnością i obejmuje 1062 gatunki roślin. Zaznacza się piętrowość roślinności – na wysokości od 1700 do 2000 m n.p.m. rosną lasy sosnowe, których łączna powierzchnia wynosi ok. 15 tys. ha, płynnie przechodzą one w lasy subalpejskie zajmujące obszar ok. 6200 ha, występujące na wysokości do 2600 m n.p.m. Na wysokości od 1700 do 2400 m n.p.m. występują brzozy, głównie brzoza brodawkowata (Betula pendula) oraz odmiana brzozy omszonej – Betula pubescens var. litwinowii, a także endemiczna dla regionu Kaukazu (Betula raddeana).
Gatunkami z gruzińskiej czerwonej księgi gatunków zagrożonych występującymi na terenie parku narodowego są poza brzozą Raddego m.in. czosnek , pszonak , poziewnik i kozibród oraz i . Ogółem 230 gatunków roślin rosnących w Tuszeckim Parku Narodowym to endemity kaukaskie (np. różanecznik kaukaski), zaś 11 gatunków to endemity Gruzji (np. tojad Aconitum tuscheticum).
Fauna thumb|Ułar kaukaski w Karaczajo-Czerkiesji (2023) Na obszarze Tuszeckiego Parku Narodowego występuje ok. 180 gatunków zwierząt, w tym 60 gatunków ssaków, ok. 120 gatunków ptaków, 3 gatunki gadów, 6 gatunków płazów i jeden gatunek ryb.
Ssaki na terenie parku reprezentowane są m.in. przez sarny (Capreolus capreolus), niedźwiedzie brunatne (Ursus arctos), rysie (Lynx lynx), lisy (Vulpes vulpes), wilki (Canis lupus), zające (Lepus europaeus) oraz zachodzące z sąsiedniego Dagestanu dziki euroazjatyckie (Sus scrofa) oraz nietoperze, takie jak nocek rudy (Myotis daubentonii) i mopek zachodni (Barbastella barbastellus). Strome, skaliste zbocza górskie są miejscem występowania koziorożca walcorogiego (Capra cylindricornis), kozicy (Rupicapra rupicapra) oraz kozy bezoarowej (Capra aegagrus), której zagraża nielegalny odstrzał, Tuszetia zaś jest ostatnim w Gruzji obszarem jej występowania.
Występują tu również gatunki endemiczne, m.in. (Sorex raddei), (Sorex volnuchini), (Chionomys gud), (Chionomys roberti), (Microtus majori) i (Microtus daghestanicus).
Awifaunę parku narodowego reprezentuje ok. 120 gatunków ptaków, do których należą m.in. orzeł cesarski (Aquila heliaca), orzeł stepowy (Aquila nipalensis), orlik grubodzioby (Clanga clanga), pustułeczka (Falco naumanni), derkacz (Crex crex), kania czarna (Milvus migrans) i błotniak łąkowy (Circus pygargus) oraz endemiczny ułar kaukaski (Tetraogallus caucasicus) i cietrzew kaukaski (Lyrurus mlokosiewiczi).
W wodach rzek na terenie parku występuje jedynie pstrąg potokowy (Salmo trutta), można tu spotkać jeden gatunek płaza – ropuchę zieloną (Bufotes viridis) oraz gady takie jak gniewosz plamisty (Coronella austriaca) czy zagrożona wyginięciem żmija kaukaska (Vipera kaznakovi).
Galeria
Przypisy
Kategoria:Parki narodowe w Gruzji